Якутские буквы:

Якутский → Русский

былдьаһык

захват; былдьаһыкка сылдьар его тянут во все стороны; бу малы былдьаһыгынан ылаллар эту вещь берут нарасхват.

Якутский → Якутский

былдьаһык

  1. аат.
  2. Үөрүүнэн, түргэнник, хамаҕатык, былдьаһан ылыы. Взятие, получение с радостью, нарасхват
    Бэйэтэ туох да иҥэ-дьаҥа суох, көнө-сымнаҕас, сүрэхтээх, үлэһит буолан, кинини ыал былдьаһыгынан киллэрэллэр. А. Софронов
    Сотору үчүгэй сакааһы ыларым буолуо, эрэннэрбиттэрэ, остолобуой истиэнэтин уруһуйдуом. Эн билбэккин, манна, биһиэхэ, сакаас былдьаһык. В. Гаврильева
    Манна ыт оҕото дэбигис көстүбэт. Булчуттарга ыт оҕото былдьаһык. И. Федосеев
  3. Ыксаллаах, тиэтэллээх, кылгас кэмҥэ толоруллуохтаах элбэх үлэ, оннук үлэ бириэмэтэ. Большая срочная работа; время исполнения такой работы
    Билигин, сайыҥҥы үлэ былдьаһыгар, уһаат оҥоро олоруох киһи суох. А. Сыромятникова
    Бетонщиктар билигин, үлэ былдьаһыгар, сыбаарсык курдук буолбатахтар, өрөбүлгэ кытары үлэлииллэр. В. Яковлев
    Сопхуос хамбаайыньыардара быйылгы дьыллаах быйаҥ былдьаһыгар көхтөөх куоталаһыыга туруннулар. «Кыым»
  4. даҕ. суолт. Былдьаһыкка сылдьар, былдьаһыктаах. Очень нужный, принимаемый нарасхват
    Холкуоспут күүрүүнэн Хомууру түмүктүүр — Былдьаһык үлэнэн Быйаҥы үллүктүүр. А. Абаҕыыныскай
    Айдааннаах Аан дойду былдьаһык ньууруттан Мин Икки уллуҥах миэстэни ыларбын Дойдубар норуоппар Тугунан боруостаан сылдьабын. Дьуон Дьаҥылы
    Былдьаһыкка түс — тиэтэл үрдүгэр түс, олус тиэтэй, ыгылый, түптэ түтүм үөһүгэр түс. Очень, сильно торопиться; пороть горячку. Ыксаан былдьаһыкка түһэн, баҕар, алҕас тахсыбыта да буолуо. Былдьаһыктаах кэм (күн) — ыктарыылах кэм (туох эрэ үгүс үлэни кылгас кэм иһигэр толороору). Горячая пора (день)
    От үлэтин былдьаһыктаах күннэригэр сүөһүлэрин сыл тахсар отун кыайан оттоммот, эбэтэр улаатан эрэр оҕото суох ыал отчуту наймыылаһарга күһэллэллэрэ. И. Аргунов. Сырдык-хараҥа былдьаһыга — сырдык-хараҥа икки арда, борук-сорук, үөл-дьүөл. Сумерки, сумрак; сумеречное время
    Биэлсэр нуучча оһох төрдүгэр сырдык-хараҥа былдьаһыгар сыстан, тугу эрэ суруйа турар Микиитэни одууласпахтаан баран, уол диэки илиитин уунна. Амма Аччыгыйа
    Былдьаһыгынан ыл — өрүһүспүт, үлүмнэспит курдук түргэнник, хамаҕатык ыл (атыылас). Брать (получать, покупать) нарасхват. Билигин эти былдьаһыгынан ылыахтар этэ

Еще переводы:

тииһис

тииһис (Якутский → Якутский)

тииһин диэнтэн холб. туһ. Ол уйгуттан тииһиспит, онтон борогууллаабыт Баһылайдаах Өлөксөй …… күһэллэн, арыгыларын эмтэтэн тахсыбыттара. Э. Соколов
Урут …… пьесаҕа оруолга тииһиспэккэ, ол былдьаһыга буолара дии. «ХС»

нарасхват

нарасхват (Русский → Якутский)

нареч. разг. былдьаһыгынан; эту книгу покупают нарасхват бу кинигэни былдьаһыгынан атыылаһаллар.

