только мн. 1. (лесные) сыбар; непроходимые дебри киһи сатаан сылдьыбат сыба-ра; 2. (глушь) түҥкэтэх сир; он заехал в такие дебри! кини олус түҥкэтэх сири булбут; # залезть в дебри наһаа дириҥэр киир.
Русский → Якутский
дебри
Еще переводы:
чаллах (Якутский → Якутский)
- даҕ. Хойуу уһун лабаалардаах, намыһах, төрдүнэн суон (мас). ☉ Утолщённый к корню, низкорослый, ветвистый (о дереве)
Суон чаллах бэһи түөрт өттүттэн сирэйин суорбуттар. Саха сэһ. I
Сонос соҕус чаллах хатыҥы арыылаан ылан, тулатын эргиччи табыйда. Күннүк Уурастыырап
Алаас арҕаа өттүгэр чаллах тииттэр күлүгүрэн тураллар. А. Фёдоров - аат суолт. Хойуу уһун лабаалардаах, төрдүнэн суон мас. ☉ Крупное, с толстым основанием, кряжистое, ветвистое дерево
Аатырбыт Кэҥкэмэ үрдүгэр Арбаҕар чаллах төрдүгэр Алта аарыма кусчуттар Арай биирдэ мустубуттар. П. Тобуруокап
Аар дьалхаан тайҕа аарыма чаллахтара Аттынааҕы ыаллыы мастарын Атаҕастыы-күөнтүү сабырыйан [тураллар эбит]. «ХС»
◊ Арыы чаллах көр арыы I
Аҕыс арыы чаллах тыа саҕа Араҕас чэчир анньыллыбыт [Үтүө дойдута эбит]. П. Ойуунускай. Эт чаллах — симмит курдук киппэ. ☉ Плотный, мускулистый
Морозка [ат аата] эт чаллах, сэксэгэр түүлээх, сэлиик, иччитигэр маарынныыр. А. Фадеев (тылб.)
Павлуша улахан төбөлөөх, эт чаллах уол. И. Тургенев (тылб.)
ср. чув. чатлах ‘дебри, непроходимый лес’, тув. чаҕлак ‘тенистое место’, алт. чаал ‘низкий кустарник; молодой (о дереве)’, тув. чалбак ‘широкий, расширенный’