и. д. от дай=.
Якутский → Русский
дайыы
дай=
1) разбегаться, размахивая крыльями, собираясь взлететь (о птицах); 2) перен. идти быстрой и лёгкой походкой.
Якутский → Якутский
дайыы
дай диэнтэн хай
аата. Күөрэгэй салгыҥҥа дайыыта. Уол ыраах айаҥҥа туруоҕа. С. Дадаскинов
Көтөр көтөн тахсарыгар бастааҥҥы дайыытын хааччыйар түргэнэ наада. ББЕ З
Чыычаах көтүүтэ дайыыттан саҕаланар. «Кыым»
дай
туохт.
1. Тэмтэйэн көппөккө, ууну кырсынан кынаттаргынан охсунан түргэнник бар, көт. ☉ Быстро разбежаться, размахивая крыльями, намереваясь взлететь вверх
Андылар дайан талыгырастылар да, өрө көтөн хааллылар. Амма Аччыгыйа
Күөл саҕатыттан чугас таллан куоҕас дайан лаһыйар. И. Егоров
△ поэт. Көт. ☉ Взлетать; пари 'ть
Күөрэгэй чыычааҕым, Күөх оттон дайаҕын. Эллэй
Көтөрдөр салгыҥҥа дайаллар, Дайаллар да төннөн түһэллэр. Р. Баҕатаайыскай
2. Дабыдалланан дайар кэмҥэр тиий (кус оҕотун туһунан). ☉ Дойти до поры своего оперения, подняться (встать) на крыльях (о птенцах водоплавающих птиц)
Анды оҕото дайыа эрэ кэрэх, көттөр көтөн үрдүгү былдьаһар. П. Филиппов
3. көсп. Чэпчэкитик, түргэнник хаампсиимп, сүүр-көт. ☉ Идти, ходить быстрой и легкой походкой, порхать (легко и быстро перескакивая с места на место)
Сөдүөччүйэ хааман-сиимэн дайбытынан барда. Амма Аччыгыйа
Гриша санаата табыллан, лыҥкыр ырыанан дайа сылдьар. С. Тумат
△ Илиилэргин даллатан хаамп, сүүр (оҕо туһунан). ☉ Ходить, бежать, взмахивая руками (о ребенке)
Сибилигин аҕай тырымныы дайар оҕом, күндү доҕорум умсубуттара. М. Доҕордуурап
Оҕо көтө дайара - дьол. С. Васильев
дөйүө-дайаа
даҕ. Өйө-санаата туймаарбыт, ону-маны аанньа билбэт буолбут. ☉ Слегка оглушенный
«Арай дөйүө-дайаа курдукпун», - диэбитэ Мичиҥниир Микииппэр, төбөтүн хам туттан илгистэ-илгистэ. П. Аввакумов
Талахтар быыстарыгар эһэ үллэ сытарын көрөн, дөйүө-дайаа курдук аҥаарыйан олорбохтоото. «Чолбон»
Бэйэтэ чэпчээтэ, үһүс төхтүрүйүүтүгэр дөйүө-дайаа курдук буолла, төрдүһүгэр биллэрдик итирэн ылла. П. Ламутскай (тылб.)
көт-дай
- туохт. Чэпчэкитик, түргэнник түһэ-түһэ көтө сырыт, салгыҥҥа уйдаран бара-кэлэ сырыт (хол., чыычаах туһунан). ☉ Быстро, легко летать, порхать в воздухе
Көмүс хотоҕойдорунан Күөх далай үрдүгэр Күлүгүрэччи сапсынан Көтөн-дайан тахсаарылар Көрө-истэ олороллор эбит. Нор. ырыаһ. Үрэх, сыһыы үрдүнэн, Үрдүк күнтэн тардыстан, Көмүс күөмэй күөрэгэй Көтөн-дайан таҕыста. Эллэй - көсп. Сүргэҥ көтөҕүллэн, көнньүөрэн чэпчэкитик, түргэнник онно-манна баркэл, сырыт. ☉ Быстро, легко и радостно, как бы порхая, двигаться (идти, ехать куда-л., работать)
Тайах чараас тыһа бүрүөһүннээх булт хайыһардара эниэҕэ сыыдамнык дьулуруйбахтаан, …… көҥүл босхо көтөн-дайан сэгэлдьиһэн истилэр. Амма Аччыгыйа
Тиэтэйэҕин, доҕотторгор сүүрэ охсоору гынаҕын, көтүөх-дайыах, ыллыах-туойуох курдуккун. С. Васильев
Сарсыардааҥҥы саһарҕаттан Киэһэ сииккэ диэритин, Көхтөөх күрсүү үлэҕэ Көтөн-дайан иһиэҕиҥ! И. Чаҕылҕан
Русский → Якутский
дай
гл.
аҕал, кулу
Еще переводы: