допрос; доппуруоска тарт = подвергнуть кого-л. допросу.

прил. (происходящий сразу с нескольких сторон) хардарыта (буолар), тула өттүттэн (буолар); перекрёстный огонь хатай уот, хатайдаан ытыалааһын; # перекрёстный допрос юр. хардары-таары доппуруос.

туохт., суутсок
1. Доппуруоһу ыыт. ☉ Производить допрос, допрашивать
Билигин кинилэри күннэтэ аайы доппуруостууллар. Н. Якутскай
Уохтаахтык, кырыктаахтык доппуруостуур тойон эбит этэ. Болот Боотур
Эн, Бадин, сибилигин баран кинини доппуруостаа. С. Ефремов
2. кэпс. Кимтэн эмэ, туох эмэ туһунан билээри хаайан, ыган туран ыйыталас, туоһулас. ☉ Расспрашивать о ком-чем-л. с пристрастием, допытываться
[Күөх Көппө:] Туох ааттаах доппуруостаан хааллаҕай... Суорун Омоллоон
Дьиэлээх хаһаайка киирэрбитин кытта тоҥкуруун соҕустук доппуруостаан барда. В. Ойуурускай
Эн наар доппуруостаан эрэ суруйаҕын. М. Доҕордуурап

аат., суут-сок.
1. Силиэстийэҕэ эбэтэр суукка (буруйданааччыны, туоһуну, эмсэҕэлэнээччини, уорбаланааччыны) буруйу оҥоруу түгэнин чуолкайдаары ыйыталаһыы. ☉ Допрос
Романов, эн доппуруоска ыҥырыллаҕын. Амма Аччыгыйа
Миигин саа луоһунан кэнэйдээн …… эмиэ доппуруоска киллэрбиттэрэ. Н. Габышев
[Дмитриев:] Коля, эн доппуруос боротокуолун суруй. С. Ефремов
2. кэпс. Кимтэн эмэ туох эмэ туһунан билээри иҥэн-тоҥон, хаайан, ыган туран, ыйыталаһыы, туоһулаһыы. ☉ Настойчивое, подробное расспрашивание
Чурумчуку сордооҕу Тоһоҕо-бөҕө доппуруоска Тобуктатан туруордулар. Эллэй
«Доҕоруҥ Толбонноох Ханна барда, дьиккэр?» - диэн, Доппуруос буолла. С. Зверев
[Дьаамнаах:] Бу ханна сырыттыҥ? Тоҕо сырыттыҥ? - диэн доппуруос бөҕөнү түһэриэхтэрэ. С. Ефремов

1. ыйыт диэнтэн хай. аата. Устурууктар этэн бүтэрбитин кэннэ ыйытыы буолла. Н. Неустроев
   Куруук ыйытыынан дьарыктанааччы Иосиф аҕабыыт Собачкин этэрин быһа түһэн ыйытта. Эрилик Эристиин
   Аҕаларыттан Баһылай оҕонньортон ыйытыы буолар. Суорун Омоллоон
   Ыйытыыта суох ылыам суоҕа! — диэн Ийэлээх аҕабар Мэктиэ тыл биэрбитим. Т. Сметанин
2. суут-сок. Буруйданааччыны, кэрэһити ыйытан, буруй хайдах оҥоһуллубут түгэнин быһааран билии, чуолкайдааһын. ☉ Опрос обвиняемого, свидетеля для выяснения обстоятельств преступления, допрос
   — Дьэ, сатамматахпыт, ыйытыы, силиэстийэ буоллаҕына, арыыны миэхэ аҕалан иһэргин төрүт этимэ. Эрилик Эристиин
   Холуобунай процессуальнай сокуон биир сүрүн көрдөбүлэ — буруйу оҥорууга уорбаланар киһини ыйытыы, доппуруостааһын. М. Попов
   Онон эһиги, тыыннаах хаалыаххытын баҕарар буоллаххытына, ыйытыыга адьас туох да эрэйэ суох көнөтүнэн эппиэттээн истэххитинэ сатанар. С. Никифоров
   Ол ыйытыылар — тыл ыйытыыта буолбатахтара, барыта үлтү таһыйан туран ыйытыы: ол үрдүгэр аччыктатан өлөрө сыспыттара. «Чолбон»
   ◊ Ыйытыы бэлиэтэ тыл үөр. — ыйытары бэлиэтиир анал ойуу. ☉ Вопросительный знак
   Ыйытыы бэлиэтэ ыйытыы этии кэнниттэн туруоруллар. ЧМА СТСАКҮө
   Семён Титович тылбааһын анныгар «Ураа?!» — диэн суруйан бадьаарыппыта уонна ити тылы кытта сэргэстэһиннэрэ икки бэлиэни — ыйытыы уонна күүһүрдүү бэлиэлэрин туруортаабыта. «ХС»
   Ыйытыы этии кэнниттэн ыйытыы бэлиэтэ, күүһүрдүү этии кэнниттэн күүһүрдүү бэлиэтэ тураллар. КИИ СТ-2. Ыйытыы этии тыл үөр. — билбэтэҕи билээри, тугу эрэ быһаартараары истээччини эппиэттииргэ көҕүтэр этии. ☉ Вопросительное предложение
   Сэһэн этиилэри ыйытыы этии оҥоруҥ. ПНЕ СТ
   Ыйытыы этии ыйытар тыллаах уонна ыйытар интонациялаах. СОТТЛ
   Ыйытыы этиигэ ыйытар тылы бэлиэтээн этиллэр, онно куолас үрдүүр. ПНЕ СТ

