м. ньирэй, торбос (детёныш коровы); тугут (детёныш оленей и лосей).

м. I. (детёныш животных) эмньик (ийэтин эмэн улаатар сүөһү, кыыл оҕото); 2. разг. (грудной ребёнок) эмиийдээх оҕо.

сосать (о ребёнке и детёныше животного) .

писк (детёныша животного, маленького ребёнка).

аат. Сордоҥ оҕото, кырата. ☉ Детеныш щуки, щуренок
Лухааскы бу Халымньы күөлүгэр балыктыыр сурахтааҕа. Хайа аны дьорохойун дьуухалалаабыта буолаарай? Р. Кулаковскай
Хата, дьолго, биир балачча обургу дьорохойу уонна хас да алыһары бултуйан санаабыт көннө. В. Тарабукин
п.-монг. чурухай

I ускор. от ат =.
II выкидывать; рожать мёртвого или нежизнеспособного детёныша (о корове и кобыле).

бежать, передвигаться, согнувшись (обычно о маленькой согнутой фигурке ребёнка или детёныша); ийэтигэр сүүрэн дьөгдьөрүйдэ он побежал к матери.

I
аат. Адьырҕа кыыл оҕото (хол., эһэ оҕото). ☉ Детеныш хищного зверя (напр., медвежонок)
Бу уордаах тыһы эһэ мойборугар иилистэ сылдьар аһыҥастарын таһыйан часкыппыт. СГФ СКТ
Ол турдаҕына, адьас чугастан, арҕах ойоҕоһуттан иккис аһыҥас, сүрдээх хатаннык часкыйаат, Василийга уун-утары ыстанна. «ХС»
Сис тыаларыгар эһэлэр бэйэлэрин аһыҥастарын биэбэйдээн улаатыннараллар. Г. Колесов
II
даҕ. Аһыы соҕус (туох эмэ амтанын туһунан); хабархай соҕус, аһыы соҕус (сыт туһунан). ☉ Кисловатый, горьковатый, островатый (на вкус); едковатый, горьковатый (о запахе)
Маннык бэлэмнэммит бааҥкаларга тууһаммыт тэллэй сыл кэриҥэ буортуйбат, ол гынан баран, хатан аһыҥас амтаннанар. Г. Угаров
Ньырбачаан үһүс холомоҕо тахсаат, аһыҥас соҕус туох эрэ туора сыт баарын билбитэ. Далан

I) ребёнок, младенец, дитя; кыыс оҕо а) девочка; девушка; б) дочь; уол оҕо мальчик; юноша; ньирэй оҕо младенец; кыһыл оҕо новорождённый; балчыр оҕо бутуз; оскуола оҕото школьник; оҕолор молодёжь, ребята; оҕото бэрт (он) слишком молод, юн; он ещё дитя; оҕо эрдэххэ в детстве; оҕо саас молодость; 2) детёныш; бөрө оҕото волчонок; куоска оҕото котёнок; кус оҕото утёнок; саһыл оҕото лисёнок; суор оҕото воронёнок; ыт оҕото щенок; оҕо —киһи дьоло, эрэлэ погов. ребёнок — счастье и надежда человека; 3) образует уменьш. и ласк. ф. сущ.: үрүйэ оҕото ручеёк; күөрэгэйим оҕото жавороночек мой; чыычааҕым оҕото пташечка моя (обращение к любимой женщине или ребёнку) # оҕо-оонньуута пустяковое дело, занятие; пустяки; бу оҕо оонньуута буолбатах это не пустяк, это не шутка; оҕотугар түспүт он впал в детство.

возвр. от харахтаа = начинать видеть, прозревать (напр. о человеке после болезни и о новорождённых детёнышах нек-рых животных); үчүгэйдик эмтэнэн харахтаммыт он усердно лечился и стал видеть; ыт оҕолоро харахтаммыттар щенки стали видеть.