горячка

горячка (Русский → Якутский)

ж. 1. уст. (лихорадка) тииһигирии (ыалдьан тиритэн-тоҥон); талыыланыы (родильная); арыгыттан ииримтийии (белая); 2. перен. разг. (страстное увлечение) үлүскэн; 3. перен. разг. (спешка) ыгылҕан, былдьаһык; горячка перед отъездом айаҥҥа барыы ыгылҕана; # золотая горячка көмүскэ үлүһүйүү; пороть горячку былдьаһыкка түс, наһаа тиэтэй.

балымахтас

балымахтас (Якутский → Якутский)

көр булумахтас
Хаатылыма хайыы туонатыттан хардаҕас саҕа соболорун былдьаһык былаастаах үллэстэн балымахтастылар. К. Туйаарыскай
Дьэ ол курдук кинилэр бары тэтэрээт дуу эбэтэр кинигэ дуу үрдүгэр балымахтаһалларын көрөкөрө, мин күлэрим. Ч. Айтматов (тылб.)

куотааччы

куотааччы (Якутский → Якутский)

аат. Тыын былдьаһыгар тэскилээн иһээччи. Тот, кто убегает от смертельной опасности, спасается бегством
Саһыл ааһа көтөр, куобах төттөрү ыстанар. Ол аайы куотааччы тыына уһуур, эккирэтээччи эрэйэ элбиир. Амма Аччыгыйа

расхватать

расхватать (Русский → Якутский)

сов., расхватывать несов. что, разг. былдьаһыгынан ыл (атыылас).

штурмовщйнаж.

штурмовщйнаж. (Русский → Якутский)

разг. штурмовщина, штурмалааһын (көтүмэхтик сабыта ту тан, былдьаһыгынан үлэлээһин).

дьиримнии

дьиримнии (Якутский → Якутский)

сыһ. Кылаҥныы, чыпчылыҥныы, элэгэлдьийэ, долгуннура. Мигая, сверкая, вспыхивая, переливаясь
Хас саас ахсын, ыам ыйын кыайыылаах күлүмүрдэс күнүн сылаас, сырдык сарыаллара оҕонньор көмүллүбүт буорун үрдүгэр кыһыл көмүс кыырпах тохто турарын курдук дьиримнии умайаллар. П. Ойуунускай
Алаас хочо сиксиктэригэр дьэргэлгэн дьиримнии үҥкүүлүүр, күрүөлэргэ илим курдук иилистэр. Амма Аччыгыйа
Ол курдук көмүлүөк дьиримнии эккириир уотунан сырдатынан, сырдык-хараҥа былдьаһыгар аһаан-сиэн бүдүлээн бүтэбит. Р. Кулаковскай

иҥ-дьаҥ

иҥ-дьаҥ (Якутский → Якутский)

иҥэ-дьаҥа суох - олбу кубулҕата, киириитэ-тахсыыта суох; адьыната суох. Непорочный; бесхитростный
Иҥэ-дьаҥа суох киһи.  Бэйэтэ туох да иҥэ-дьаҥа суох, көнө-сымнаҕас, сүрэхтээх, үлэһит буолан, кинини ыал былдьаһыгынан киллэрэллэр. А. Софронов
Тосту-туора быһыылааҕа биллибэт, иҥэ-дьаҥа суох үлэһит курдуга. «ХС»
Салайар дьоҕурдаах буолуох, иҥэ-дьаҥа суох, көнө сүрэхтээх, оҕолорго сөбүлэтэр уолчааны таба көрөммүт, студпрофком бэрэссэдээтэлинэн талларан үлэлэппиппит. «Кыым»

хабытай

хабытай (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Аһара түбүгүрүү, ыксал-тиэтэл, ыгылҕан, былдьаһык. Суета, суматоха, горячка. Бу дьон, дьэ, хабытай бөҕө буолбуттар
Хабытай үөһэ түһэн — олус ыксаан, тиэтэйэн, түргэнник (хол., хомунан бар). Суетливо, торопливо, лихорадочно (напр., собраться)
Бандьыыттар хабытай үөһэ түһэн Хомустаахха куоппуттара. «ХС»
ср. русск. хватай, тюрк. кап ‘хватать, ловить’