Якутские буквы:

Якутский → Якутский

будьуруй

дьүһ. туохт. Көнөтүк буолбакка бүк-тах баран эриллэн үүн, оннук үүммүт көстүүлээх буол. Расти (виться), быть в завитках, кудрях, кудрявиться (о волосах и зелени)
Кини …… будьуруйбут саһархай баттахтаах саха ийэтиттэн хаана суох, нуучча киһи этэ. Эрилик Эристиин
Киһитэ эмиэ сонун будьуруйбут каракуль саҕатын туруоран баран …… саҥата суох нүксүлдьүйэр. П. Аввакумов
Эриллэн үүммүт киһи баттаҕын эбэтэр туох эмэ түүтүн быһыытыгар майгыннаа, оннук көһүн. Напоминать своим видом пышные кудрявые волосы, кудрявиться (напр., о клубящемся дыме)
Өйүм-санаам барыта буруо курдук өрө будьуруйан тахсатахса икки чабырҕайбын анньыалаан эрэр. П. Ойуунускай
Олус көп, хойуу буолан будьуруйан көһүн (хол., түүнү, от-мас сэбирдэҕин, мутукчатын этэргэ). Иметь очень густой, пышный вид (напр., о шерсти, деревьях)
Балачча будьуруйбут бэс маһынан саба үүммүт очумаас-чочумаас үрдүк хайалар өрүһү икки өттүнэн субуруччу сэлэлээбиттэр. «ХС»

адьыр-будьур

даҕ. Ол-бу диэки, өрө эриллэн тахсыбыт; лаглаччы үүммүт. Кудрявый, курчавый; пышный, с густыми кронами (о деревьях)
Хатыҥ чараҥ Адьыр-будьур, Айгырсилик, — Сирилээтэ, Сиккирээтэ, Сэбирдэҕэ Тэлимнээтэ. Күннүк Уурастыырап
Төһөлөөх бэйэлээх күөх нуоҕай төбөлөөх, Адьыр-будьур мутукчалаах, Айгыр-намыһын лабаалаах Үрдүк төрөл титириктэр Үмүрүччү үүнэн туралларый? Болот Боотур

адьырый-будьуруй

дьүһ. туохт. Хойуу, лаглархай, өрө арбайбыт көрүҥнэн. Иметь лохматый, взлохмаченный вид. Кампей Сидорович быһытталаммыт былыт тыалга үүрдэрэн, адьырыйан-будьуруйан устан эрдэҕинэ, үлэлиир сиригэр көһүннэ. П.Аввакумов

будьур

даҕ., кэпс. Будьуруйан көстөр, кыра хойуу будьурхайдаах, куударалаах. В мелких густых завитках, кудрях, курчавый (о волосах и зелени — напр., ивы). [Уйбаан] дэгдэгэр имнээх, суптугур сэҥийэлээх …… будьур курдук куудара баттахтаах хара бараан дьүһүннээх этэ. Саха сэһ
1977
Сардаҥаран тахсар күн, Саһарҕата күлүмнээн …… Хойуу будьур үөттэртэн Хоруобуйалаах дьиэлэргэ Улам уотун тэлгэтэ Унаарыйан испитин Хоһооннорго, ырыаҕа Холбуох эрэ, доҕоруом!.. ПИ КТ
Үрэх көлүччэтин тулатыгар кылгас будьур курдук ньаассын от көҕөрөн көстөрө. В. Протодьяконов. Тэҥн. будьурхай

сидьир-будьур

сыһ., поэт. Тыалга силигирии-будьуруҥнуу охсуллан (хамсаа — хол., хойуу сибэккини этэргэ). Тяжёлыми волнами, неторопливо (колыхаться — о густых пышных растениях)
[Бурдук үүнэн] Сирин-буорун сабыа, Сидьир-будьур хамсыа, Онтон уһаан тахсыа, Ото сүһүөх анньыа. Күннүк Уурастыырап
Ирим-дьирим үлүгэр Иннибэр биирдэ Сидьир-будьур өрүкүйэр Сибэккинэн сириэдийдэ! С. Тимофеев

Якутский → Русский

адьыр-будьур

кудрявый, курчавый.

будьуруй=

виться, кудрявиться; курчавиться; будьуруйбут баттахтаах оҕо ребёнок с курчавыми волосами.


