Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бөтөстөн

туохт., кэпс. Туохха эмэ дьорҕооттук, хорсуннук быһыылан. Вести себя молодцевато, проявляя в чем-л. смелость
Никола харса суох ытыалаан, кимтэн да инники сүүрэлээн бэрт дьорҕооттук бөтөстөнөн, сытыытык сэриилэстэ. «ХС»

бөтөс

аат.
1. Күүһүн-уоҕун эрэ эрэнэр харса-хабыра суох эбэтэр дохсун эдэр киһи. Молодой человек, полагающийся в своих поступках большей частью на свою физическую силу и энергию, молодчик
Оройдорунан көрбүт, чолоруспут эдэр бөтөстөр Байанайы тараччы тутан илдьэн, көмүлүөк оһох кэҥэс холумтаныгар умса бырахтылар. П. Филиппов
«Ону киирэн өлөрөн тахсыахха буоллаҕа дии», — дэһэллэр хас да бөтөстөр. Н. Якутскай
Кинилэр кыраҕа тойон, улахаҥҥа утары, үөрэххэ кыһаллыбат, үлэҕэ умсугуйбат бөтөстөр үһү. И. Данилов
2. кэпс. Чобуо-дьорҕоот эбэтэр мэник, дьээбэ уол оҕо. Мальчик, бойкий и смелый или шальной, задорный
Гуля Маркова уончалаах уола …… чобуо бөтөс, сүүрэн кэлэн, мустубут дьону тула эргийдэ. Н. Габышев
Оччолорго кини хороччу улаатан эрэр бэрт сытыыхотуу, үөрэҕэр олус хомоҕой, суһаллык ылынымтыа бөтөсчөөн этэ. Н. Заболоцкай
Биһиги даҕаны бэйэбит кэммитигэр …… тапталлаах учууталларбытыттан элбэхтэ мөҕүллүбүт, кинилэри хомоппут-хоргуппут, ытаппыт даҕаны бөтөстөр буолуохтаахпыт. «Кыым»

Якутский → Русский

бөтөс

разг. удалой, шустрый (о подростках и молодых людях) || удалец; бачча бөтөс үлэни үлэлээбэт буолуо дуо ! такой удалец разве не будет работать!


Еще переводы:

уччуй

уччуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Дойдугуттан эбэтэр дьиэҕиттэн тэлэһийэн мээнэ ускултэскил сырыт. Отлучаться от дома, вести непоседливый образ жизни, бродяжничать
Аҕам мин кыһыл оҕо эрдэхпинэ соҕуруу үөрэххэ барбыт, ол гынан баран эргиллибэккэ, сонон уччуйан хаалбыта үһү. Күндэ
Уһуннук уччуйа сылдьыбыт кэммэр ханна-ханна тиийбэтэҕим баарай, арай биирдэ, булт эккирэтиитигэр Өймөкөөн баһыгар охсуллан тиийдим. Болот Боотур
Урукку өттүгэр Мөрүөн ол-бу үрэх бастарынан, хоту сирдэринэн уччуйа сылдьыбыт, биир сиргэ олохсуйан олорботох киһи. Д. Таас
2. Баар буолуохтаах сиргиттэн ыраат, ыраах тэйэ бар (дьиэ сүөһүтүн, кыылысүөлү этэргэ). Уйти, оторваться от дома (о домашнем скоте, животных)
Баҕар табалар бэйэлэрэ ырааҕынан тарҕанан уччуйбуттара буолуо. Амма Аччыгыйа
Бөһүөлэктэн уччуйа сылдьар ыттар Бөтөстөн саллан ырааҕынан кыйаллара. Далан
Хараҥаҕа даҕаны биир эмэ таба уччуйааччы. «Кыым»
ср. монг. очих ‘ехать, пойти, поехать, отправляться’

молодчик

молодчик (Русский → Якутский)

м. разг. төбөт, бөтөс.