аат.
1. Ким-туох эмэ туһунан киэҥник тарҕаммыт, олохсуйбут кэпсээн. ☉ Известность, популярность
Үтүө сураххын түөрт дойдуга түҥэтиэм. Саха фольк. Уйбаачаан билигин уон улуус үрдүнэн Улуу баай аатыран, сураҕа тарҕанан, Солото үрдээтэ, суотуйан көһүннэ. А. Бэрияк
Мусуой суон сураҕа ыраахтан-чугастан араас идэлээхтэри тардар. «ХС»
2. Ким-туох эмэ туһунан киһиттэн киһиэхэ этиллэн тарҕанар сонун, кэпсээн, тыл, тыл-өс. ☉ Весть, новость, известие, слухи
[Уйбаан:] Мунньахха баран иһэн, бу оҕо тахсыбыт сураҕын истэн, көрөөрү таарыйдым. А. Софронов
Кэлин уһугар итинник сураҕы хаста даҕаны тус-туһунан дьонтон истэн итэҕэйэригэр тиийбитэ. Н. Лугинов
Нөҥүө күнүгэр Ньыахан кинээс ыалдьыбыт үһү диэн сурах иһилиннэ. М. Доҕордуурап
♦ (Аатын алдьат) сураҕын сууй көр аат I
Төрдө-ууһа да суох, амныа киһи аатын алдьатан, сураҕын сууйан эрэр. А. Сыромятникова
Монтано, эн көрсүө ааттаах киһигин Уонна туох үлүгэргэ түбэһэҥҥин, Хара түүн үөһэ уулуссаҕа охсустуҥ? Ааккын алдьаттыҥ, сураххын сууйдуҥ? У. Шекспир (тылб.). Сураҕа да суох кэпс. — олох, төрүт суох, мэлигир. ☉ Полностью, напрочь отсутствует
Сиэрпэ диэн сураҕа да суох үһү, [бурдугу] быһаҕынан быһаннар син түүтэх оҥортооннор куурдаллар үһү. Саха фольк. Хахсаат, хаһыҥ, хаар, тымныы Сурахтара да суохтар. С. Данилов
Тиийбитим, доҕорум сураҕа да суоҕа… Ол күнтэн түспүтүм мин дириҥ санааҕа. Дьуон Дьаҥылы. Сурахта ыыт — онно суох сымыйа тылла, кэпсээннэ тарҕат. ☉ Распространять ложные, выдуманные слухи
Хараҥа буруйдаахтар ханна да саһар, хайдах да кубулунар араас сураҕы ыытан куотуохтара суоҕа. Т. Сметанин
Торуой уола аах дэриэбинэҕэ киирэннэр …… сурах ыыттылар. Н. Павлов. Сурахтыын суох буол — өйгө, санааҕа да суох буола таһыччы сүт, мэлий. ☉ Кануть в вечность
«Тэриэлкэ» араадьыйа сурахтыын суох буолбута ыраатта. «Кыым»
Ким аатырыа, ким сотору Уу түгэҕин булуохтаах, Сурахтыын суох буолуохтаах. А. Твардовскай (тылб.). Сурахтыын сүт (мэлий) — сураҕа-садьыга суох сүтэн хаал. ☉ соотв. ни слуху, ни духу
Улууһугар баппатах, кулубатын хомпуустаан ыт элэгэр ыыппыт, ыраахтааҕыны, таҥараны утарбыт «ороспуонньук» сурахтыын мэлийбитэ. П. Филиппов
Хантан кинини булуоххунуй? Соҕуруу эмтэнэ барбыт аатырбыта да, сурахтыын сүппүтэ. «ХС». Сурах хоту — дьиҥнээҕин билбэккэ эрэ, сураҕын эрэ истэн. ☉ соотв. по слухам
Бу мустан олорооччулар …… сэрии диэни сурах хоту эрэ истибит дьоннор. И. Никифоров
Ийээ, сурах хоту истэн, Куттаныма-куойума, «Бу үлүгэрдээх сэрииттэн Оҕом сыыһын туох ама, Быыһаан ылыай» — диэхтээмэ. И. Эртюков
Билиҥҥи обургу оҕо тугу даҕаны сурах хоту ылыммат, ону хайаан да чахчыларынан, олох холобурдарынан бигэргэтэн көрдөҕүнэ эрэ итэҕэйэр. «Кыым»
ср. бур. һураг ‘весть, молва’, тув. сураҕ, уйг. сорак, алт. сурак ‘вопрос; допрос; просьба; запрос, расспрос’