Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бүгүлүн

туохт. Бүк бар, өҕүлүн, токуруй. Нагибаться, изгибаться
Титириктэр өһөстөрүн сөхтүм: эриллээриллэ, бүгүллэн, токуруйан ыла-ыла үүнэ сатаахтыыллар эбит, мин бастаан өссө сэппэрээк дуу дии санаабытым. С. Руфов
Уһун, акыгыр муҥутаан хас да сиринэн бүгүллэ өҕүллэн, саҥата суох оҕотун одуулаан турбахтаата. «ХС»
Улуу өрүс киэҥ хочото, сүдү улахан моҕой кыыл хамсаабакка бүгүллэн сытарыныы, онон-манан өҕүллэҕэстэнэн хоту диэки нэлэһийэн түһэ турар. «ХС»


Еще переводы:

бүгүллүөр

бүгүллүөр (Якутский → Якутский)

даҕ. Көнөтө суох, нүксүгүр. Нестройный, сутулый
[Уйбаан] иннин диэки нөрүгүр соҕус уҥуохтаах бүгүллүөр киһи этэ. Саха сэһ. 1977

бүгүллүмэхтээ

бүгүллүмэхтээ (Якутский → Якутский)

бүгүлүн диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сотору буолаат, күөх уу түгэҕиттэн буут кэриҥэ холобурдаах хатыыс өрөҕөтө туналыйан көһүннэ, мөхсөн бүгүллүмэхтээн, бу күөрэйэн таҕыста. В. Миронов

көлүөһэлии

көлүөһэлии (Якутский → Якутский)

сыһ. Көлүөһэ курдук, көлүөһэҕэ маарынныырдык. Как колесо, колесообразно, колесом
Икки тойон тарбаҕын көлүөһэлии эргитэ оонньуу олордо. Н. Якутскай
Ураҕас эрдии түһэрэ, тахсара көстүбэккэ көлүөһэлии эргийдэ, тыы бүгүллэ-бүгүллэ түһүөлээтэ. Д. Токоосоп
Сонуок таалбыт нэлэһийэн, Сэбирдэх түһэн бүттэ. Көлүөһэлии төкүнүйэн Күөх хайаҕа күн түстэ. С. Есенин (тылб.)

нөрүгүр

нөрүгүр (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Төҥкөччү соҕус тут та сылдьар (үрдүк уҥуохтаах киһини этэргэ). Сутуловатый (о человеке высо кого роста). [Уйбаан] иннин диэки нөрүгүр соҕус уҥуохтаах бүгүллүөр киһи этэ. Саха сэһ
1977. 2. Токуруйан умса түспүт (үрдүк маһы этэргэ). Слегка наклонившийся, склонившийся (напр., о деревьях)
Мин хара сыырга үрэх үрдүгэр, өкөйбүт аҕыйах нөрүгүр бэһи, тиити куттана одуулуубун. Н. Габышев

акыгыр

акыгыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Уһун салаҥ уҥуохтаах, нүксүгүр соҕус, икки аҥыы бокуччу үктэммит (ордук хатыҥыр ыраҕар уҥуохтаах оҕонньору этиллэр). Высокий, худощавый и нескладный, слегка сгорбившийся, на полусогнутых ногах (человек)
Арамааскы, акыгыр уҥуохтаах киһи, сэҥийэтигэр үүммүт убаҕас бытыгын туттан көрдө. А. Федоров. Аан сүрэҕэлдьээбиттии аа-дьуо аһылынна. Акыгыр оҕонньор киирэн, туох да дорообото-тойо суох быһа уҥа диэки тиийэн олорунан кэбистэ. С. Федотов
Уһун, акыгыр муҥутаан хас да сиринэн бүгүллэ өҕүллэн, саҥата суох оҕотун одуулаан турбахтаата. В. Яковлев

түүрүлүн

түүрүлүн (Якутский → Якутский)

туохт.
1. түүр
1.
диэнтэн атын. туһ. Аттыларыгар хас да кирис өтүүлэр түүрүллэн сыталлар. Р. Кулаковскай
2. Илиилэргин-атахтаргын хомуйа, кумуччу тутун (киһини, тыынар тыыннааҕы этэргэ). Подбираться, сжиматься, съёживаться (о человеке, животном)
Василий Иванович эмиэ утуйа илик бадахтаах …… мунна тыаһаабат, сотору-сотору атаҕын чиккэччи тэбэр, онтон төттөрү кумунан эмиэ түүрүллэр. Болот Боотур
Хачыгыр …… утуктуура баһыйан, тоҥоруттан ыт курдук түүрүллэн, дьигиһийэ-дьигиһийэ утуйан барбыта. Эрилик Эристиин
Куоска оһох үрдүгэр тахсан түүрүллэн хаалла. Бырааттыы Гриммнэр (тылб.)
Быччыҥнаргын күүрдэн кумуччу тутун (туох эмэ түргэн, сымса хамсаныыны оҥороору). Напрягая мышцы, поджиматься (готовясь к резкому движению)
Хобороос, түүрүллээт, Кыһалҕаны икки атаҕынан түөскэ тэптэ. И. Гоголев
Бөрө сылгылартан чугас соҕус, түүрүллэн, түгэн буллар эрэ, сылгыларга түһэргэ оҥостон ахан бүгүллэн олороро. В. Протодьяконов
Эһэ …… чыпчылыйыах түгэнэ түүрүллэ түһэн баран, биһиги диэки биирдэ ыстанан кэбиһэрдии туттубут. И. Егоров
3. Түүрэ тардан сууланар курдук өҕүлүн, суулана эрилин (хол., сэбирдэҕи этэргэ). Свёртываться, сворачиваться (напр., о листьях)
[Тэллэй сэлээппэтин] кытыыта ис өттүгэр түүрүллүбүт. УГС ССКОТ
Арассаада маҥнайгы сэбирдэҕэ түүрүллэн эрдэҕинэ аһаҕас сиргэ көһөрөллөр. ВБТК
[Тилээ сиэтэҕинэ моонньоҕон] сэбирдэхтэрэ түүрүллэллэр, умнастар эриллэллэр уонна үүнүүлэрэ тохтуур. ЧМА МУХСҮү