побуд. от хат = I 1) сушить; оту хатар = сушить сено; ситэ хатар = досушить (напр. древесину); 2) вялить, сушить; балыгы хатар = вялить рыбу; 3) перен. закаливать; ыстаалы хатар = закалить сталь.

туохт. Дьуухалата оҥор. ☉ Делать (вялить, коптить), заготовлять юколу
Үксүн саамай бастыҥ балыгы: чыыры, тууччаҕы дьуухалалыыллар. Лухааскы бу Халымныы күөлүгэр балыктыыр сурахтааҕа. Хайа аны, дьорохойун дьуухалалаабыта буолаарай? Р. Кулаковскай

туохт., түөлбэ. Тайах этин сииргэ анаан хатар. ☉ Сушить, вялить сохатину для заготовки впрок
Тайах этин кыһын тоҥорон, сайын улгухталаан, үлээҥкилээн сииллэрэ. «ХС»

I
туохт.
1. Суолгар көрсөр баары барытын тыастаахтык тоҕо солоо. ☉ Ломать, крушить с шумом и треском все, что встречается на пути
Тогойкин хомурахха батары түһэ-түһэ, сыбары үлтү барчалаан, тоҥ хаптаҕаһы тоноон сиэтэ. Амма Аччыгыйа
Уот тахсан тыаны сиэн барчалаан эрэр. Суорун Омоллоон
Өр-өтөр буолбата, былыргы айан суолунан бырысыаптаах тыраахтар барчалаан кэллэ. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Күүскэ хамсанан харса суох үлэлээ. ☉ Работать в быстром темпе, энергично
Дарыбыанаба мас мастаан барчалыыр, көлөһүннэммит малаҕар сирэйин харытынан халты сотуталаан кэбиһэр. Л. Попов
Тимофей Нилыч тустаах үлэтигэр өрө барчалаан, ойоҕоһуттан көрдөххө, үлэни-хамнаһы сүрдээх тэтимнээхтик ыытар эрчимнээх салайааччы. П. Аввакумов
Сайынын оту бэркэ оттоон кулуһуннуур бэрт оччут киһибин, кыһынын маһы бэркэ мастаан барчалыыр киһибин. ПЭК ОНЛЯ I
II
туохт., эргэр. Буспут балыгы хатаран баран бытарытан барчата оҥор. ☉ Вялить или коптить вареную рыбу, растирая затем ее в порошок (заготавливить барчу)
Үс хонукка ол курдук тото аһаатылар, балачча балыгы үөлэн, барчалаан бэлэмнээтилэр. Амма Аччыгыйа