с. 1. (неизменность) бастайааннайа, уларыйбата; постоянство привычек үгэс бастайааннайа; 2. (верность) халбаҥнаабат быһыы, биир кэм быһыы.

несов. андаҕай; клясться в верности кырдьыккар андаҕай.

сов. 1. кого-что холоон көр, бэрэбиэркэлээ, боруобалаа; испытать новую конструкцию самолёта самолёт саҥа конструкциятын холоон көр; испытать чью-л. верность ким эмэ теһө бэриниилээҕин холоон көр; 2. что (пережить, ощутить) бил, көр; испытать боль ыарыыны бил.

II сов. . кому-чему (предать) таҥнар, таҥнаран биэр; изменить родине ийэ дойдугун таҥнар; 2. чему кэс, төннөр; изменить своему слову бэйэҥ тылгын кэс; 3. кому (нарушить верность) киһиэхэ иэдэй, дьахтарга иэдэй; 4. кому-чему, перен. (перестать служить) таҥнары эргий, ханнан хаал; быстан хаал; счастье мне изменило соргум таҥнары эргийдэ; силы ему изменили күүһэ быстан хаалла; # изменить себе бэйэҥ май-гыгыттан туораа, атын киһилии быһыылан.

ж. 1. (предательство) таҥнарыы, таҥнаран биэрии; 2. (нарушение верности) киһиэхэ иэдэйии, дьахтарга иэдэйии.

аат.
1. Туохха эрэ (үксүгэр үтүөҕэ) эрэнэр буолуу, эрэнэр-итэҕэйэр санаа; инники үтүөҕэ бигэ эрэл. ☉ Твёрдая вера, надежда (обычно на благополучный исход дела)
Кинилэр [доҕотторуҥ] эйигин куруук өйдүөхтэрэ, наадыйдаххына көмөлөһүөхтэрэ диэн санаа эрэмньини үөскэтэр. Н. Лугинов
Киһилии аатыҥ-суолуҥ алдьанара, кэскилиҥ, эрэмньиҥ букатыннаахтык эстэрэ …… бу баар эбит саамай ынырык, саамай алдьархайдаах. Софр. Данилов
Туох буолуохтаах барыта бэрт сөпкө буолан иһэригэр кини [Кутузов] эрэмньитэ өссө ордук күүһүрэн иһэр. Л. Толстой (тылб.)
2. Эрэллээх, бигэ, чиҥ халбаҥнаабат буолуу. ☉ Надежда, верность, непоколебимость
Эппит тылы, салалта дьаһалын толоругас, истигэн, эрэмньи, кырдьыксыт, көнө буолуу ханна барытыгар сэргэнэр. Н. Лугинов
Сэрии ыар усулуобуйатыгар хотугу киһи …… тулуурунан, санаата көнөтүнэн, дьэбиринэн, дойдуга бэриниилээҕинэн, ытара, туттарахаптара эрэмньитинэн хайҕатар буолара. КНЗ ОО