көр бөскөччү
Мөскөччү уойбуккун. ПЭК СЯЯ
Оҕонньор ааттаах илимньит, күө л мөскөччү уо йбут чыырынан күндүлүө, балык өрөҕөтүн ытырдаххына — сыанан тыгыалыа. Н. Габышев

көр тоҕонох
Харытын тоҥолоҕор диэри ньыппарыммыт. А. Софронов
[Ыстапаан] илиитэ ыалдьара, тоҥолоҕо бөскөччү иһэн, көҕөрөн хаалбыт этэ. И. Никифоров
Оскуола чуумпу көрүдүөрүнэн балачча хаамсан физзалга тириэрдэр тоҥолох көрүдүөргэ кэлэллэр. Улдьаа Харалы
Тиит Үрэх икки эҥээр хайатын тоҥолох тоҕойдоругар Саһан, тыаһа-ууһа суох сүүрдэн тыккырыта сытар. «Чолбон»

сыһ.
1. Ыалдьар, ыарытыннарар гына. ☉ Причиняя боль, больно, болезненно
Үөрүүтүттэн ыарыылаахтык тутан хас да кутуйаҕы «чууп» дэттэ. Т. Сметанин
Биир бөскөччү сүкпүт үрүсээктээх эдэр киһи Мииккэлээх Вованы истиэнэҕэ сааллан ыарыылаахтык охтуохтарыгар диэри күүскэ садьыйан кэбистэ. П. Аввакумов
Тарантул ыарыылаахтык ытырар гынан баран, киһини өлөрбөт. ББЕ З
2. көсп. Киһини хаарыйар курдук, хомотордуу, ыарытыннарардыы. ☉ Обидно, болезненно, неприятно
Ити тыллар Дьэбдьиэҕэ ыарыылаахтык иһилиннилэр. В. Протодьяконов
Эмиэ дууһатын тааһырпыт көһөҥө санаалар ыарыылаахтык ааллылар. Н. Лугинов
Стёпаҕа ити тыллар олус ыарыылаахтык иһилиннилэр, ону тулуйбакка, кини дьон кэннигэр кирийдэ. М. Доҕордуурап

даҕ.
1. Биилээх, уһуктаах төбөлөөх. ☉ Имеющий лезвие, острие, с острым концом
Бу дьолбут тутааҕын күөмчүттэн көмүскүү, Өргөстөөх, кылааннаах үҥүүнү тутуохпут! Күннүк Уурастыырап
Дьэрэкээннээх хоһоонун Дьиэрэлдьиччи ыллаабыта, Кылааннаах хотуурун Кылбаарыччы сытыылаабыта. С. Васильев
Киил маһы суорарга Мин сүгэ охсобун, Кылааннаах биилээммин Кыыкырдыы аалабын. А. Бэрияк
2. Кылгас ньуолах түүтүн үрдүнэн кытаанах уһун кылаан буолар түүлээх. ☉ Имеющий ость, остистый
Кылбалдьыгас кылааннаах андаатар тириитэ бэргэһэтин сэгэччи анньынна. В. Протодьяконов
3. көсп. Баартан бастыҥ, талыы. ☉ Лучший, отборный
Сирэ саныахпын Сирэйдээх үтүөтэ, Силээхтэ бэрдэ, Кыыс оҕоттон Кылааннаах туйгуна эбит. П. Ойуунускай
4. көсп. Улахан суолталаах, чаҕылхай, этигэн. ☉ Значительный, важный; выразительный
Кылааннаах сытыы тыл ыһыллан, Кытарбыт тимирдии хаарыста. С. Васильев. Бу [«Күөгэйэр күннэрбэр»] кинигэҕэ Эллэй билиҥҥэ диэри умнуллубат, кылааннаах кэрэ айымньылара киирбиттэрэ. Н. Габышев
♦ Киһи киэнэ кылааннааҕа — туйгун, бастыҥ, чулуу киһи. ☉ Лучший из лучших (о человеке)
Ээ, ол тыа бөрөтүгэр холоомо. Мантыкаҥ киһи киэнэ кылааннааҕа. М. Доҕордуурап
◊ Кылааннаах (түүлээх) — 1) күндү түүлээх кыыл. ☉ Пушной зверь
Сааһын тухары хара тыаттан арахсыбатах, кылааннаах түүлээх бөҕөнү кыстаабыт ахан булчут. Софр. Данилов
Оо, киһи тиийбэт ыраах тыаларыгар аймамматах, уутуйан үөскээбит күндү кылааннаахтар сырыттахтара эбээт! «ХС»; 2) күндү түүлээх кыыллар таҥас, киэргэл буолар тириилэрэ. ☉ Ценный мех, пушнина
Кыһалҕаҕытын билэммин, кыаммаккытын таайаммын, кылааннаах түүлээхпиттэн кыбынан …… кэллим. Амма Аччыгыйа
Балаакка таһыгар матаҕалар кылааннаах түүлээҕинэн бөскөччү туолан иһэллэр. В. Протодьяконов