Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дайбас

туохт., кэпс. Кими эмэ кытта охсус. ☉ Биться, драться с кем-л. [Кулун Куллустуур абааһылыын] Оройго охсуһан, Чабырҕайга дайбаһан Чыҥырҕатыһа турдулар. ТТИГ КХКК
«Сутуруккутунан дайбаһаргытыгар бэркит, оттон дьиҥнээх дьыалаҕа өлөн түһэҕит!» - диэн Топорков курустук сонньуйда. Ю. Шамшурин (тылб.)
◊ Уҥа-хаҥас дайбас кэпс. - 1) кимниин эмэ бэйэҥ кыаххынан, хайдах сатанарынан быһаарсыс. ☉ Объясняться с кем-л. (как умеет, как может кто-л.)
Кулуһун кинини [Ияны] кытта сатаабатар да нууччалыы харса суохтук уҥахаҥас дайбаһан кэпсэтэ сатыыр. И. Гоголев; 2) араа-бараа, тэҥ буол (уҥуоххунан). ☉ Быть примерно одинаковыми, равными (по росту)
Федя платформа бачыыҥкаланнаҕына, кыыс тапочкаланнаҕына, син уҥа-хаҥас дайбаһарга дылылар. Э. Соколов. Хары дайбас - тугу эмэ тэбис-тэҥҥэ оҥор (үксүгэр күрэхтэһиигэ). ☉ Совершать что-л. одновременно (обычно в соревнованиях по бегу)
Сырсар дьон ортотугар дылы хары дайбаһан кээлтэр. Саха сэһ. I

Еще переводы:

тайбас

тайбас (Якутский → Якутский)

көр дайбас
Тоҕус уон хонугу быһа тайбаһан тахсыбыттар. ПЭК ОНЛЯ I
Бадарааны бадарааҥҥа бырахпыт курдук Баллырҕаччы тайбаһан, Бас быстар Балай бардама манна баар буолла. П. Ойуунускай

дайбаһыы

дайбаһыы (Якутский → Якутский)

дайбас диэнтэн хай
аата. Хабарҕаҕа түсүһүү, Харахха дайбаһыы, Иэмэх курдук эрийсии [манна буолла]. П. Ойуунускай
[Дуулаҕа бэртэрэ] Чэчэгэйи тэһиспитинэн бардылар, Оройу охсуспутунан бардылар, Хааннаах дайбаһыыга Хардарсыбытынан бардылар. П. Ядрихинскай
Кеша кыыһыран Коля хайыһарын тардыаласпытыгар, дьыала дайбаһыыга чугаһаабыта. Н. Абыйчанин

уҥа-хаҥас

уҥа-хаҥас (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Икки өттүгэр баар. ☉ Находящийся справа и слева
    Киирии-тахсыы уурайан, Кэпсэппэккэ ньимиһэн, Уҥа-хаҥас ороннорго Олорунан кээстилэр. Күннүк Уурастыырап
  2. сыһ. суолт.
  3. Икки өттүгэр, икки өттүнэн. ☉ Направо и налево, справа и слева, по обе стороны
    Оҕонньотторо уҥа-хаҥас эргиллэн буллумахтаһан иҥниһэ түһэллэр. Амма Аччыгыйа
    Улусов уҥа-хаҥас кылап-халап көрүтэлээбитэ. Р. Баҕатаайыскай
    Эһэ кылана-кылана оҕолорун уҥа-хаҥас садьыйда. Т. Сметанин
  4. көсп. Талбытынан, мээнэ (тугу эмэ гын, оҥор). ☉ Без разбора, всюду
    Наар өйдөөх этиилэринэн уҥа-хаҥас ыһыахтана сылдьааччы. Н. Лугинов
    Тутууга саҥа кодекс тахсан, уҥа-хаҥас тутаттаан эрэр. «Саха с.» [Елена Александровна — Алёщаҕа:] Генерал уолабын диэн уҥа-хаҥас киһиргиириҥ сааттаах суол, түктэри быһыы. ОЛ ПА
    ♦ Уҥа-хаҥас быраҕыс көр быраҕыс
    Ол бастакылартан кини эрэ уҥа-хаҥас бырахсыбыта. «ХС»
    Уҥа-хаҥас дайбас көр дайбас. Кулуһун Ияны кытта сатаабатар да, нууччалыы харса суох уҥа-хаҥас дайбаһан кэпсэтэ сатыыр. И. Гоголев. Уҥа-хаҥас охсуһан (бэр- сэн) — хайдах сатанарынан, табылларынан. ☉ Как-нибудь, каким-л. образом, тем или иным способом (напр., жить)
    Ол гынан син үлэлээн-хамсаан, уҥахаҥас охсуһан олороохтообуппут. И. Никифоров
    Бу сырыыга баҕас Костя уҥахаҥас бэрсэн хаалар баҕайыта ини. Н. Заболоцкай
    Кини суоҕа буоллар, урукку курдук, баҕар, хайдах эрэ уҥахаҥас охсуһан, үрүк-түрүк олоруллуо этэ. «ХС»