м. 1. бүлгүрүйүү, тахсыы; вывих рукй илии бүлгүрүйүүтэ; 2. (место) бүлгүрүйбүт сир, тахсыбыт сир; 3. перен. разг. токурутуу; теоретический выьих теорияҕа токурутуу.

туохт. Эмтээ, уҥуох тостуутун, бүлгүрүйүүнү тут (анал медицинскэй үөрэҕэ суох, үөрүйэҕинэн, отунан эмтээччи туһунан этэргэ). ☉ Лечить, вправлять кости (о народных лекарях)
[Күлүк:] Сорох ыалга ыллаан, сороҕу отоһулаан, үөрүүгэ түбэстэхпинэ — үөрсэн, ыарыыга түбэстэхпинэ — ыарыылаһан, өлбүккэ — көтөхсөн сылдьабын. А. Софронов
[Отоһут эмээхсин:] Чэ, кэбис, доҕоор, киһи сатаан отоһулуо суох, дьэ сатанаары гынан эрдэҕинэ, тохтотон кэбистигит. Эрилик Эристиин
ср. др.-тюрк. отала ‘лечить, исцелять’

туохт. Үөрүйэххэ, уопукка олоҕуран отунан эмтээ, тостубут уҥуоҕу, бүлгүрүйүүнү тут, отоһут буол. ☉ Лечить, вправлять кости (о якутском народном лекаре)
Кини [ойуун] нэһилиэккэ отоһуттаан, дьону ыарыынан сутуйбута. В. Чиряев
Мындыр, өйдөөх дьон отоһуттууллара. Айталын
Көрбүтүм, били мин отоһуттаабыт табам кэлэн турар эбит. «Чолбон»

сов. разг. бүлгүрүй, таҕыс.

побуд. от бүлгүрүй= вывихнуть, свихнуть; атахпын бүлгүрүттүм я вывихнул ногу.

сов. 1. (загнуться) тиэрилин; одеяло подвернулось суорҕан тиэрилиннэ; 2. (неловко подогнуться) мукуй, бүк бар; бүлгүрүй (о ноге); нога подвернулась атаҕым бүлгүрүйдэ; 3. разг. (случайно найтись, попасться) түбэс; мне подвернулась интересная книга миэхэ интэриэһинэй кинигэ түбэстэ.

сов. 1. разг. (вывинтиться) эриллэн таҕыс; 2. разг. (вывихнуться) бүлгүрүй; 3. разг. (наизнанку) тиэрилин., эргитилин; 4- перен. разг. (из затруднительного положения) мүлчү көт, мүлчүрүй.

туохт. Тостубут, бүлгүрүйбүт уҥуохха гиипсэнэн бэрэбээскэтэ оҥор. ☉ Гипсовать, накладывать гипс
Быраас илиитин гиипсэлээтэ. Луха илиитэ, атаҕа эчэйбитин быраастар гиипсэлээн сытыараллар. М. Доҕордуурап

бүлгүрүй диэнтэн дьаһ
туһ. «Эмээхсиним кэлэн истэҕинэ, тыал түҥнэри охсон түһэрэн, илиитин бүлгүрүтэн кэбистэ», — диэн уоһун кытта саҥара-саҥара, турбатын туруора сырытта. А. Софронов
Эрим быһа сынньа-мөҕө сырытта, биэс сыллааҕыта сынньан тобукпун бүлгүрүппүтэ, атаҕа суох буоллум. Эрилик Эристиин
Дьахтар туохтан эрэ иҥнэн, атаҕын бүлгүрүтэн сытар. Н. Заболоцкай
Сэбиэт миигиттэн сааны ылан, бүлгүрүтэн ботуруоннарын хостоото уонна сиэбигэр угунна. Далан

сыһ. Логлойон көстөр буола; оннук гына. ☉ Возвышаясь своей довольно массивной фигурой (напр., сидеть — о человеке в толстой одежде); выпук ло, бугром (о чём-л.)
Тиэтэйэ-саарайа чэйдээн баран дурдатыгар киирэн логлоччу олорунан кэбистэ. «ХС»
Нуорка сонун логлоччу кэтэн …… улахан хаһаайыстыбаннай суумкалаах уобаластааҕы балыыһаҕа тиийдэ. М. Попов
Атаҕа бүлгүрүйэн, бэрбээкэйинэн логлоччу испит. С. Никифоров