передвигаться с большим усилием (по болоту, снегу); вязнуть, увязать (в болоте, снегу).

1) становиться вязким, топким; заболачиваться; 2) вязнуть, увязать в чём-либо; погружаться во что-л.; балык дьуоҕарбыт рыба спряталась (в тину) # ханна дьөлө дьуоҕарда ? куда он запропастился?

вязнуть, увязать (в болоте, грязи); бадараанныыр ат лошадь, неспособная свободно проходить топкие болотистые места # ооҕуй оҕус бадараанныыр дойдута а) фольк. преисподняя (букв. страна, где даже паук увязнет); б) перен. непроходимое болото, топь.

I страд. от бат = I разг.; кини икки сиртэн батылынна его выгнали из двух мест.
II вязнуть, увязать в чём-л., погружаться во что-л.; тэлиэгэ көлөһөлөрө бадарааҥҥа батыллаллар колёса телеги вязнут в грязи.

I
бат III диэнтэн атын
туһ. Кини икки сиртэн батылынна. —Үтүө-мааны ыалдьыттар Үс хонуктааҕыта кэлэннэр, мантан Мас-таас батыллан барбыттара. И. Алексеев
II
туохт.
1. Кыайан хаампат, сыҕарыйбат курдук туохха эмэ батары түс. ☉ Вязнуть, увязнуть, застревать в чем-л.
Ат атаҕа сири булбакка өтөр-өтөр оборчоҕо батыллан, кыайан турбакка өрө батыччахтыы, өрө мөҕө сатыы сытар буолла. Н. Заболоцкай
[Сылгылар] хаарга батыллан охтон ылаллар, эгэ хаһан аһыахтара баара дуо. В. Протодьяконов
Атаҕым батыллыбытын тоҕус сорунан ороон, эмиэ сыыллан истим. М. Доҕордуурап
2. көсп., кэпс. Кыаххын сүтэрэн туохха эмэ иҥнэн хаал. ☉ Попасть во что-л. и застрять в чем-л.
Күннээҕи санааҕаонооҕо бас бэриммэккэ, олох бытархайыгар батыллыбакка …… дьиҥнээх кырдьыгы этэр геройу булуохха наада этэ. «ХС»