Якутские буквы:

Якутский → Якутский

барчалаа

I
туохт.
1. Суолгар көрсөр баары барытын тыастаахтык тоҕо солоо. Ломать, крушить с шумом и треском все, что встречается на пути
Тогойкин хомурахха батары түһэ-түһэ, сыбары үлтү барчалаан, тоҥ хаптаҕаһы тоноон сиэтэ. Амма Аччыгыйа
Уот тахсан тыаны сиэн барчалаан эрэр. Суорун Омоллоон
Өр-өтөр буолбата, былыргы айан суолунан бырысыаптаах тыраахтар барчалаан кэллэ. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Күүскэ хамсанан харса суох үлэлээ. Работать в быстром темпе, энергично
Дарыбыанаба мас мастаан барчалыыр, көлөһүннэммит малаҕар сирэйин харытынан халты сотуталаан кэбиһэр. Л. Попов
Тимофей Нилыч тустаах үлэтигэр өрө барчалаан, ойоҕоһуттан көрдөххө, үлэни-хамнаһы сүрдээх тэтимнээхтик ыытар эрчимнээх салайааччы. П. Аввакумов
Сайынын оту бэркэ оттоон кулуһуннуур бэрт оччут киһибин, кыһынын маһы бэркэ мастаан барчалыыр киһибин. ПЭК ОНЛЯ I
II
туохт., эргэр. Буспут балыгы хатаран баран бытарытан барчата оҥор. Вялить или коптить вареную рыбу, растирая затем ее в порошок (заготавливить барчу)
Үс хонукка ол курдук тото аһаатылар, балачча балыгы үөлэн, барчалаан бэлэмнээтилэр. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

барчалаа=

ломать с шумом; рубить; крошить; маһы мастаан барчалаа = рубить дрова.


Еще переводы:

күөдүпчүлээ

күөдүпчүлээ (Якутский → Якутский)

көр күүдэпчилээ
Мыычаан оҕонньор отуубутугар дьоодьоҥноон таҕыста, уот оттон күөдүпчүлээтэ. Н. Якутскай
Дьуона, …… тоһута үктээн барчалыы-барчалыы, маһы өссө быраҕан, уоту оттон күөдүпчүлээбитэ. Н. Габышев

крушить

крушить (Русский → Якутский)

несов. 1. что (ломать) кумалаа, барчалаа; 2. кого-что (уничтожать) кыдый, үлту сыс (хол. өстөөҕү).

барчалат

барчалат (Якутский → Якутский)

барчалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тыраахтарынан тыаны солоон барчалатта. —Тыаллыын тэҥҥэ оту-маһы барчалатан ууннардым, Күлүм гынаат күнүм киирэн Көлбөҕүрэ барыардым. Ш. Руставели (тылб.)

мүлтү

мүлтү (Якутский → Якутский)

көр мүччү [Атын] эргитэ тардан, сыбар ойууру ортотунан, суола суох сиринэн үнтү барчалаан, мүлтү ойутан таҕыста. Суорун Омоллоон
ср. монг. мөлт ‘вскользь’

хачымаастаа

хачымаастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Хачымааһы оҥор. Заготавливать качемас
Соботун бөдөҥүн барчалыыр, кыратын хачымаастыыр, мундутун хохтулуур. С. Маисов
Бултаабыт сордоҥун, алыһарын, күстэҕин барытын буорту буолбатын диэн хатаран, хачымаастаан испит. ИПН АОК

напролом

напролом (Русский → Якутский)

нареч. разг. быһа барчалаан, тоҕо солоон; идти сквозь заросли напролом ыркыйы быһа барчалаан бар; # идти напролом уун-утары барчалаан киир, баламаттаа.

баламаттаа

баламаттаа (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Харса-хабыра суох быһыылан, тоҕо солоо, үлтү барчалаа. Действовать напролом, поступать безрассудно, рисковать
Кэлин кини [Ньыыкан] баламаттаабытын ахта-ахта күлсэллэрэ эрэ үһү. М. Чооруоһап
Маннык уустук дьыалаҕа баламаттыыр кутталлаах. П. Тобуруокап

илбин

илбин (Якутский → Якутский)

илбий диэнтэн бэй
туһ. Ойуур тыалар хаардарын илбинэн кэбистилэр. Амма Аччыгыйа
Ким эрэ көрсө тахсаарай диэн бэргэһэтин, эҥээрин илбиммитэ. И. Гоголев
Көмнөхтөрүн илбиммит адаархай талахтары быыстарынан барчалаата. В. Яковлев

көппөрөҥнөс

көппөрөҥнөс (Якутский → Якутский)

көппөрөҥнөө диэнтэн холб. туһ. Сылгылар оту-маһы хачыр-ичир барчалаан, үрүө-тараа көппөрөҥнөстүлэр. Л. Габышев
Аа-дьуо аһыы турбут халыҥ үөр бүтүннүү аһыылара килбэҥнэһэн күн аннын диэки куотан көппөрөҥнөһөллөр мамоннар. ГКН МҮАа

кумалат

кумалат (Якутский → Якутский)

кумалаа 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Бу сыарҕаны атыгар кумалатан кэбиспит. ПЭК СЯЯ
Бүлүүттэн ыҥырыллан барбыт Никита Докторовы көрүстүбүт. Уҥа илиитин кумалатан, госпитальга эмтэнэн баран иһэр. Н. Кондаков
Тайах аар тайҕатын көрдө-көрбүтүнэн оту-маһы өрө барчалаан сүүрэн кумалата турбут. ДьДьДь