I прощай (говорится усопшему).
II : бырастыы гын = прощать, извинять; бырастыы гын , ити мин эбээһинэһим извините, это моя обязанность.

exc. Excuse me! [<Russ. прощат ]

саҥа алл.
1. Бүтэһиктээхтик, үйэлэр тухары арахсарга этиллэр тыл (үксүгэр өлбүт эбэтэр өлөөрү сытар киһиэхэ). ☉ Прощай (говорится усопшему или говорит умирающий)
Ильич, бырастыы! Тулаайах хааллардыҥ!!! Соҕотох бэҕэһээ эн тыыннаах турарыҥ, Соргулаах суолбутун эн ыйар буоларыҥ. П. Ойуунускай
«Быдан бырастыы», — диирбитигэр Буору үрдүгэр көмөргө, Аһыы сүрэҕи ыкпатаҕа, Харах уута сүүрбэтэҕэ. Эллэй
Өллүм даа өллүм, аан дойдум, аламай күнүм, аал уотум, аймах дьонум, бырастыыларыҥ. М. Доҕордуурап
2. Олус уһун, эриирдээх-мускуурдаах, быһылааннаах, эргиллэн кэлэр соччо биллибэт суолугар бараары туран этиллэр тыл. ☉ Прощай (говорится перед отправлением в длительный, рискованный путь, когда обратное возвращение не гарантировано)
Аан ийэ дайдым, Аламай маҥан күнүм, Алаһа бараан дьиэм, Аалыы көмүс кыымнаах Аал уотум — бука барыгыт Быдан дьылларга Быралыйа бырастыыларыҥ! П. Ойуунускай. Мин түһэрин түстүм да, күөрэйэрим биллибэт, барарын бардым да, эргийэрим биллибэт. Быдан бырастыыларыҥ! Саха фольк. Манчаары Баһылай тутуллан испитэ, Үөһэттэн таҥнары Ленатын көрбүтэ: «Алааһым бырастыы, Күн ийэм, бырастыы!» Т. Сметанин
3. Арахсарга, бараары туран этэр тыл. ☉ Прощай (говорится при расставании на длительный срок)
Бырастыы, кэһиигин ыытаар. А. Софронов
Бырастыыларыҥ, тойоттор! Көрсүөхпүт, оччоҕо дорооболоһуохпут хааннаах тимиринэн. Эрилик Эристиин
Бырастыы, эдэркээн саастаахпын, Мин, баҕар, иккистээн эргиллиэм. Күннүк Уурастыырап. Тэҥн. быраһаай

I
туохт.
1. Буруйа суоҕунан аах, буруйга ааҕыма. ☉ Простить, извинить
Онустар бэйэлэрэ буруйдарын билинэн, бырастыы гынарга көрдөһөн быыһаатылар. Софр. Данилов
Мин эһиэхэ сир-халлаан уйбат аньыытын оҥостуммут киһи турабын. Ол аньыыбын бу дойдуга бырастыы гынан, ыраастаан ыытаргытыгар көрдөһөбүн. Эрилик Эристиин
[Айаан] Миша хаста эмэтэ батыһа сылдьан буруйун билинэн, бырастыы гынарыгар көрдөһө сатаабытын истиэн да баҕарбат. Н. Лугинов
2. Кими эмэ түбүгүртэххэ, сээбэҥнэттэххэ, аралдьыттахха, буруйу билинэн этиллэр тыл. ☉ Простите
Валерий Иосифович ытыһын нэлэҥнэттэ: «Бырастыы гын, Болот Борисович! Туох туһунан этэргин кыайан өйдөөбөтүм». В. Яковлев
«Николай Гаврилович, бырастыы гын. Аармыйаҕа сылдьыбытым диигин дии. Ол хаһан этэй?» — учуутал быһа түһэн ыйытта. П. Филиппов
II
туттул. сыһыан холб.
1. Эйэҕэс сыһыаны, өһүргэппэт, сэрэх туһулааһыны көрдөрөр. ☉ Извините (вежливое, деликатное обращение говорящего к кому-л.)
Катя, бырастыы гын, ыксыыбын. Кустук
Бырастыы гын, эн пединституту бүтэрбитиҥ дуу, университеты дуу? Софр. Данилов
Ол гынан баран, бырастыы гын, кырдьыгынан эттэххэ, эн аахпыккын үчүгэйдик өйдөөбэтэххүн. «ХС»
Бырастыы гын, Айдар Петрович, сүбэлии таарыйа эттэххэ, маннык... Н. Лугинов
2. Сөбүлэспэккэ, өһүргэнии-хомойуу, үгэ былаастаан этиини көрдөрөр. ☉ Извините (с обидой и иронией)
Бырастыы гын, мин инженер эбээһинэһим. А. Сыромятникова. Ол эрээри, бырастыы гын, мин чэпчэки дьахтар буолбатахпын. И. Семенов