Якутские буквы:

Якутский → Якутский

быгыахтас

быгыахтаа диэнтэн холб. туһ. Дэриэбинэ дьоно, туох буолаары гыммытын билээри, эргэ тирии бүрүөһүннээх халҕаннарын лабырҕатан, иһирдьэ-таһырдьа быгыахтаспыттар. П. Аввакумов
Быгыахтас буол — 1) туохха эмэ баппат гына олус элбээ, хойун. Постоянно показываться, высовываться (из-за тесноты или многочисленности)
[Тиитэп:] Оҕолоор, ити балаҕан сүрдээх иччилээх ээ, киэһэ эрэ буоллар абааһы түннүктэринэн быгыахтас буола мустар. А. Софронов
Төһө кустааҕа мантан көстүбэт. Ол эрээри кус оҕото ити хойуу от, манчаары быыһыгар букатын быгыахтас буоларын туһунан сэрэйэ да барар наадата суох. Н. Заболоцкай; 2) олус күүскэ ыалдьан эбэтэр күүскэ үлэлээн-хамнаан, олус куттанан салгыны түргэн-түргэнник эҕирийэн тыынар гына эппэҥнэс буол. Тяжело и коротко дышать, запыхаться, задыхаться (от болезни, тяжелой работы, испуга)
Тыына кылгаан быгыахтас буолбутун уонна арыт ынчыктаан барарын истэ-истэ, аны Дьэргэ наар кэргэнин туһунан санаан, уута олох көттө, кыйаханан ылыталаата. Болот Боотур


Еще переводы:

тыгыалас

тыгыалас (Якутский → Якутский)

  1. тыгыалаа диэнтэн холб. туһ. Кыракый аппаларынан, синньигэс силээннэринэн, бэл дулҕалаах сүлбэлэринэн уу тыккырас тымырдара тыгыаластылар. И. Сосин
    2
    даҕ. суолт. тыгыалай 2 диэн курдук. Ырыа бүтүүтүгэр, дьон тыыннара кылгаан тыгыалас, быгыахтас буолан баран, аҥаардас күөмэйдэринэн эрэ «мн-мн-мны» диэн киҥкинэйдэһэллэрэ ыҥыргыыр. Болот Боотур. Тыгыалас дьэҥкир Таас үрүйэ тыаһа Тарҕанан барда дуу диэбитим, …… Хомус тардан Хоҥкунатан барбытын Хоолдьуктаах бэйэм Хоҥкуйан истэр эбиппин. Р. Баҕатаайыскай
сыыйыы

сыыйыы (Якутский → Якутский)

  1. аат. Үчүгэйтэн үчүгэйин талан ылыы, сүүмэрдээһин. Выбор, отбор
    Дьон сыыйыылара күөн көрсөллөрө буолуо! И. Гоголев. Биэс сылга тоҕус уон биир тыһыынча хандьыдаат ССКП чилиэнигэр ылыллыбата
    Бу балачча сөптөөх сыыйыы. «Кыым»
    Отучча сыл производство хамандыырынан эриллии манан ахан дьыала буолбатах. Ити үлэҕэ киһи сыыйыыта, сындааһыннааҕа тулуйар. ҮҮүДь
  2. даҕ. суолт. Сыыйа тардыбыт курдук көнөтүк бара турар (хол., тимир суол, боробулуоха). Прямой, вытянутый в длину (напр., о рельсах, проволоке)
    Онтон эмиэ чугуун уллуҥахтарынан сыыйыы тимир эриэлсэҕэ тирэнэн дьүккүйүө, үгүс тиһилик богуоннарынан өҕүллэҥнии субуллуо, куударалаах буруонан халлааны суруйуо. Амма Аччыгыйа
    Истибэккин дуо — ити сыыйыы тимир тиһиликтээх баҕаналар хайдах курдук дыыгынаһалларый? [Араадьыйа бастаан киирэригэр туруоруллубут баҕаналары этэр]. С. Федотов
    Сыыйыы боробулуоханан тиһиллэн турар остуолбалар арыт сыналыйан ытыырга, арыт быгыахтаһа-көбүөхтэһэ турарга дылы этилэр. «ХС»