1) смотреть невесту; гостить в качестве жениха; 2) разг. ирон. держать себя слишком скромно, застенчиво (в гостях).

1) разг. гостить, быть в гостях; 2) приходить, приезжать в гости с подарками (в надежде получить хорошие подарки взамен); 3) перен. разг. бить, ударять (по голове).

туохт.
1. Кэргэн ылыахтаах кыыскын эбэтэр дьахтаргын дьиэтигэр-уотугар баран көр, билсис. ☉ Явиться на смотрины невесты, гостить в качестве жениха
Былыр биир ыалга биир киһи, күтүөттээри хоно кэлбит. Киэһэ аһылыкка күтүөккэ ас бөҕөнү аҕалан ууран биэрбиттэр. Саха ост. II
Холбоһо охсуҥ ээ, хайатын күтүөттээн бүппэккин. Хата, сыбаайба ньиргитиэ этибит. У. Нуолур
2. кэпс., элэк. Ыалга олорон олус кыбыста, килбигийэ тутун (эдэр киһи туһунан). ☉ Держаться слишком скромно, застенчиво, скованно (о молодом человеке в гостях). Күтүөттээмэ, доҕор, кэпсэтэн-ипсэтэн ис

нареч. поочерёдно, один за другим; хардары-таары тыл бырахсаллар они перебрасываются словами; хардары-таары сылдьыһаллар они поочерёдно гостят друг у друга.

туохт.
1. Ыалга биитэр туох эмэ тэрээһиҥҥэ сырыт, сылдьан аас. ☉ Быть в гостях, гостить у кого-л. [Балтаһын уус:] Нөрүөн нөргүй! Тэрийбит түһүлгэбэр ыалдьыттаан ааһыҥ. И. Гоголев
Мин да сотору-сотору ыалдьыттаабат киһибин, сыл баһыгар-атаҕар биирдэ эмэ киирэн тахсааччыбын. Н. Якутскай
«Бу мин саамай үтүө табаарыһым ыалдьыттыы кэллэ», — диэн баран Ганя күлэн күһүгүрэттэ. Н. Заболоцкай
2. көсп., кэпс. Тугунан эмэ кими, тугу эмэ оҕус. ☉ Ударить кого-л. чем-л.
Мээчик [куоска аата] самыытыгар чыпчаххай даҕаны ыалдьыттаан ылара. В. Яковлев
Ынахтар самыыларыгар Аанчык талах олох маһа үгүстүк ыалдьыттыыр. Н. Борисов
Имигэс талах тыаһа «куус» гынар, самыыга ыалдьыттыыр. «ХС»

туохт., кэпс.
1. Ыалга сырыт, ыалдьыттаа. ☉ Гостить, быть в гостях у кого-л.
Арай биирдэ сарсыарда Олоон Долоон Оноҕостоон Чуокааҥҥа ыаллыы кэлэр. Саха ост. II
Бука, Куонаан арыгы кэһиилээх буолан, ыаллыы кэлэрэ буолуо. Н. Неустроев
Маарыйа нэһиилэ төлө көтөн, төрөппүттэригэр ыаллыы кэлэр. Н. Заболоцкай
2. көсп. Ким эмэ хайа эрэ миэстэтигэр тугунан эмэ оҕус, сырбат. ☉ Ударить, огреть кого-л. чем-л.
Бу кымньыы Бурхалейга хас да төгүл урут ыаллаан кэһэлтэ буолан хаалан, …… иҥиир ситиитин тартарбытынан барар. Эрилик Эристиин
Кэтириис үөттүрэҕи харбаан ылаат, оҕонньорун оройго ыаллаата. И. Гоголев
Чөмчүөрэ илиитин тоһуйан биэрэрэ, ол эрээри хаста да сымнаҕас сиригэр кымньыы ыаллаабыта. «ХС»

правда, истина || истинный, верный, достоверный || правда; верно, действительно; кырдьык кыайар правда побеждает; кырдьык кэпсээн верный рассказ; кырдьык этэр он говорит верно; кырдьык үрдүгэр сымыйа ыттыбат, арыы үрдүгэр уу дагдайбат посл. кривда правду не заслонит, как на масле вода не всплывёт; кырдьык көмүстээҕэр ыраас погов. правда чище золота # кырдьыгы баран эттэххэ модальное словосочет. если (уж) на то пошло; по правде говоря; кырдьыгы баран эттэххэ , мин эйиэхэ ыалдьыттыы кэлбэтэҕим если уж на то пошло, я не гостить к вам приехал; кырдьыгын эттэхпинэ модальное словосочет. признаться, по правде сказать, по правде говоря (употр. в 1-ом л.); кырдьыгын эттэхпинэ, эйигин манна буолуо диэбэтэҕим по правде говоря, я не думал, что ты здесь; кырдьыгы эттэххэ модальное словосочет. признаться, по правде говоря; кырдьыгы эттэххэ , кыһалҕаны билэ иликтэр по правде говоря они до сих пор не знают ни нужды, ни забот.

сыһ.
1. Олбусолбу, уочаратынан. ☉ Попеременно, поочерёдно
Ылдьаана тиэтэйбит киһи быһыытынан түргэнник, икки илиитин хардары-таары дайбаан, тыа диэки хаама турда. Н. Неустроев
Ийэлээх аҕа [суордар] сымыыттарын хардары-таары баттыыллар. И. Федосеев
Өлөксөй аҕалаах ийэтин диэки үөрбүт хараҕынан хардары-таары көрүтэлээтэ. В. Протодьяконов
2. Уочаратынан икки өттүттэн бэйэбэйэлэригэр, бэйэлэрин икки ардыгар (хол., сылдьыс, көмөлөс, ылса-бэрсэ сырыт). ☉ Взаимно чередуясь, поочереди, один за другим (напр., гостить, заимствовать что-л. друг у друга, помогать друг другу)
Кини Хобороостуун дьүөгэлииллэр, тэһийбэтэхтэринэ хардары-таары сылдьыһар үгэстээхтэр. А. Бэрияк
Хата хардары-таары иэс ылсар этилэр. Эрилик Эристиин
Хардары-таары дьиэлэригэр сылдьыһан оонньууллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
3. Төттөрү-таары, утарыта хайысхалаахтык. ☉ Взад и вперёд, туда и обратно, в противоположных направлениях
Алыы иһигэр сүүһүнэн табалар аһылык көрдөөн, хаары хаһа-хаһа, хааман хардарытаары аалыҥнаһа сырыттылар. Болот Боотур
Икки пуойас хардары-таары аасыһалларыгар богуон түннүктэрэ, киинэ лиэнтэтин курдук дьиримнэспэхтээн баран, соҕотохто ааһан иһэллэр. Эрилик Эристиин
«Кыһыл ыччат» уулуссатынан сээкэй тутуурдаах эр дьоннор, дьахталлар хардары-таары аасыһаллар. Дьүөгэ Ааныстыырап