даҕ. Куһаҕан сытынан аҥылыйар. ☉ Вонючий, зловонный
Бааһынайдар, генерал ойоҕо күҥкүлүҥнэс сыттаах саппыкыны таһырдьа уһултарар буолан, икки-үс киһиттэн уратылара, бука бары атах сыгынньахтар. А. Чехов (тылб.)

1. аат.
2. Куһаҕан сыттаах туох эмэ сытыйан буорту буолбута. ☉ Гниль, тухлятина
   Анныларыгар баар көлүйэ сытыганынан аҥылыйа турар ойбонугар ынахтары уулатан таһаарар. Амма Аччыгыйа
   Маар бадараан сытыганынан эрэ тунуйааччы. М. Горькай (тылб.)
3. көсп. Кэхтии, төннүү, хаалынньаҥ сүөргү быһыы-майгы; оннук быһыылаахмайгылаах дьон. ☉ Обратная, теневая сторона чего-л., порок; порочный, безнравственный человек
   Маҥнайгы өрөбөлүүссүйэ ыраахтааҕы монархиятын туох баар сытыганын, быдьарын арыйан көрдөрбүтэ. В. Ленин (тылб.)
   Үспүкүлээннэри, аҕабыыттары, онтон да атын сытыганнары бэрт тиэтэлинэн көһөрүү саҕаламмыта. СССБТ
   Ааптар улугурбуту, эргэни, сытыганы кытта хорсуннук уус-уран айымньы көмөтүнэн охсуһууга турунуута хайҕаллаах. «ХС»
4. даҕ. суолт.
5. Куһаҕан, амырыын сыттаах. ☉ Имеющий отвратительный запах, вонючий
   Биирдэ киэһэ Силлибит Уос сытыган табаҕы тарда-тарда, ойоҕор кэпсиир. Күндэ
   [Королева] Элизаны сирэйин сытыган сыттаах мааһынан оҕунуохтаабыта, баттаҕын үрэйбитэ. Х. Андерсен (тылб.)
   △ Сытыйбыт сыттаах. ☉ Гнилой, тухлый, смердящий, зловонный
   Сытыган ойбону көрөн өйдөөн тохтуу түстэ. Амма Аччыгыйа
   Итии салгыҥҥа сытыган от сыта муннуларыгар сабыта биэрэр. Н. Якутскай
   Мин, хотон билии аанын тэлэйэ көтөн, сытыган сыттаах хотон иһигэр баар буола түһэбин. Р. Кулаковскай
6. Ууну наһаа оборон сытыйбыт, эмэҕирбит. ☉ Прогнивший от избытка влаги
   Таах, ууга быраҕыллыбыт сытыган дүлүҥ курдук сүүрүк хоту таҥнары уста туруохпун баҕарбаппын. Н. Габышев
   Көлүкэ, өрүс чуумпу хомотун эбэтэр үрүйэ түгэҕиттэн тааста эбэтэр сытыган маста хостооҥ. ББЕ З
7. көсп. Хаалынньаҥ, кэхтибит, сүөргү. ☉ Отсталый, безнравственный, порочный
   Биһиги обществобыт иннин диэки сайдар суолугар урукку олох сытыган майгытын тобохторуттан кыайан босхолоно илик дьон мэһэйдэһэллэр. Амма Аччыгыйа
   [Староверов] ойууннааһын бу эстээри гыммыт олох биир саамай сытыган дьэбэрэтэ буоларын быһааран биэрдэ. И. Гоголев
   Дьэ, оччоҕо, Ол сытыган оборчоҕо Хаһааҥҥа диэри Хам батыллан олоробут бу биһиги. «Кыым»
   ◊ Сытыган тэллэй бот. — кубархай маҥан өҥнөөх, сэлээппэтин ис өттө пластинкалаах олус дьааттаах сиэммэт тэллэй. ☉ Бледная поганка
   Дэҥҥэ тахсар да буоллар, саамай ыараханнык киһи сытыган тэллэйи сиэн сүһүрэр. Г. Угаров
   Саамай дьааттаах — сытыган тэллэй. КЗА АҮө. Сытыган эрбэһин бот. — уһун умнаһын үөһээ өттүгэр оҕуруоланан үүнэр араҕас мөчөкө сибэккилэрдээх, сиэрэйдиҥи от күөҕэ өҥнөөх, адаархай лабаалардаах, сытыган сыттаах сыыс от. ☉ Полынь
   [Бэһиэлэйэптэр] киэҥ тэлгэһэлэригэр сытыган эрбэһин торолуйан үүммүт. Амма Аччыгыйа
   Кэмэ биллибэт үгүс сылгы сүөһүлэрэ аараабыт киэҥ тэлгэһэлэригэр аны сытыган эрбэһин ыга анньан тахсар. Н. Якутскай
   Хаһааҥҥыта эрэ ыаллар олоро сылдьыбыт өтөхтөрө сытыган эрбэһининэн бүөлүү үүммүт. Р. Кулаковскай
   ср. ДТС йыдыҕ ‘смердящий’, тув. чыдыҕ ‘тухлый, вонючий’

даҕ. Эмискэ саба биэрэр олус куһаҕан сыттаах; хос амтаннаах. ☉ Резкий, неприятный, вонючий (о запахе); с неприятным привкусом
Эдэр үүнэр сааһыгар Күлүк Сүөдэр Лухалаах хотоннорун ыылаах салгыныгар буомтуйбута. Н. Якутскай
Оттуллубут мастара бүтэн, уулара оргуйбата, ол иһин ыылаах сиикэй хаар уутун истилэр. «ХС»
△ Ураты (сыт); туох эрэ хос (амтан). ☉ Особый, специфический (о запахе); с каким-л. привкусом
Ыраас хаар ыылаах сытын кытта мутукча чэбдик сыта эмиэ чахчы илгийэн биллэр. Амма Аччыгыйа
Буспут дыняны хайа быспыт курдук ыылаах ыраас сыттаах буолар эбит. Күрүлгэн
Пастернак силис аһа сытыы сыттаах, ыылаах минньигэс амтаннаах. ЛПМ САЛАК
◊ Ыылаах мас бот. — сымнаҕас хаптаҕай иннэлээх, бөдөҥ туораахтаах бэс бииһэ мас (Саха сирин соҕуруу өттүгэр хайаҕа үүнэр). ☉ Дерево из семейства сосновых с мягкой плоской хвоёй и большими шишками, разновидность пихты (растёт в гористой местности Южной Якутии)
Уу чуумпу, ыылаах мас лабаалара иһиллэр-иһиллибэттик суугунууллар. «Чолбон»
Ыылаах мас Алдан диэки хайаларга үүнэр. АНК ТСТЗС
Сибииргэ харыйа пихтаны (ыылаах маһы) кытта бииргэ хараҥа мутукчалаах тайҕаны үөскэтэр. КВА Б. Ыылаах харыйа бот. — эмискэ саба биэрэр сыттаах, сытыган харыйа. ☉ Разновидность ели с резким запахом. Ойуур балаһатын хоту өттүгэр тымныыны ордук тулуйумтуо мастар үүнэллэр: харыйа, бэс, ыылаах харыйа, сыалаах мас (кедр) уо. д. а. КЗА АҮө