Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьаабылаа=

разг. 1) делать, совершать что-л. (с оттенком фамильярности и отриц. отношения); тугу дьаабылыыгын? что ты делаешь?; 2) поступать плохо; безобразничать; саабын бу хайдах дьаабылаатыҥ? что ты натворил с моим ружьём?; 3) выступает в роли модального гл. и выражает отриц. отношение говорящего к происходящему: оҥорон дьаабылаабыт! ну и сделал!; .ну и натворил!

Якутский → Якутский

дьаабылаа

туохт., кэпс.
1. Олус куһаҕаннык, киһи сиэригэр баппаттык быһыылан, кэбилээ. Сделать что-л. очень скверное, предосудительное, выходящее за пределы допустимого
Мин сөбүлүүр дьоннорбун батан ыытаргыт, үтүө дьүһүммүн көрүҥ, хайдах дьаабылыыгыт - дьаабылааҥ! А. Софронов
Буолаары буолан, олох дьиэбит таһыгар дьаабылаабыттар [ынахпытын өлөрөн сиэбиттэр]. Болот Боотур
Хата, нохоо, кистээмэ, [бандьыыттар бырааппын] ханна тириэрдэн, хайдах дьаабылаан өлөрбүттэрин кэпсээ. Эрилик Эристиин
Тугу эмэ олус куһаҕаннык оҥор. Делать что-л. очень плохо, из рук вон плохо
Оо, дьэ, куһаҕан да сүгэ буолаахтаатаҕыҥ - бука, букатын сүрэҕэ суох уус дьаабылаабыт сээбэһэ буолуоҥ ээ. Суорун Омоллоон
Чэ, Ылдьаа, биирдии кылгас ырыата дьаабылаан көрүөх, санааларын нус гына таарыйа. Эрилик Эристиин. «Оо, дьэ, хайдах эрэ ыан дьаабылыыгын, холур баҕайы киһи, - диир Трынкина. - Урут ынаҕы ыан көрө илик инигин?» В. Яковлев
2. Өйдөө-дьүүллээ, быһаар (буолб. ф. тут-лар). Понимать правильно, воспринимать адекватно
Тиирбит дүҥүр сирэйдэнэн, Бэлэһигэр биэс иннэлэнэн, Саҥарарын дьаабылаабат. Өксөкүлээх Өлөксөй
Тыаһы-ууһу киһи дьаабылаан билбэт буолла. М. Доҕордуурап


Еще переводы:

дьаабылас=

дьаабылас= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от дьаабылаа =.

дьаабылас

дьаабылас (Якутский → Якутский)

дьаабылаа диэнтэн холб. туһ. Бэрт өр тустан дьаабыластылар да, хайалара да кыайбата
Дьэ, ити курдук дьаабылаһа олоробут. А. Софронов

дьаабылат

дьаабылат (Якутский → Якутский)

дьаабылаа диэнтэн дьаһ
туһ. Күтүр өстөөх, төһө эрэ сүөһүлээх-астаах тойон буолаҥҥын, хара тыаҕа оҕускун үүрэн таһааран... Бу дьаабыны дьаабылаттаххын [кистээбит бурдукпун сиэттэххин]! Амма Аччыгыйа

дьаабылан=

дьаабылан= (Якутский → Русский)

возвр. от дьаабылаа = 1) вести себя непристойно, безобразничать; дьаабыламмыт он набезобразничал; 2) выступает в роли модального гл. и выражает отриц., ирон. или шутл. отношение говорящего к предмету высказывания: кини эмиэ тыл этэн дьаабыламмыт он, такой-сякой, видите ли тоже высказался.

