аат. Киһи илиитин бэгэччэгиттэн тоҕоноҕор, оттон сүөһү, кыыл илин атаҕын тобугуттан бүлгүнүгэр диэритэ. ☉ Предплечье, часть руки от локтя до запястья; нижняя часть передней конечности животного
Икки бэрт бухатыыр дьон утарыта көрсө тураннар байтаһын сылгы харытын хаба тардыһан былдьаһан киирэн бараллар. Саха сэһ. I
Онтон Уйбаанчыгы харытыттан харбаан, кууһан ылла. Амма Аччыгыйа
Кусчут [ыт аата] кэлэн, ыйылыыыйылыы, иччитин харытын салаата. М. Доҕордуурап
♦ Харыга аспыт эһэ — кыыһырбыт, олус уордайбыт, кимтэн эрэ кыйахаммыт киһи. ☉ Раздражённый, кипящий от злости, разозлённый кем-чем-л. человек (букв. [точно] раненный в лытку медведь). Харытыттан харбаа — түөкүн уора туран туттарбытын эбэтэр уорбутун булларбытын этэллэр. ☉ Поймать на месте преступления, поймать с поличным, поймать за руку кого-л. (букв. схватить за руку)
Түөкүн син биир хаһан эрэ харытыттан харбатыа… Онон эн эрдэтинэ киниттэн тэй. И. Гоголев
[Лариса] кэлин, быһата, харытыттан харбатан баран, биирдэ билиммит. В. Яковлев
Биитэр итинник кыбартыыраҕа [сигнализациялаах] киирбит уоруйах сонно харытыттан харбатар. «Кыым»
Харытын күүһүнэн көр күүс. Миэхэ, ханна да сылдьыбакка, хары күүһүнэн хара тыа маһын эрэ кытта өрө туста сылдьар киһиэхэ, туох сонуна кэлиэй. С. Федотов
Оччотооҕуга туох тиэхиньикэ эҥин кэлиэй, үксүн хары күүһүнэн оҥоһуллара. «ХС»
Ити үлэни барытын билигин хары күүһүнэн толоруохха наада. «Кыым»
◊ Хары баттас көр баттас
Саха оонньуута буолан, мас тардыһан, хары баттаһан быйыл ким аҕамсыйан, күүһэ мөлтөөбүтэ, ким үүнэн, күүс киллэриммитэ быһаарылынна. Амма Аччыгыйа
— Дарыбыан! Төһө күүстээххиний? Кэл, харыта баттаһыах. Далан
Хары баттаһаачылар тоҕонохторун хамсаппакка эрэ, харыларын тиэрэ баттаһаллар. ВПК СОо
Харыгын <илиигин> ньыппарынан көр ньыппарын. Аныгы Бүлүү харытын ньыппарынан, толору быччыҥнарын күүрдүнэн социалистическай тутуу модун хардыыларынан хардыылаан иһэр. Амма Аччыгыйа
Дьэ бу нэһилиэк үлэтин көннөрөргө харыны ньыппарынан, сорунан күүс үлэни ыыттахха сатаныыһы. Күндэ
Ананийдаах хаһыа да буоланнар харыларын ньыппарынан, эр хааннарын киллэрэн туран үлэлээн бардылар. М. Доҕордуурап
Хары куйаҕа көр куйах. Сорох дьон хары куйахтаах эрэ буолаллар үһү. Саха сэһ. I
Хары күрүө көр күрүө. Хас да балыктаан аһыы сылдьар быстыынньа дьон күрүөлэрин [кулубалара] хары күрүө оҥостон туһанарын эмиэ сэмэлииллэр. И. Гоголев
Харыйа кэтэҕэ сирбитин, хааччах гынар аатыран, хары күрүө гынан олорор. Эрилик Эристиин. Хары уҥуоҕа — илии тоҕоноҕуттан бэгэччэгэр диэри уҥуоҕа. ☉ Кость руки от локтя до запястья, кость предплечья
Бары биилэрэ ойуттубут, кылааннара сынтарыйбыт сүгэлэринэн, баһымньыларынан үлэлээннэр, сыралара-сылбалара быстан, харыларын уҥуоҕунан эрэ сордоно тураллар. Бэс Дьарааһын
Бии ас түҥэтээччи киһи, хары уҥуохтаах эти [Тиэтэйбиккэ] туттарда. «Чолбон». Хары устата — уста кээмэйэ: тоҕонохтон тарбах төбөтүгэр диэри уһуннаах. ☉ Мера длины: расстояние от локтя до кончиков вытянутых пальцев
Хары утаҕа көр утах II. Отут сэттэ бухатыыры ооҕуй ситимин курдук хара дьүһүннээх быаҕа харыларын утаҕыттан тобулута үүттээн баран онтон тиһэн кэбиспит айыы бухатыырдара кычыгыраһан тураллар үһү. Ньургун Боотур
Хары хабыс көр хабыс I. Урууга сүүстэн тахса киһи барар, ол иһигэр хары хапсар, нөрүөн көрсүһэр, күрэх былдьаһар бөҕөстөөхтөр, быһыйдаахтар. Саха фольк. Мойуос бухатыырыныын Мүһэ былдьаһан, Хары хапсан хачыгыраттылар. С. Зверев
Кини аакка киирбит көнө хонуутугар бар дьону түмэн оонньоторго, хары хапсыһыннарарга, илии баттаһыннарарга санаммыт. «ХС». Хары чаһыта — илиигэ кэтиллэр чаһы. ☉ Наручные часы
Миша харытын чаһытын көрүнэ түһээт, велосипед үктэлигэр атаҕын тирээтэ да өндөҥөлүү сүүрбүтүнэн барда. Амма Аччыгыйа
Борохуолка баһаарыттан атыыласпыт чаанньык хаппаҕын саҕа бэлтэйбит харытын чаһытын көрүннэ. Г. Колесов
ср. др.-тюрк. хары ‘локтевая часть руки; локоть’, туба кижи кары ‘часть руки от запястья до локтя’