Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бурҕачыс

туохт. Бэрт түргэнник, сыыдамнык төттөрү-таары сүүрэкэлээ. Энергично двигаться взад-вперед
Куукунаттан ураты иҥнэл-таҥнал муосталаах биир хос баарыгар оонньоон бурҕачыһа сылдьар үс-түөрт эмдэй-сэмдэй оҕоттон обургулара ойон кэлэн ийэтигэр ыйааста түспүт. Софр. Данилов
Биир-икки бөрсүөгү киирсии буоллар эрэ уолаттар бурҕачыһа түһэллэр. А. Бэрияк

бурҕачыс гын

бурҕачый диэнтэн көстө түһүү. Суруксут уолларыгар саҥардыы аахтаран суугунаһан эрдэхтэринэ, Чаппа уола Мэхээлэ бурҕачыс гына көтөн түстэ. Амма Аччыгыйа
Биһиги кэтэһэн сытабыт. Биир талах төрдүттэн, мин көрдөхпүнэ, эмиэ буруо бурҕачыс гынарга дылы. Т. Сметанин
Остуолга баар малы суулуу тутаат, бартыбыалыгар куду аспыта уонна соҕотохто таһырдьа бурҕачыс гынан хаалбыта. «ХС»


Еще переводы:

силтигилдьий

силтигилдьий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сүр эрчимнээхтик, быыппастан, күүрэн, өрүтэ мөҕөн хамсан-имсэн (күүстээхуохтаах, быыппастыгас быччыҥнаах, киппэ ким-туох эмэ). Двигаться энергично, порывисто, напрягая мышцы (о сильном, мускулистом, приземистом человеке или животном)
Ол иһэн арыт тустан бурҕачыһан туран кэлэллэрэ. Онно дьэ Петька күннүүрэ. Тааҕы-таах силтигилдьийэн кэбиһэрэ. Э. Соколов
Күн тахсыыта Күрүҥ Эриэннэрэ айаатыы-айаатыы мэччийэр үрэҕин диэки сүүрэн силтигилдьийэ турбут. ПАК АаТХ

иҥнэл-таҥнал

иҥнэл-таҥнал (Якутский → Якутский)

  1. сыһ.
  2. Икки өттүгэр хачайданан, өрүтэ эһиллэн, быраҕыллан (хол., айаннаа). Покачиваясь, подпрыгивая, откидываясь (напр., ехать, идти)
    Кырабаата дьалкыллан, иҥнэл-таҥнал хамсаабыта. Күннүк Уурастыырап
    Улахан баҕайы дардайбыт ынах тириитэ бэрэмэдэйдээҕин бэрт чэпчэкитик тутан ылан, атын сиргэ бырахта уонна дьиэ диэки иҥнэл-таҥнал хаампытынан барда. Эрилик Эристиин
    Таһаҕас ыарахана хайа өттүгэр, иҥнэйэрин хоту Мойот иҥнэл-таҥнал бара истэ. Т. Сметанин
    2
    көр иҥнэри-таҥнары. Ньиэмэстэр үгүс тиэхиникэлэрэ суол былаһын тухары иҥнэл-таҥнал түһэн сыталлара. А. Данилов
    Тиэргэн сүлдьүгэс бүтэйэ, сүөһү дала барыта иҥнэл-таҥнал түспүттэр. Н. Кондаков
    Быһыта ыстаммыт арыылаах килиэп тобохторо, кириллибит уҥуох, кураанах үс бытыылка, куруускалар иҥнэл-таҥнал түспүттэр. «ХС»
  3. даҕ. суолт. Тэҥэ суох, оллур-боллур. Ухабистый (о дороге), неровный, негладкий (напр., пол)
    Иҥнэлтаҥнал суолунан айаннатан истибит.  Иҥнэл-таҥнал муосталаах биир хос баарыгар оонньоон бурҕачыһа сылдьар үс-түөрт эмдэй-сэмдэй оҕоттон обургулара ойон кэлэн, ийэтигэр ыйааста түспүт. Софр. Данилов
киирсии

киирсии (Якутский → Якутский)

  1. киирис диэнтэн хай. аата. Ыһыы: «Ураа!..» Ыга киирсии Ыстыыгынан кэйсиһии. Баал Хабырыыс
    Биирдэ Саппырыан оҕо Сиип убайын кытта охсустулар — биир-икки бөрсүөгү киирсии буоллар эрэ уолаттар бурҕачыһа түһэллэр. А. Бэрияк
  2. Икки өттүттэн кимэн киирэн тыҥааһыннаахтык күрэстэһии, охсуһуу; күрэхтэһии. Напряженная схватка, битва, драка; состязание
    [Буоксаҕа] чахчы сытыы киирсиини кэтэһэн, көрөөччүлэр сирэйдэрэ сэргэхсийдэ. Н. Лугинов
    Аны бөрөлөөх эһэ киирсиилэрэ саҕаламмыта. И. Федосеев
    Үөрүү буолла да — хабарҕа муҥунан үөрүү, кыыһырсыы буолла да — сутурук уйарынан киирсии. Э. Соколов
  3. Кими эмэ кытта этиһии; улаханнык мөккүһүү. Ругань, ожесточенный спор с кем-л. [Маппый] бэҕэһээ киэһэ дайаарка кыргыттардыын «киирсиитин» санаан уоскуйан иһэн эмиэ кыйаханан кэлэр. В. Гаврильева
    — Куолуһут буолан баран, ынаҕы сылгыттан араарбат киһийдэх эбиккин, — Элэҥ Сэмэн уолу өтөрү-батары көрүтэлээтэ. — Дьэ, доҕоттоор, киирсии буолаары гынна! В. Протодьяконов
    Барыларын мунньан олорон дьэ, киирсии кытаанаҕа, тугу кистиэмий, дьоммун кэлтэй мөҕөөччү буоллум. «ХС»