Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дабай

туохт.
1. Туохха эмэ өрө таҕыс, өрө ытын. Восходить, подниматься вверх
Айан дьоно Ааны сабан, Аартыгы дабайан барар күннэригэр Алҕаабыттара эбитэ үһү. С. Зверев
Оо, дабайардаах эбиппин ээ, Сапун хайа, Тоҕус хаттыгастаах бэйэҕин. Н. Босиков. Сыыры дабайан тахсан иһэн, мастан иҥнэн, умса барда. А. Федоров
2. көсп. Туохха эмэ өрө үүн, саҥаны ситис. Добиваться успеха, роста в чем-л.
Улуу Ленам! Олох мөҥүөнүн дабайарбар Чай тааскыттан үктэл уураар. Р. Баҕатаайыскай
Хаптаҕай дьоно үтүө үгэстэри салҕаан үлэ, дьол хайатын өрө дабайаллар. «ХС»
тюрк., монг. даба

дап

дап гын - илиигин ууна охсон тугу эмэ түргэнник хаба тардан ыл. Схватить, выхватить что-л., резко вытянув руку
Алаа Моҕус чыычааҕы дап гыннаран ылан хаппарыгар уктан кэбистэ. Саха ост. I
Дук гыннахха - Тутуохха тиийбэттэр, Дап гыннахха, Таарыйыахха тиийбэттэр. П. Ойуунускай

Якутский → Русский

дабай=

подниматься наверх; всходить; хайаны дабай= подняться в гору; үөһэ дабайда он поднялся наверх.

дап

дап гын = момент.-однокр. протянув руку, мгновенно достать, схватить кого-что-л.


Еще переводы:

дабат=

дабат= (Якутский → Русский)

побуд. от дабай=.

дабайыс=

дабайыс= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от дабай=.

дабайылын

дабайылын (Якутский → Якутский)

дабай диэнтэн атын. туһ. Хайаны намыһаҕынан дабайыллар, үлэни чэпчэкититтэн саҕалыыллар (өс ном.)

дабайааччы

дабайааччы (Якутский → Якутский)

дабай диэнтэн х-ччы аата
[Хайыһарынан] үрдүк хайаны бачырҕаччы анньынан кудук-хадык да дабайааччылар бааллар. «Кыым»

дабайыс

дабайыс (Якутский → Якутский)

дабай диэнтэн холб. туһ. Сыыры өрө тахсыыга аҕам таһаҕастаах сыарҕатын анньыһан дабайыстым. С. Тумат

дабайыы

дабайыы (Якутский → Якутский)

дабай диэнтэн хай
аата. Биир сыллаах дабайыым сууллара, дьэ, кэллэ - үтэлээ. П. Ойуунускай
Лоҥкууда тумулун дабайыыга оҕустар арыычча таҕыстылар. М. Доҕордуурап
Күүспүн эспэтэ дабайыым, түһүүм, Кэллэ алта уонус хайалаах тыам. И. Эртюков

эниэ

эниэ (Якутский → Русский)

1) покатость, склон; 2) небольшой подъём, горка; эниэни дабай= подняться на горку.

дабайталаа

дабайталаа (Якутский → Якутский)

дабай диэнтэн төхт
көрүҥ. [Тоҕо аныгы сүһүөх ыччаттарым] Мин дабайталаабыт туруук хайаларбын Намыһаҕынан талан дабайалларый? С. Данилов
[Кыыс бухатыыр аттыын бэйэлиин] Күкүр таас хайалары дабайталаан, Алгыстаах аан ийэ дойдуларыгар тиийэ оҕустулар. П. Ядрихинскай

суулластыгас

суулластыгас (Якутский → Якутский)

даҕ. Суулла турар. Обваливающийся
Мин, чучунаа муҥнаах, …… үллэр үйэбэр үгүс үрдүк хадаардары, суулластыгас суорбалары өрө-таҥнары дабайдым ини, дабайбатым ини. Н. Абыйчанин

взобраться

взобраться (Русский → Якутский)

сов. ытын, дабайан таҕыс.