кыпчырыҥнаа

кыпчырыҥнаа (Якутский → Якутский)

кыпчырый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Арамаан …… төннөн иһэр бөтөстөрүн батыһан, тохтообут улахан дьиэлэрин диэки сиэлэн ылар курдук кыпчырыҥнаабыт. П. Аввакумов

турулус

турулус (Якутский → Якутский)

даҕ. Эргичиҥнэс (харах туһунан). Вращающийся (о глазах)
Бөтүүк бөтөс Бүтэйгэ өтөс. Хараҕа турулус, Хаһыыта олус. С. Тимофеев

уоскуталаа

уоскуталаа (Якутский → Якутский)

уоскут диэнтэн төхт
көрүҥ. «Ботуруоннаргытын, гранаталаргытын умнумаҥ!» — Иван Николаевич оҕолору уоскуталыыр. Н. Якутскай
[Ньургун] куруубай хааннаах бөтөстөрү уоскуталаан, …… сарсыардаттан киэһээҥҥэ диэри тигинэччи үлэлэтэр. У. Ойуур

кылдьыр

кылдьыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Кыҥнары тартарыылаах, сөрүөстүгэс соҕус. Искривленный, скособоченный
Кылдьыр киһи. Кылдьыр муостаах ынах.  Кыһыл тараах, Кылдьыы харах Тордуох тумус, Ньуолах бытык, Кылдьыр атах Тааҕыр тарбах Бэлиэ бэлэс, Бөҕө куолас Өтөс-мөтөс Бөтүүк бөтөс. ВСП ТЭ

омугулдьут

омугулдьут (Якутский → Якутский)

омугулдьуй диэнтэн дьаһ
туһ. Эриэн моҕотой …… икки кэлин атаҕар туран уоһун омугулдьута-омугулдьута уоту-күөһү, Тэппэйдээх бөтөһү одууласпыта. Далан
Тайах хахыйаҕы сыҥааҕынан бүк баттаан тоһутан түһэрэ-түһэрэ, лабаатын тоноон сиэн омугулдьута сылдьар эбит. Р. Кулаковскай

татынньахтан

татынньахтан (Якутский → Якутский)

татынньахтаа диэн курдук
Айаҕа оҥоҥнуу татынньахтана сытар кып-кыһыл кыыс оҕону көрөн илиитэ салҕалаата. ИН ХБ
«Төһө эмэ харчыны илдьэн баран маны эрэ атыыластыҥ дуо?» — диэн татынньахтанар. «ХС»
Биһиги бөтөстөрбүт соһуйан өрө татынньахтаннылар. «ХС»

чаабыйдаа

чаабыйдаа (Якутский → Якутский)

туохт. Солуута суох элбэҕи саҥар, лахсый. Болтать впустую, пустословить
[Захар Павлович:] Тылга тииһимэ. Ону-маны чаабыйдаабакка сууйан ис. П. Аввакумов
Ону-маны чаабыйдаама, өссө тугу этэрдээххин? А. Сыромятникова
[Бөтөс Бүөтүр:] Бара тур, үгүһү-элбэҕи чаабыйдаама эн манна! «ХС»

бэһиэн

бэһиэн (Якутский → Якутский)

биэс диэнтэн хомуур ахс
аат. Кинилэр бэһиэн баайдарын үүрэнтүрүйэн аҕалан үллэстэн баран, илин, арҕаа икки аҥыы арахсан бардылар. Саха фольк. Бу кэргэммиттэн биэстэ оҕолоннум, бэһиэннэрин буорга туттардым. М. Доҕордуурап
Бэҕэһээ кулууп дьиэтигэр Биэс уол кэлэн тохтообут, Бэһиэн эдэр инженердэр, Бэһиэн эрэт бөтөстөр, Оо, тэҥнээх да доҕоттор, Оо, үчүгэй да уолаттар. С. Данилов