туохт. «Ураа!» диэн хаһыытаа, кими, тугу эмэ уруйдаа. ☉ Восклицать, кричать «Ура!»
Дьон …… ураатаан ньиргийдилэр. Амма Аччыгыйа
Олох барахсаны ураатаан уруйдуубун! Р. Баҕатаайыскай
Мустубут дьон эмиэ биир күргүөмүнэн ураатаабыттара. П. Филиппов

1. тыаһы үт. туохт. Уһун синньигэстик «ньаа» диэ, куоска курдук саҥар (сорох кыылы этэргэ). ☉ Издавать протяжные тонкие звуки, похожие на мяуканье кошки, пищать, мяукать (о нек-рых зверях)
   Эриэн куоска ньааҕынаат, икки ардыларыгар тахсан кыбыллан олорон, олоҥхолоон курдьугунаата. М. Доҕордуурап
   Куобах эмискэ ытаан ньааҕынаабытыгар булчут ыһыкта охсон, туора ойдо. В. Тарабукин
   Улахан баҕайы ийэ куобах ити-бу диэки ойуолаан көрө-көрө ньааҕыныыр эбит. П. Чуукаар
2. Сэниэтэ суохтук, синньигэс куоласкынан саҥар, ытаа (киһини этэргэ). ☉ Издавать слабые тонкие звуки, тихо плакать, пищать (о человеке)
   Сыыр үрдүттэн быһаарыыта суох саҥа ньааҕынаан иһилиннэ. Амма Аччыгыйа
   Тордуох Дьуона балларыстыбыт мөссүөнүгэр дьүөрэтэ суох синньигэс куолаһынан ньааҕынаата. Е. Неймохов
   Арай ханна эрэ оҕо ытаан ньааҕыныырын иһиттим. Т. Сметанин
   ср. др.-тюрк. дьаҕыла ‘журчать’, с.-юг. чакыла ‘восклицать, кричать’

туохт.
1. Олус улаханнык ыһыытаан саҥар. ☉ Громко говорить, восклицать, кричать
Луха хаһыытаабытынан оҕолор диэки хаамта. Амма Аччыгыйа
Таһырдьа Кэтириис саҥата хаһыытыыр. Аҕам уолҕамдьы соҕус этэ, биһиэхэ оҕолоругар хаһыытыы түһэн баран уостан хаалара. ПНИ АДХ
△ Улахан саҥаны таһаар (үксүгэр көтөр туһунан). ☉ Издавать громкий крик, кричать (обычно о птицах)
Доҕорун сүтэрбит туруйа Тоҕус сыл аһыйан хаһыытыыр. Баал Хабырыыс
Улахан күөллэргэ куоҕастар мусталлар, тыастаахтык дайан көтөллөр, умсан балыктыыллар, араастаан хаһыытыыллар, хахаараллар. «ХС»
Үөһэттэн бөтүүк хаһыытаан хайа барда. «ХС»
2. Бэлиэ биэрэн улахан дорҕоонноох тыаһы таһаар (хол., борокуот, пуойас туһунан). ☉ Производить протяжный, громкий, гулкий звук, сигнал, давать гудки, гудеть (напр., о пароходе, поезде)
Борокуот хаһыытыыр, Буруота элэҥниир... Эллэй
Үһүс ыстаансыйа кэлбитигэр паровоз, хаһыытаан баран, арыый сырыытын мөлтөттөр-мөлтөтөн кэлэн туран кэбиһэр. Эрилик Эристиин
Күн орто буолбутун тыллаан электростанция хаһыытаан дуораһыппыта. М. Доҕордуурап
♦ Хаһыытыыр харчылаах, үөгүлүүр үптээх — олус элбэх харчылаах, баайдаах. ☉ Очень богатый в финансовом отношении (букв. имеющий кричащие деньги)
Аны кини хаһыытыыр элбэх харчылаах, үөгүлүүр үгүс үптээх. Х. Андерсен (тылб.)