дышло (в собачьей упряжке); тяговый ремень (в собачьей упряжке).

I
аат. Табаны көлүйэргэ көлө санныгар, ыты көлүйэргэ моонньугар кэтэрдиллэр быа (төрүт өттө сүрүн быаҕа-буочахха холбонор). ☉ Дышло (в собачьей упряжке); тяговый ремень через плечо, шлейка (в оленьей упряжке)
Илиитэ бөҕүөрэн, бэрт эрэйинэн, иилсибит буочах быаны көннөрдө, аалыктарын хараҕата төлөрүйэн босхо барбыт ыттарын көлүйтэлээтэ. Болот Боотур
Биһиги үтүө көлөлөрбүт барахсаттар көччүйэ таарыйа быа аалык охсубут сирдэрин дьукку анньына, хаарга аалына сыттылар. Н. Заболоцкай. Кустук табалары, аалыктарыттан арааран, маамыктанан өртүү баайталаата уонна Ньуукаҥҥа көмөлөһөн барда. В. Протодьяконов
ср. эвенк. алаг ‘лямка оленьей упряжи’
II
аалык үҥкүү — улахан киэҥ түһүлгэлээх, элбэх киһилээх оһуокай үҥкүүтэ. ☉ Танец осуохай с большим кругом участников
Аҕыс уон сиргэ Аалык үҥкүү буолла, Тоҕус уон сиргэ Дорҕоон олоҥхо буолла. Д. Говоров

туохт.
1. Аалыгынан көлүй (үксүгэр ыт көлөнү этиллэр). ☉ Запрягать собак через дышло (собачье)
Аҕыстыыр ыттаргын Аалыктаан көлүйэн Аат ааттаан сүүрдүүгэ Аллайыаха үрдүнэн Арай эн бастыыргын Астынан кэпсииллэр. С. Дадаскинов
2. көсп. Тугу эмэ олус бытааннык аалан, сыылларан оҥор; бытааннык, дьаалатынан уһуннарар курдук оҥор. ☉ Делать что-л. очень медленно, со скрипом; делать что-л. тихо, медленно, как бы непроизвольно
Пуойас дьалысхан айанын улам мөлтөтөн, оргууй аҕай мөлбөрүйэн иһэн, аалыктаан-аалыктаан тохтоон кэбистэ. Эрилик Эристиин
Миитэрэй ыар санааҕа ылларбытын тааһын тыаһынан тарҕатаары аалыктаан тардар. М. Доҕордуурап