Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бурҕаа

I
аат. Хаһыллыбыт буор тула ыһыллыбыт куоһах сир (күтэр хороон хастан буору үөһэ типпитэ эбэтэр сүөһү хаспыт сирэ). Место, перерытое крысами, скотом
Куудараас [оҕус аата] кылгас суон атахтарынан эрэмньилээхтик үктэтэлээн кэлэн …… оҕустар хаһан бурҕаа гыммыт оҥкучахтарын модун муостарынан силгэйбитинэн барда. Далан
Косилкаһыт косилка ылар сирин кэтиэхтээх, дулҕа, томтор, күтэр бурҕаата кэллэҕинэ, буруус көтөҕүөхтээх. ОҮМ
II
аат., түөлбэ. Күтэр. Водяная крыса; крот
Иирдигит дуу, ээ? Бурҕаа курдук, сири барытын түөрэ сүргэйээри гынныгыт дуо? Күөҕү, кырсы тоҕо алдьатаҕыт? А. Сыромятникова
III
аат.
1. Олус күүстээх тыал, силлиэ. Очень сильный ветер, пурга, буря
Онтон күүрээнтэн күүрээн барда Бурҕааттан бурҕаа турда; онтон тус хоту диэкиттэн, Кухтуй суолун диэкиттэн, күүстээх бурҕаа турда. Ньургун Боотур
2. Олус күүстээх тыал, буурҕа, силлиэ, массыына көтүппүт, өрүкүппүт быыла, буора-сыыһа, хаара. Пыль, снег, поднятые сильным ветром, метелью, бурей, автомашиной
Сотору буолаат, хаар бурҕаата дьэҥкэрбитигэр, кырынаас курупааскы түүтүн бурҕатан, моонньун быһа кэрбээн эрэрэ көһүннэ. В. Протодьяконов
Кинилэри, кыһын тымныы кыйдаан дьиэҕэ хаайбыт дьонун, биһиги сайын уулусса бурҕаатынан куттаан дьиэҕэ симэбит. С. Васильев
Көбөр бурҕаа тыыҥҥын ыгар, Манна мэһэй кэтэһэр, Көмүс курдук, ыараан барар, Маҥай кыра сүгэһэр. А. Абаҕыыныскай


Еще переводы:

бурҕаат

бурҕаат (Якутский → Якутский)

I
аат. Үүнээйи атыырын ууһатар (буоһатар) килиэккэтэ. Пыльца
Пахай, доҕор, бэс бурҕаата дии. «ХС»
II
аат. Кыһыҥҥы силлиэ. Метель, вьюга
Буурҕа, бурҕаат күҥҥэ Букур-такыр буола Буомуран Буоппал сэппэрээк Будьуруйа көҕөрдө. Өксөкүлээх Өлөксөй

ахсымнык

ахсымнык (Якутский → Якутский)

сыһ. Наһаа дохсуннук, уһуутук. Очень резво, ретиво
Охоноон дэбдэйэн, аты соруйан, ахсымнык ыытара. И. Федосеев
[Аттар] Айа кирсинии ууннулар, Ахсымнык кыырайа ойдулар. С. Данилов
Алааһы саҕатынан Аллаах ат атаҕын тыаһа Ахсымнык тибигирээн иһилиннэ, Турар мастары быыһынан Туйаҕын бурҕаата Тунаарыҥнаан көһүннэ. С. Васильев

көпсөлөө

көпсөлөө (Якутский → Якутский)

I
туохт., эргэр. Көпсөнөн кэлгий, көпсөнөн баай. Скреплять, связывать или стягивать что-л. бечевкой (вязкой) из тальника
Тыаттан хас да хаппыт маһы киллэрэн талаҕынан холбуу көпсөлөөтө. И. Данилов. Өлүөнэҕэ түһээт Омоҕой баайдаах болуоттарын көпсөлөөн баран, уһун талаҕы салҕааттаан быаланан, бэчимэлэнэн өрө хааман, бары Дьокуускай оннугар кэлэн олохторун булаллар. БСИ ЛНКИСО
II
туохт. Көпсөркөй, бурҕаа оҥор (сири, буору). Делать рыхлой, мягкой (почву, землю)
Алааһы кыйа массыына, матасыыкыл тибилийэн көпсөлөөбүт суолунан матасыыкыллаах киһи …… хорохоччуйан иһэрэ көһүннэ. П. Аввакумов

күтэр

күтэр (Якутский → Якутский)

аат. Уу кытыытыгар сымнаҕас буордаах сиргэ олохсуйар кутуйах бииһэ, кэрбээччи. Водяная крыса, водяная нутрия
Кини быйыл сайын сүүрбэ биэс күтэри өлөрүөх тустаах. Суорун Омоллоон
Күтэр мэлдьи үрэх, күөл кытыытыгар сылдьар. Аһылыга — от төрдө, кэйигэс уга эҥин. Е. Макаров
Быйыл күһүөрү сайын күтэр ууттан тэйиччи үрдүк сиргэ типтэ, онон эһиил уулаах саас кэлэр буолла. «ХС»
Күтэр кутуруга бот. — сэбирдэҕэ суох уһун синньигэс умнастаах, төбөтүгэр кыра кугас өҥнөөх куоластаах уу кытыытыгар үүнэр от. Болотница, тимофеевка
Бааһына култуураларыттан ураты бурдуктуҥулар кэргэннэригэр араас оттор, холобур, ача, күтэр кутуруга, сиэллээйи (ковыль) уо. д. а. үгүстэр киирэллэр. КВА Б
Толоон үүнээйитин арааһа үгүс. Кинилэр истэригэр сүөһү сиир сыаналаах отторо, холобур, күтэр кутуруга бааллар. КЗА АҮө. Тэҥн. бурҕаа II
ср. уйг. күскү, тат. күсэ ‘крыса’