брызги; уу бырдаҥата брызги воды, водяные брызги.

аат. Оҕустахха, уу (у о п - сайынан убаҕас) таммаҕа ыһыллыыта. ☉ Брызги (о каплях жидкости)
Охсубутугар силэ үрэллэ түстэ да, силин бырдаҥалара халлаан түөрт муннугун диэки көтөр эҥин арааһынайа буолан көтө турдулар. Суорун Омоллоон. Дьол, үөрүү көмүскэ уутунуу, Фонтаммыт ибиирэр таммаҕа — чуумпу түүн ньууругар Чоккуруур бырдаҥа. А.Абаҕыыныскай

аат. Туох эмэ кыырпахтара, бытархайдара, таммахтара күүскэ ыһыллыылара, туохтан эрэ өрүтэ тэйиилэрэ. ☉ Брызги (о каплях какой-л. жидкости, а также о частицах твердых, сыпучих тел)
Урут булчут эбэҥки Чокууруттан кыыраттар Быыкаа кыырпах кыымнарын Бырдааттара бааллара. Күннүк Уурастыырап
Үрүҥ көмүс бырдаатынан Ыһыахтана оонньуур фонтан. Быһа ааспаппын аттынан, Тохтуубун биһирээн, таптаан. Баал Хабырыыс
Сити кэннэ кулуһун Силбэһиэхтии хамсаата — Ыһылынна күөл уутун Ыраас, дьэҥкир бырдаата. «ХС». Тэҥн. бырдаҥа

сов. 1. кого-что (покрыть брызгами) саба ибиир, дэлби бырдаҥалат; 2. (начать брызгать) ибиирэн бар, ибиир; забрызгал дождь самыыр ибиирэн барда.

I
1. аат. Туох эмэ кыра, бытархай гына быһыллыбыта, кэрчиктэммитэ. ☉ Что-л. мелко нарезанное, нарубленное
Табаҕы ыла охсон, чубуугун кырбадаһынын кытта булкуйар. Л. Габышев
△ Уот, кыым бытархайа. ☉ Искры, брызги огня
Фашистар сырдатар ракетаны бырахтылар. Сырдык кырбадаһыннарынан таҥнары саккыраамахтаан баран, уот хабах уостан, ньимис гынан хаалла. Амма Аччыгыйа
2. даҕ. суолт. Тэбис-тэҥ, кыра уҥуохтаах. ☉ Все одного маленького роста (о ком-л. во мн
ч.). Орто түһүлгэ дойдум Отун-маһын иччилэрэ Оһуор-бичик Ньылахсын уолаттар, Ойуу-бичик Кырбадаһын кыргыттар! П. Ойуунускай
II
даҕ., кэпс. Мындыр өйдөөх, ону-маны бытархайыгар тиийэ сиһилии билэр, көрөр. ☉ Проницательный, наблюдательный, вникающий в каждую мелочь; предусмотрительный
Барыны бары билэ-көрө сылдьар кырбадаһын хамначчыт, чахчы кистэммитин билэр буолан, сыратын ыыппыта. Далан
Лөгөнтөй, кырбадаһын киһи эрэ өтө билэр гына, уҥа дьабалдьыта ибигирээн, уҥуоҕа хамсыы түһэн ылла. Р. Кулаковскай
Суоһар да суол буолар эбит …… уонунан кырбадаһын харах көрүүтүн уйан, туохха да кыаҕа-күүһэ суох, быыкайкаан куобахчаан оҕотун курдук илибирии-салыбырыы турар диэн. В. Яковлев

несов. 1. чалымнаа, чаллырҕаа; вода плещется о берег уу биэрэккэ охсуллан I чалымныыр; 2. чалымнаа; рыба плещется в реке өрүскэ балык чалымныыр; 3. (обдавать друг друга брызгами) ыпыахтас; 4. перен. (реять) тэлибирээ; на домах плещутся флаги дьиэлэр үрдүлэринэн былаахтар тэлибириил-лэр.