туохт. Өлбөөрөн, харааран таҕыс, оннук көһүн (хол., уу). ☉ Иметь мутный, темноватый цвет (напр., о воде). Уулара болооруйан таҕыста
Якутский → Якутский
болооруй
Еще переводы:
болоодуй (Якутский → Якутский)
көр болооруй. Уутун көрбүтэ болоодуйан хаалбыт. Сирэйэхараҕа болоодуйбут
□ Петропавловскай кириэппэс күлүгэ ууга болоодуйар. Н. Босиков
боруор (Якутский → Якутский)
I
туохт., кэпс.
1. Хараҥаран болоор, борук-сорук буол. ☉ Становиться сумрачным, полутемным (о наступлении вечерних сумерек)
Күн киирбитэ ыраатта. Халлаан биллэр-биллибэт боруора быһыытыйда. С. Никифоров
Киэһэрэн дьиэ иһэ боруоран барда. В. Протодьяконов
2. Борук-сорук сырдыкка болоорон, барыйан көһүн. ☉ Быть еле видимым при сумрачном свете, проступать сквозь сумрак
Дмитриановтар дьиэлэрэ кыһыҥҥы тымныыга саба баттаппыттыы туман ортотугар боруоран турара. М. Доҕордуурап. Хата, хотуна Огдооччуйа обургу оһох төрдүгэр боруоран турар уолу, чанчыгыттан тардыалыы-тардыалыы, оройго охсоро. Н. Якутскай
△ Харааран болоорхой дьүһүннэн. ☉ Становиться темноватым, темнеть (о цвете)
Баһаар суоһуттан чугас эргин хаар үрдэ боруоран барда. Софр. Данилов. Тэҥн. болоор
II
көр борук
Сарсыардааҥҥы сарыал, киэһээҥҥи боруор тустарынан …… таптаан ааҕар. Амма Аччыгыйа
Мас быыһынан дьиримнээн, Күн кутаата умуллар, Ойуур иһэ дириҥээн, Боруор хойдор, мунньуллар. П. Тобуруокап
Илинтэн хара боруор үөмэн тахсан халлааны бүрүйэн кэбистэ. М. Доҕордуурап
Саас этэ. Сайсарыга Боруор түһэн турбута. С. Тарасов
Өтөххө тиийэригэр боруор кыратык болооруйда да, син биир сырдыы илик. И. Гоголев
буһуруктуй (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Олус итий (сайыҥҥы куйаас туһунан). ☉ Сильно припекать (о летнем солнце). Уот куйаас буһуруктуйан Сиикэй эт буһар; Комиссар, табаарыс Коган, Бөҕүн-саҕын устар. Күн Дьирибинэ
2. Болоорхой буол, болооруй (тымныы туман туһунан). ☉ Стать густым, сгущаться (о зимнем тумане)
Үөһэ диэки таҕыстар тахсан испиттэрэ. Ол аайы, дьиэ-уот элбээн, бөһүөлэк чугаһаан буолуо, туман эмиэ хойдон, буһуруктуйан барбыта. В. Яковлев
3. Чуолкайа суох дьиримнээн көһүн (хол., куйаас күҥҥэ саҕах, киэҥ сир уҥуоргута салгын хамсыырыттан, дьэргэлгэнтэн). ☉ Виднеться не очень ясно (напр., о горизонте в знойный день из-за сильных восходящих потоков воздуха)
Василий Петрович куйаастан буһуруктуйан көстөр саҕахтар диэки көрбөхтөөн ылбыта. «Кыым»
4. Бэрт кыратык суһуктуй (халлаан сырдаан эрэрин туһунан). ☉ Начинать рассветать
Хаар астан, буһуруктуйа сырдаан эрэр халлааҥҥа котлован кураанахсыйан, дьэки-курус буолан аҥайан көстүбүтэ. В. Яковлев
5. Саҥардыы буһа быһыытый. ☉ Начинать вариться, созревать. Эт буһуруктуйа буспут. Бурдук буһуруктуйан эрэр
6. Ардахха хотторон сытый, бус (кэбиһиилээх от). ☉ Подопреть (о стоге сена, прибитом дождем)
Буһуруктуйа буспут от. ПЭК СЯЯ