аат. Бытархай, кылгас убаҕас, сэдэх (хол., от үүнүүтүн, түү о. д. а. тустарынан). ☉ Мелкий, короткий, редкий, скудный (напр., о траве, шерсти и т. п.)
Олбуор ойоҕоһунан кылдьыылыы үүммүт бытаама күөх окко бөлүүн түспүт сиик таммахтара көмүс аалыытын ыспыт курдук кылабачыһа сыталлар. А. Софронов
Дьиэ иннигэр бурҕайа сытар буордаах бытаама окко олорбутум. Р. Кулаковскай
Чыычаах оҕото маҥнай хараҕынан көрбөт, ньулдьаҕай, ханнык эмэ бытаама түүлээх буолар, ол иһин ийэ чыычаах уйатыттан турбат, оҕолорун тымныыттан көмүскээн, кынатынан сабан сытар. Е. Макаров. Тэҥн. бытаакы

аат.
1. эргэр., үөхс. Буруйу оҥорон атын сиргэ көскө кэлбит киһи, түөкүн. ☉ Варнак, каторжник, разбойник
Баай баранаагын да иһин тойон, дьадаҥы өйдөөҕүн да иһин акаары (өс хоһ.). Баары бараабыт баранаак баар үһү (тааб.: хаарты). Көр, бу Бытаакы уола хара ыт сиртэн көстүбэккэ сылдьан эрэ тыл утарсар, адьас ыт буолуох ыт, баранаак буолуох баранаак эбээт. МНН
«Ити баранаак сымыйатын көрүҥ эрэ! Ити хантан истибит тылай?» – дии-дии Сургууһут Соппуруон дьон таһыгар аадаҥнаата. Д. Таас
2. күл.-ооннь. Дьээбэ, орой мэник, төбөт (улаханнык кыыһырбакка уонна үөхсүбэккэ эрэ тут-лар). ☉ Проказник, шалун, шалопай
«Ол иһин сэрэйбит сэрэх! Бу баранаак арыыны уоран иһэр ээ», – диэтэ, ол кэннэ үрүмэм тобоҕун сиэн хабыалаабытынан барда. Н. Неустроев
Аны түүн бу турар кырабаат Аҥаардас маһынан кылбайыа, Киниэхэ кулакы баранаак, Ас көрдөөн, мэнээктии хаптайыа. Күннүк Уурастыырап
◊ Хара баранаак – 1) үөхс. киһиттэн намтатан, киһиэхэ тэҥнээбэккэ үөҕэр тыл: түөкүн, ороспуонньук. ☉ Разбойник
Ыл, суруксут, бу хара баранаакка боротокуолла оҥоро тарт. Н. Неустроев
[Суон Дьөгүөр:] Ити остуорас хара баранаак сопхуоска олорон оҕуспун тутан илдьэ барбыта ээт. Күндэ; 2) кыыһырбакка эрэ көннөрү күлэн оонньоон хаадьылааһын. ☉ Шутливое обращение (не бранное): проказник, шалопай, сорванец
[Хара Мотуо Татыйыкка:] Хаарыаны, эн буола түспүт киһи баар ини. Сирэ оонньообуттарын, уолаттар хара баранаактары дьэ ситиһиэм этэ. И. Гоголев
Хаама-сүүрэ сылдьан, Халыачыйан хаххаллан, Хара баранаак Халдьаайы үрдүттэн Халтарыйан түһэн Хампарыйарыгар тиийдэ диэн Хадыҥхалыы саныыргытын Хамтүм харахтыыбын. А. Софронов