1) кал, испражнения; 2) в сочет. с названиями животных и птиц помёт; ынах сааҕа коровий помёт; сылгы сааҕа конский помёт; көтөр сааҕа птичий помёт; 3) разг. навоз || навозный; саах балбаах мёрзлые плиты из навоза; саах балаҕан юрта, обмазанная глиной и навозом; саах таһааччы разг. возчик навозного удобрения; саах күрдьэр күрдьэх лопата для чистки навоза; саах күрдьээччи скотник, чистильщик скотного двора # сааҕын саба хаппахтыыр или сааҕын харахалыыр презр. скряга; саах ис (или оһоҕос ) а) анат. тонкие кишки; б) перен. бран. толстобрюхий; саах кус утёнок; таҥара сааҕа дождевик (гриб); тиис сааҕа а) остатки пищи (в зубах); б) винный камень (известковые отложения в зубах); хамса сааҕа разг. скопление никотина в курительной трубке.

аат.
1. Халлаантан сөҥүү буолан түһэр уу. ☉ Дождь
Сэмэнэп саҕана хас эмэ хонугу мэлдьи өрөөнсаараан туран ардах бөҕө түстэ. Суорун Омоллоон
Уһун ардах кэнниттэн сайыҥҥылыы сып-сылаас күннэр буоллулар. Софр. Данилов
Ардах ыаҕастаах уунан кута турара. М. Доҕордуурап. Тэҥн. самыыр
2. Түүнүк. ☉ Плесень. Бу от түгэҕэ ардах буолбут
△ Үрүҥ ас үөһээҥҥи дьүдьэйбит өттө. ☉ Верхний нечистый отстой старых (несвежих) молочных продуктов. Уһааттаах тар ардаҕынан саба бүрүллүбүт
ср. др.-тюрк. артах, агдах ‘испорченная пища’
3. түөлбэ. Тыаллаах хаар-сиир, буркун. ☉ Непогода, метель, пурга. Биһиги дойдубутугар кыһын ардах кэнниттэн арыт хойуу туман түһээччи
□ «Ардах» диэн биһиги, халымалар, хаары ааттыыбыт. А. Данилов
◊ Ардах соно — ууну өтүппэт, ардахха кэтиллэр уһун чараас сон. ☉ Дождевик
Кини [Ганя] ол суһал соругун толоро охсоору тиэтэйэн, ардаҕын сонун ыҥыырыттан төлө тутан түһэрэ-түһэрэ, сиэллэрэн хохорута турбутун өйдүүбүн. «ХС». Ардах чиэрбэтэ — ардах кэмигэр сир үрүт араҥатыгар баар буолар, кытархай өҥнөөх үөн. ☉ Дождевой червь
Почва үөскээһинигэр почваҕа олохсуйбут ардах чиэрбэтэ, араас харамайдар, үөн-көйүүр личинкалара кытталлар. САИ ССРС ФГ. Этиҥнээх ардах — этиҥ этиитинэн, чаҕылҕан чаҕылыйыытынан доҕуһуолланар күүстээх ардах. ☉ Гроза
Сааһыары сайын этиҥнээх ардах түүнү быһа түспүтүн кэнниттэн, эн сарсыарда таһырдьа тахсаҕын. С. Васильев
Этиҥнээх ардах миигин эккирэппит курдук саба сүүрэн тахсан, ыаҕастаах уунан кутар курдук түстэ. Т. Сметанин