дьүүллээн-дьаабылаан

дьүүллээн-дьаабылаан (Якутский → Якутский)

сыһ. Ситэри, толору өйдөөн, барытын быһааран (туохт. буолб. ф-тын кытта эрэ тут-лар). Толком, как следует, хорошенько (употр. в отриц. оборотах)
Оҕонньор, суолу-ииһи көрөөрү, төттөрү-таары тэпсэҥнээтэ, дьүүллээн-дьаабылаан тугу да араарбата. Болот Боотур
Кинилэр ыйытааччылар уонна үҥээччилэр саҥаларын дьүүллээндьаабылаан истибэт буоллулар. Эрилик Эристиин

куттаммыттык

куттаммыттык (Якутский → Якутский)

сыһ. Куттаммыкка маарынныырдык, куттаммыт курдук. Боязливо, испуганно, с опаской, со страхом
«Оо, дьэ, хайдах эрэ ыан дьаабылыыгын, холур баҕайы киһи», — диир Трынкина, Василий диэки куттаммыттык көрө-көрө. В. Яковлев
«Айыы даҕаны, тугу-тугу тыллаһан бардым!» — диэн баран, хамначчыт дьахтар куттаммыттык ол-бу диэки көрөттөөн ылла. Н. Заболоцкай

чаҥкычах

чаҥкычах (Якутский → Якутский)

көр таҥкычах
Чаҥкычаҕы дьаабылаабыт, Туйахха тууһурбут. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Быһый Чооруос:] Бургунас этэ бүппүт, чаҥкычаҕа эрэ хаалбыт. В. Протодьяконов
Чаҥкычаҕы сууйан, ыраастаан, кыра гына кырбастаан, уу кутан, туустаан буһараллар. КЕФ СТАҮө
ср. бур. чархынах, халх. сархынах ‘первый желудок у коровы, в который попадает принимаемая пища’

ыйытааччы

ыйытааччы (Якутский → Якутский)

аат. Кимтэн эмэ тугу эмэ ыйытан билээччи, сураһааччы, туоһулаһааччы. Тот, кто спрашивает, расспрашивает кого-л., осведомляется о чём-л.
Сэрэниҥ! Онно ыйытааччы мин буолуом. Амма Аччыгыйа
Кинилэр ыйытааччылар уонна үҥээччилэр саҥаларын дьүүллээн-дьаабылаан истибэт буоллулар. Эрилик Эристиин
Ыйытааччыга боппуруос улам үксээн, биир боппуруостан биир саҥа боппуруос төрөөн истэ. А. Бэрияк

куллурҕаа

куллурҕаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. Бэлэһинэн, бэлэс түгэҕинэн биир тэҥ бүтэҥи дорҕооннору таһаар (хол., куурусса туһунан этэргэ). Издавать глухие гортанные звуки (напр., о курах, тетеревах)
Сарай анныгар куурусса куллургуур, мэник чоппуускаларын …… ардах ааһарын күүтүҥ диэн ааттаһар. З. Воскресенская (тылб.)
2. Убаҕас кутулларын, дьалкыҥныырын курдук тыаһаа. Булькать (о жидкости)
[Арыгы] Булуҥ куоратын буулаата, Дьааҥыга тиийэн дьаабылаата, Кулумаҕа тиийэ куллурҕаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
3. көсп. Олус элбэхтик биир күрүс бүтэҥи куолаһынан саҥар. Вещать монотонно глухим гортанным голосом
Куллургуу турбуккун хата чабырҕайгын аллартараайаҕын. Күннүк Уурастыырап

дьүһүлээ

дьүһүлээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Баҕарбат эбэтэр сатаабат буолан, куһаҕаннык оҥор, кэбилээ. Делать что-л. плохо, скверно (намеренно или от неумения)
Бу оҥорон дьүһүлээбитин көрүҥ эрэ! Дьиэтин хомуйан дьүһүлээтэ.  Тугу да оонньуулаах оҥорбото баар ээ, Маайа! Кэл эрэ, бу дьүһүлээн тикпиккин көр эрэ. А. Софронов
2. көсп. Кэһэт, дьакый (сөбүлээбэт киһигэр туох эмэ куһаҕаны оҥор: өлөр, кырбаа о. д. а.). Разделываться, расправляться с кем-л. (напр., избить, убить) на почве неприязни
Бэйэ, бэйэ, мин эйигин дьүһүлүөм! Хайа майгыттан биэбитин ол курдук дьүһүлээбиттэрий? ПЭК СЯЯ
Кииригиэм, бииргэ үөскээбит үөлээннэҕиэм, оҕолорум тапталлаах аҕалара, ханнык хара сидьиҥнэр бу дьүһүҥҥүн дьүһүлээтилэр?! С. Ефремов. Тэҥн. дьаабылаа