Еще переводы:

курчавиться

курчавиться (Русский → Якутский)

несов. будьуруй.

будьурут=

будьурут= (Якутский → Русский)

побуд. от будьуруй = завивать (волосы).

завиться

завиться (Русский → Якутский)

сов. 1. (стать вьющимся) будьуруй, куударалан; 2. (сделать завивку) куударалат.

будьурут

будьурут (Якутский → Якутский)

будьуруй диэнтэн дьаһ. туһ. Арай Ааната ыга киэргэммит, баттаҕын бараан түүтүнүү будьуруппут. Суол т.

тойтоһуй

тойтоһуй (Якутский → Якутский)

тойторуй диэн курдук
[Убайын] кэнниттэн Саккычаан тойтоһуйар. С. Федотов
[Кулунчук] будьуруйбут ньуолах түүлээх кутуруга тойтоһуйар. «ХС»

будьурус

будьурус (Якутский → Якутский)

будьуруй диэнтэн холб. туһ. [Булгунньахтар] тэллэхтэригэр хойуу талах, эрбэһин үүнэн будьуруспуттар. Н. Габышев
Дьиэ таһыгар баар будьуруспут мутукчалаах титириктэр дабархайдара ууллан күн уотугар кылапачыһаллара. А. Федоров. Онно буобура кутуругун санатар Будьуруспут модороон мастар Лоҥкуначчы кэпсэтэ турар Муударай оҕонньоттор курдуктар. Эллэй

ыдьырый=

ыдьырый= (Якутский → Русский)

образн. 1) взъерошиваться, лохматиться (о волосах, шерсти); ыдьырыйбыт баттах взъерошенные волосы; ср. будьуруй =; 2) сворачиваться, створаживаться (о молоке, сливках, сметане); үүт иирэн ыдьырыйбыт молоко створожилось.

виться

виться (Русский → Якутский)

несое. 1. (обвиваться вокруг чего-л.) эриллэн үүн, эрилин; 2. (о волосах) будьуруй, куударалан; 3. (о реке, дороге) эрилин, мун-пьаҥнаа; 4. (крутиться, кружиться) эргичий, ытылын.

баараҕадыт

баараҕадыт (Якутский → Якутский)

баараҕадый диэнтэн дьаһ
туһ. Үлэ түбүгэ, кини үтүө түмүгэ киһини баараҕадытар, дьоһун киэлилиир дииллэрэ чахчы эбит. «ХС»
Баттаҕа үүнэн, саһархай хойуу биһилэх буола будьуруйан тахсыбыт; чэчэгэйин бааһа сирэйин бүтүннүү боччумурдубут, баараҕадыппыт. А. Фадеев (тылб.)

будьурхай

будьурхай (Якутский → Якутский)

даҕ. Будьуруйан үүммүт, будьуруйан көстөр (хол., киһи баттаҕын, түүнү, оту этэргэ). В завитках, с кудрями, кудрявый (напр., о волосах, шерсти, траве). Бараан түүтэ будьурхай
[Уулаах] маадьаҕар атахтаах, кэтит сарыннаах, кылгас лыхаҕар моойдоох, атыыр оҕус сүүһүн түүтүн курдук будьурхай баттахтаах. Эрилик Эристиин
Будьуруйан үүммүт түүлээх. Покрытый кудрявой шерстью (напр., о морде животного)
Ньирэйдэр үүттэрин бүтэрэн бэрт минньигэстик салбаналлар, Витяҕа уонна Ираҕа кэлэн кугас будьурхай сүүстэринэн аалыналлар. Н. Заболоцкай
Олус көп, хойуу буолан будьуруйан көстөр (хол., түүнү, от-мас сэбирдэҕин, мутукчатын этэргэ). Имеющий очень густой, пышный вид (напр., о шерсти, деревьях)
Талахтар, үөттэр будьурхай лабаалара ала-тала саһарбыттар. Л. Попов
Бокур-токур умнастаах, Будьурхай мутуктаах Мутаар ыарҕа буоламмын, Буоһалаах мас буолуом диэн Муҥутаан үүнэн олордум. Саха нар. ыр. II
Боробуос түннүгэр элэҥниир Будьурхай бэс мастар кэриэтэ Эн санааҥ саҕаҕар мичиҥниир Эдэр саас эриэккэс кэмнэрэ. Т. Сметанин