дугдуҥнаа диэнтэн холб. туһ. Кулубалаах суруксут үтүктүспүт курдук дугдуҥнаһа турбуттара. И. Гоголев
[Ынахтар] сиргэ сытар киһини муостарынан үөлээри дугдуҥнаспыттара. Далан
Дьоннор, тугу да гыныахтарын билбэккэ, дугдуҥнаһа турдулар. «ХС»

сыһ. Үөрүйэҕэ суох буолан, куттанан, сыыһа-халты (тутун, дугдуҥнаа). ☉ Неуверенно, неловко (держаться)
Анфиса ынахтан туох эрэ курдук дугдуҥнаан куттанарын көрө-көрө: - «Олус дьигик-дьаҕык туттума, тукаам», - диир бэрт холку, наҕыл Ксения эмээхсин. С. Федотов
Кини Анна Михайловнаны хаста да көрүстэ. Көрүстэҕин аайы дьигик-дьаҕык туттан аанньа кэпсэппэккэ, ааһа көтөн истэ. Г. Нынныров

туохт.
1. Тугу эмэ оҥоруоххун дуу, оҥорумуоххун дуу кыайан быһаарбакка дугдуҥнаа, дугдуҥнуу-дугдуҥнуу тохтоо. ☉ Сомневаться, колебаться, медлить, не решаться на что-л., раздумывать
Хайа эрэ кинигэни ылан, маны ыларым дуу, ылбатым дуу диэн саарыы турдаҕына, ааны киһи тоҥсуйда. Р. Баҕатаайыскай
Сырсыахпын баҕардым ол тыалы, Тутуохпун баҕардым ол тыалы. Уонна, доҕоттор, саараатым: Атаах кыыс куотар дии санаатым! Л. Попов. Сүөдэр маннык уһун уочаракка туруон саарыыр: «Бачча үгүс киһи хаһан баранан, кини тиийиэй?» Н. Якутскай
[Сандаарка:] Эн саахсаланартан саарыыгын дуу? С. Ефремов
△ Тугу эмэ ситэ итэҕэйэ, эрэнэ санаабакка саарбахтаа. ☉ Сомневаться в истинности чего-л.
Наада буоллаҕына кинилэр сиҥнибэт ньыгыл эркиннээх хорууну хаһалларыгар мин саараабаппын. Амма Аччыгыйа
Сергей уопсайыгар уҥуох-уҥуоҕа халыр босхо баран тиийбитэ, …… кимнээх [кинини тааһынан] бырахпыттарын чааһынан саарыы да барбатаҕа — Женялаах Витька оҥорбут суоллара буолуохтаах. В. Яковлев
2. Тугу эмэ эрэнэ санаан кэтэс, көһүт. ☉ Находиться в ожидании исполнения желания, надеяться на что-л. «Миэхэ саараама, атын дьахтарда бул», — Дьэбдьиэ туран дьиэтигэр тахсаары гынна. Болот Боотур
Витя …… баҕар кэпсээн истиэм диэбиттии саараан сытта. Н. Заболоцкай
△ Соруйар киэп буолбат форматыгар этиллэр хайааһын олох буолбатын, оҥоһуллубатын бигэргэтэргэ туттуллар. ☉ В отрицательной форме повелительного наклонения выражает категоричность отрицательного утверждения. Саҥаран баран тохтуо диэн саараама
□ Кини бэйэтин пиэрмэтин сүөһүтүн төһө да ыраах сырыттар эндэтиэ диэн саараама. Н. Заболоцкай
[Хаппытыан] хаһан да оҕо, ыччат айдаанын туһунан тугу эмэ этиэ диэн саараамаҥ. А. Сыромятникова
3. кэпс. Туохха эмэ тартаран, ымсыыран ханна эмэ чугаһаа, саантаа, тохтоо. ☉ Замедляться, задерживаться где-л., подбираться близко к кому-чему-л., будучи привлечённым, заинтригованным, заинтересованным чем-л.
Икки атах манна эмиэ былыр-былыргыттан бэркэ саараан, тохтоон ааһара, сөбүлээн олохсуйара. Далан
Кыталыктар аҕыйах буоланнар доҕор көрдүү, үөрдүү сатаахтыыллар, Бэйэлэригэр маарынныырга саарыыллар, чугаһыы-чуҥнуу сылдьар идэлээхтэр. С. Дадаскинов
ср. МНТ, орд., халх. саара, бур. һаара ‘сомневаться, колебаться; медлить’