м. I. (надломанное место) бэттии, эчэйии, булгуруйуу; 2. перен. тостуу, самныы; душевный надлом санаа самныыта.

м. 1. (место перелома) тостуу, тостубут сирэ; 2. (поворот, изгиб) өҕүллүү, тоҕой; изломы дороги суол өҕүллүүлэрэ; изломы реки өрүс тоҕойдоро; 3. перен. алдьаныы; душевный излом санаа алдьаныыта.

II м. 1. (физический облик человека) быһыы, киэп, таһаа; склад лица сирэйин быһыыта; склад фигуры фигуратын быпыыта; 2. перен. (нравственный облик человека) майгы, быһыы; душевный склад сигилитин быпыыта; 3. (установившийся порядок) быпыы, майгын; склад жизни олох майгына; # читать по складам сүһүөхтээн аах.

1) фасон, покрой (одежды); былааччыйа быһыыта аныгылыы модный покрой платья; 2) наружность, облик; вид; модьутаҕа быһыы крепкий, здоровый на вид; сирэйин быһыыта черты лица; 3) характер, душевный склад; нравственный облик; сымнаҕас быһыы мягкий характер; оҕолуу быһыы ребячество, несерьёзность; 4) поступок, поведение; куһаҕан быһыы плохой поступок.

ж. прям., перен. баас; перевязать рану бааһы бэрэбээскэлээ; душевная рана сүрэх бааһа.

сов. и несов. 1. кого бааһырт; ранить в ногу атаҕар бааһырт; 2. кого-что, перен. (причинить душевную боль) (сүрэҕин) бааһырт, курутут.

ж. 1. чуора, билигэнэ; чуткость слуха кулгаах чуора; 2. (отзывчивость) сайаҕаһа; душевная чуткость ис дууһатын сайаҕаһа.

1) теплеть, становиться тёплым; согреваться; таһырдьа сылыйда на улице потеплело; уу сылыйда вода согрелась; 2) перен. разг. испытывать душевную теплоту; добреть.

туохт.
1. Күүстээх кыһыл төлөнүнэн умай, кытыаһын. ☉ Гореть ярко, с сильным жаром, пылать, пламенеть
[Көмүлүөкпүт,] Төлөннүрэр сырдыккар Субу баардыы илэ тыктар: …… Бэйбэрикээн эмээхсин Бэйбэрийэн эрэрин. М. Ефимов
Уот төлөннүрэ күлүбүрээтэ. ТТИГ КХКК
2. көсп. Олус күүскэ сырдаа, сандаар; оннук буолан көһүн. ☉ Излучать яркий свет, сиять, светить, гореть; казаться таким
Дьүкээбил уота төлөннүрэ умайан, күнүс курдук күлүмнэс буолар. Суорун Омоллоон
Томмот кыыс кыыһыран, абаран, кытара умайыктаммыт сирэйин, төлөннүрэ сирэлийбит хараҕын көрдө. Софр. Данилов
3. көсп. Туохтан эмэ өрө күүр, көтөҕүлүн, омуннан. ☉ Испытывать душевный подъём, воодушевляться, загораться
Устунан тапталбыт сүрэхпитигэр, кыым чаҕылыныы сырдаан, төлөннүрэн, умайан барбыта. М. Доҕордуурап
Өлөксөй бэйэтин тылыттан төлөннүрдэ. С. Васильев
Аҕабыттан көҕүйэн, мин эмиэ үлэнэн төлөннүрэрим. СЮ ЫБ

I
1. аат. Санаа көтөҕүллүүтэ, иэйиитэ, умсулҕана. ☉ Душевный подъём, вдохновение, возбуждение чувств
Кынтаяров өрө күүрүүлээх кэпсээнэ саастарын үгэнигэр сылдьар дьоҥҥо аакка-суолга дьулуһуу уйулҕанын уһугуннарбыта. Далан
Дууһа дириҥ уйулҕанын этэр айымньылар тапталтан үөскүүллэр. «Кыым»
2. даҕ. суолт. Киһи санаатын көтөҕөр, долгутуулаах. ☉ Поднимающий настроение, волнующий, трепетный
Уо, эмиэ иһиттим хабарҕа ырыатын — Улуукан Улуг-Хаи уйулҕан саҥатын. С. Тарасов
Бу кэммит [күһүн] хаһан даҕаны Ордук уйулҕан ырыалаах. Баал Хабырыыс
Иһиттим сайыны ахтыбыт Кэҕэ кыыл уйулҕан кэпсээнин. Х. Горохов
II
фольк., уйуллаах 2 диэн курдук
[Айыыһыт] Уйулҕан кутуруктаах Улаан убаһа тириитин Тыстары-баттахтары Тыыра тардан ылбыт курдук Дэбилгэн маҥан былыкка Тэбиммитинэн [таҕыста]. П. Ойуунускай
Уон күннүк сиртэн Субуруйан охсуллар, Холоруктаах Уйулҕан көмүс кутуруктаах. Күннүк Уурастыырап