модальное сл. выражает 1) несогласие, возражение, требование, предупреждение, намерение, желание и т. п.: бэйи, саатар ситэ аһатыҥ постойте, дайте хоть доесть; бэйи, үлүһүйэн барымаҥ смотрите, особенно не увлекайтесь; бэйи, кэлбитэ буолаарай постой, может он приехал; бэйи, сарсын барыллыа ну, завтра поеду; 2) угрозу погоди; смотри; бэйи, кэһэтиэм ! погоди уж, я тебе дам!; оттон бэйи! погоди же!; дьэ бэйи, сөпкүн көрүллүө ! ну погоди же, мы тебя проучим!

сыһыан т.
1. Араас соруйар, сэрэнэр, кыыһырар, үгэргиир дэгэттээх сөбүлэспэт, мөккүһэр, бопсор сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает возражение, несогласие, запрет говорящего с оттенками побуждения, предостережения, иронии, гнева (нет, постой, подожди). Бэйи, киһини ыттыҥ
□ Бэйи, саатар аһылыкпын ситэ аһатыҥ. Суорун Омоллоон
Бэйи, ол сири ким көҥүллээн биэрэр эһиэхэ! Амма Аччыгыйа
Бэйи, үлүһүйэн барымаҥ. Эрилик Эристиин
2. Дьаҕырыйар, сэрэтэр, саанар сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает угрозу, предупреждение, желание отомстить (погоди, ну погоди)
Бэйи, улааттахпына, иһин дэлби үктүүрүм буолуо. А. Федоров. Бэйи, буруйун мунньан-мунньан баран биирдэ муунталаһарбыт буолуо! Амма Аччыгыйа
Бэйи, хойутаатаххына, Мария Ивановна мөҕөрө буолуо. А. Федоров. Дьиккэр, аппын миинэн барбыт... Бэйи, көстүөҥ суоҕа! Н. Якутскай
3. Этии атын сыһыан дэгэттэрин (болҕомтону тардыы, күүтүү, үөрүү, кэпсэтээччини уоскутуу, киниэхэ туһулааһын, ыйытыы о. д. а.) күүһүрдэр-бэлиэтиир. ☉ Усиливает различные модальные значения (радости и т. д.) и конструкции с обращением, привлечением внимания, вопросом и т. д. Дьэ, бэйи, төһөнү көмөлөһөр, сарсын көрүллүө. Суорун Омоллоон
Чэ, бэйи, эһиил саҥа оскуола аһылыннаҕына. Амма Аччыгыйа
Бэйи, ити ханна баран иһэр сөмөлүөт буолуой? Н. Якутскай
Бэйи, бу мин хайдах буоллум?! Н. Заболоцкай
Бэйи, ол аата бу сир көмүстээх буоллаҕа дии. С. Ефремов
4. Инфинитив уонна соруйар туохтуур (2 с. ураты) формаларын кытта саҥарааччы баҕатын, быһаарыныытын бэлиэтиир. ☉ С глаголами в неопределенной форме и в повелительном наклонении (кроме ф. 2 л.) выделяет и выражает желание, решение говорящего
Бэйи, сынньана түһүөххэ. Суорун Омоллоон
Бэйи, мин эйиигин кытта сытыым. Уонна сэһэргэһиэхпит. Амма Аччыгыйа
Бэйи, өйбүнтөйбүн булуум... Н. Якутскай
Бэйи, чэ ол туһунан тохтоотун. А. Сыромятникова
Чэ, бэйи, этэ түстүннэр. М. Доҕордуурап
Бэйи, мин эйиэхэ төрдүттэн кэпсээн биэриим. С. Ефремов

сыһыан холб. Утары этэн кэпсэтээччи ханнык эмэ хайааһынын тохтотору көрдөрөр. ☉ Употребляется для приостановки какого-л. действия собеседника путем возражения (ну погоди-ка, ну постой же). Бэйи доҕор, чэйбин ситэ иһэрт. Бэйи доҕор, сынньана түһүөххэ
□ Бэйи доҕор! Утуйар сирбитин булунан баран сэһэргэһээ инибит. Т. Сметанин

саҥа алл. сыһыан холб. Саҥарааччы кимиэхэ эмэ уордайан, саанар, дьаҕырыйар сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает гнев, угрозу, острастку говорящего кому-л. (вот погоди, ну погоди). Бэйи оттон, көрөн иһиэхпит

көр бэйи (бэйэ) оттон
Бэйи уус, ити накаастаабыккытын, ити сордообуккутун уоттаах чоххо олордон иэстиир күнүм кэлээ ини. С. Ефремов

сыһыан холб.
1. Кэпсэтээччи болҕомтотун тардан туран, санааны чиҥэтэн этиини көрдөрөр (соруйар, ыйытар, туһулуулаах этиилэргэ тут-лар). ☉ Служит для акцентирования внимания на высказываемой мысли с привлечением внимания собеседника (употр. в побудительных, вопросительных предложениях и при обращении — постой-ка, послушай-ка)
Бэйи эрэ, тохтоо! Суорун Омоллоон
Бэйи эрэ, оҕолоор, оттон мин туспунан тоҕо тугу даҕаны сураспаккыт? В. Яковлев
Тукаам, бэйэ эрэ, бу ийэбит-аҕабыт төһөҕө киирэллэрэ буолла? Д. Таас
2. Кэпсэтээччигэ быһаччы туһаайыллыбатах этиилэргэ санаа булан саарбахтааһыны чиҥэтэргэ туттуллар. ☉ Служит для выделения тут же возникшего колебания, сомнения в предложениях, не обращенных непосредственно к собеседнику (постой-ка)
Бэйи эрэ, туох диэн этиэх бэйэтэй кини. В. Ойуурускай
Бэйи эрэ, бу кини хайдах балыыһа киһитэ буолан хаалла? «ХС»

көр бэйи (бэйэ) оттон
Оттон бэйи, орой мэник, аахсыахпыт, ону искэр саныы сырыт. Н. Заболоцкай
«Бууннаабыт буола-буолалар, оттон бэйи!» — Бардасов таһырдьаны былдьаста. В. Яковлев
Хара кырыыстаах уола, оттон бэйи! С. Ефремов