наклоняться, нагибаться; сгибаться; төҥкөйөн баран киир = входить куда-л. нагнувшись; теҥкөйүөҕүнэн төҥ-көйдө он согнулся в три погибели.

туохт. Тугу эмэ толорутук, бытархайыгар тиийэ, сиһилии ырыт. ☉ Вникать в детали, входить в подробности чего-л., углубляться в мелочи. Үүтээҥҥэ киирээт уол ону-маны ымпыктаабытынан барда

1) увлекаться чём-л., входить в азарт; оонньууга олус үлүһүйүмэ слишком не увлекайся игрой; 2) стремиться к чему-л., гнаться за чём-л., добиваться чего-л.; үпкэ үлүһүйэр он гонится за деньгами.

1) определять на вкус что-л., пробовать вкус чего-л.; 2) входить во вкус, есть с удовольствием, с аппетитом; амтаһыйан сииллэр они едят с удовольствием; киһи аһыы олорон амтаһыйар посл. аппетит приходит во время еды.

несов. 1. кому-чему (ким-туох эмэ) киэнэ буол; эта книга принадлежит ему бу кинигэ киниэнэ; 2. к чему (входить в состав) киир, киирис, киллэрилин; он принадлежит к числу выдающихся деятелей кини уһулуччулаах деятеллэр ахсааннарыгар киирсэр.

1) развиваться; наука бары салаалара сайдаллар развиваются все отрасли науки; кини өссө сайдыбыт он стал ещё развитее; 2) входить в азарт, расходиться; от охсооччу киэһэнэн өссө сайынна косарь к вечеру ещё больше разошёлся.

аат. Киһи ханна эмэ (хол., сабыылаах тэрилтэҕэ) киирэрэ, сылдьара көҥүллэнэрин туоһулуур докумуон. ☉ Документ, удостоверяющий чье-л. право входить куда-л., пропуск. Боруопуһа суох киллэрбэттэр
□ Үлэҕэ кэпсэппит кэмин устатыгар африканец кэргэнин, дьонун кытары көрсүбэт, боруопуһа суох ханна да сылдьыбат. И. Аргунов

(во=, въ=) приставка, суолтатынан: 1. туох эмэ иһигэр эбэтэр үрдүгэр түһайар хайааһыны бэлиэтиир туохтууру үөскэтэр, хол. входить киир, иһирдьэ киир; вбежать сүүрэн киир; 2. "-ся" эбиискэни кытта туохха эмэ болҕойор, толору бэринэр суолталаах туохтууру үөскэтэр, хол. вслушаться иһиллээ, болҕойон иһит; всмотреться болҕойон кор.

тыаһы үт. туохт. Тыастаахтык ыга сыһын (сыстыһа сөп түбэһэр предметтэр тустарынан). ☉ Плотно соприкасаться с чем-л., входить во что-л., захлопываться (о хорошо подогнанных друг к другу по форме поверхностях)
Халҕанын дьап гына сабан кэбистэ. ПЭК СЯЯ
Туораҥа тахсар ааҥҥа чугаһаан эрдэҕинэ икки уол кини иннигэр ааны дьап гына сабан баран сырсан тибигирэһэ турдулар. А. Сыромятникова

туохт.
1. Иҥиир саптаах буол. ☉ Иметь, приобретать сухожильные нитки
[Балааҕыйа:] Күтүөркүтүр, иҥиирдэнэҥҥин төһөнү эрэ бүтэрдиҥ! Амма Аччыгыйа
2. көсп. Күүстээх-уохтаах буол. ☉ Входить в силу (окрепнуть), стать сильным
Такымҥынан доҕуйа, Туйаххынан битийэ Хатан эрчим иҥиирдэнэн, Хаҥыл, эмньик бэйэлэнэн, Толоон устун уһуннук Туораахтаныый, кулунчук. П. Дмитриев