быллаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Ыстапаан ньылбараҥнаах хараҕын быһыта симмэхтээтэ, аллараа уоһун быллаҥнатта. А. Федоров. «Уоруйах, кутталлаах адьарай эбиккин ээ, сэрэннэххэ сатаныыһык», — Уһун Уйбаан халыҥ уоһун быллаҥнатар. И. Никифоров
Роман Татыайык бытыктаах уостарын быллаҥнатан, ардыгар күлэ-күлэ, ардыгар курус гынагына, кими эрэ көрдөөбүттүү эргиччи көрүөлээбитэ. Эрилик Эристиин

1. тэллэй I диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Билиги эмээхсин эрэйдээх сэһэргээн быллаҥныы, тэллэҥнии олороро бу баарга дылы. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Аҕатын ытаабыт уоһа тэллэҥниир, ийэтин хараҕын уута иҥинэн таҥнары сүүрэр. М. Доҕордуурап
   [Тойон] кимнээх ханан, хайдах киирэллэрин ыйан эттээх алын уоһа тэллэҥнээтэ, көрөн-истэн чолболдьуйда. П. Филиппов
2. Бытааннык, сүһүөҕэ суохтук икки өттүгэр иэҕэҥнээн хаамп. ☉ Идти, брести медленно, размеренно пошатываясь, покачиваясь
   Тээллэриис, сөбүлээбэтэхтии туттан, тэллэҥнээн кэллэ. И. Гоголев
   [Отчут Окоос оҕонньор] тыаһа-ыма суох хааман тэллэҥнээн баар буолан хаалбытыттан соһуйдулар. А. Сыромятникова
   Бу сааты-сууту! Итирэн тэллэҥнии сылдьан Керемясовка түбэстэ. «ХС»

I
дьүһ. туохт.
1. Кэтирээбит үллүбүт-баллыбыт курдук буолан көһүн. ☉ Быть, казаться широким, округло-расширенным (напр., о намокших торбасах, лице)
[Оҕо] этэрбэстэрин уллуҥаҕа улаатан, тэллэйэн хаалбыттар. Суорун Омоллоон
[Дьэргэ бытыылканы] айаҕын атан, таах иһиллээн тэллэйэн олорор оҕонньорго туттаран кэбистэ. Болот Боотур
[Далбаев] улам-улам тэллэйэн, тиэстэ курдук ньлаҕайан истэ, тыла-өһө бөлүөстэн барда. В. Ойуурускай
2. Аллара диэки тиэриллэн түс (үксүгэр аллараа уоһу этэргэ тут-лар). ☉ Опуститься, потеряв упругость, отвиснуть (напр., о нижней губе)
[Тоҥхоорой] уоһа тэллэйэн, хараҕын быһа симэн, умса түһэн олорор. Болот Боотур
[Уол] тэллэйэн түспүт аллараа уоһун ыһыктан, ытыах курдук быллаҥнаата. М. Доҕордуурап
[Зоотехник] сирэйэ-хараҕа бөлөнүйэ, алын уоһа тэллэйэн түһэн, дьэ сүөргү дьүһүн-бодо. Н. Лугинов
II
аат.
1. Сибэккитэ, сиэмэтэ суох споранан ууһуур, сэлээппэлээх уонна төҥүргэстээх, ойуурга сиртэн быган үүнэр араас көрүҥнээх үүнээйи. ☉ Гриб
Отон өлгөмө, тэллэй дэлэйэ, сибэкки кэрэтэ — барыта ойуурга үүнэр. Амма Аччыгыйа
Соломо Сэлээппэ муҥунан Сугуну, тэллэйи хомуйдум. Күннүк Уурастыырап
От-мас быыһа, сыыр сирэйэ — Отон да, тэллэй уйата. «ХС»
2. кэпс. Хатыҥ умнаһын чэрэ, кунаах. ☉ Нарост на стволе берёзы, чага
Хатыҥҥа үүнэр кунаах тэллэй — чага эмкэ туттуллар. АЭ СТМО
◊ Түүнүк тэллэйэ — туох эмэ сииктээххэ (хол., дьиэ маһыгар) үүнэн тарҕанар үрүҥ өҥнөөх түүнүгү үөскэтэр үүнээйи. ☉ Плесневые грибы
[Дьиэ] түүнүк үрүҥ тэллэйэ бырдаҥалаабыт эркиннээх. Амма Аччыгыйа
[Бырааба дьиэтэ] үрдэ дэлби түүнүк тэллэйэ буолбут. Эрилик Эристиин
Түүнүк тэллэйдэрэ сүөһү сиилэстэнэр аһылыгар салгын киириитин түмүгэр үөскүүллэр. САС