Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьаалытынан

нареч. произвольно, свободно; самотёком, на самотёк; үлэни дьаалытынан ыыт = пускать работу на самотёк.

ар-дьаалы

межд. ишь ты; ишь какой.

Якутский → Якутский

аар-дьаалы

саҥа алл. Дьиктиргээһиннээх, кыйаханыылаах, сэнээһиннээх, күүстээх уустук иэйиини көрдөрөр (үксүгэр атын тыллары кытта холбоһор, фольк. тут-лар). Междометие, выражающее сложное чувство сильного удивления, раздражения, пренебрежения (часто употр. в сочет. с др. межд. и модальными словами, обычно встречается в фольк.)
Аар-дьаалы, аат-татай, оҕолоор! Мин саллар сааһым тухары саманнык сүрдээх сүүнэ тыалы көрбөтөҕүм! Саха фольк. Аардьаалы!.. Аар-татай!.. Аматын даҕаны Өлөксөй, Өндүрэй Өллөхтөрүн аайы Алгыстаах тылларым Араҕас арыынан чаллыргыы таммалаан Соргубут сонуура. П. Ойуунускай
Аар-дьаалы, аны биһиги кутурбуппут сурукка киирииһи дии. Болот Боотур

ар-дьаалы

саҥа алл. «Көр эрэ, көр эрэ маны» диэн суолтаҕа сэмэлээһиҥҥэ, сөҕүүгэ туттуллар. Употребляется для выражения укоризны, удивления в значении «ишь ты, ишь какой, вот какой»
Ар-дьаалы оҕолор, бу дьахтар талбытын саҥаран эрдэҕин, хайа онно барар соло-билэ? А. Софронов
Туох кулубата кэлэр үһүө. Ар-дьаалы, куттаан эрдэҕин көр! Амма Аччыгыйа
Ардьаалы, туох ааттааҕын кичэмэлээбит сылгылара буоллаҕай? Күннүк Уурастыырап
Ар-дьаалы, сирэй да сирэй, харах да харах, чолбодуйан түһэн. Эрилик Эристиин


Еще переводы:

радиоактивность

радиоактивность (Русский → Якутский)

радиоактивность (үрэл-лимтиэ химическэй элэмиэн бастайааннай туруга суох ядрота дьаалытынан атын элэмиэн ядротугар (үксүгэр биир изотоп атын элэмиэн изотобар) кубулуйуута. Р. түөрт көрүҥнээх: альфа, бета арахсыылар, дьаалатынан үрэллии (спонтанное деление) уонна протоннаах (протонная) Р.)

сындыр-мындыр

сындыр-мындыр (Якутский → Якутский)

  1. аат., кэпс. Туох эмэ кыра, буолар-буолбат бытархай. Мелочь, пустяк
    «Эйигин кытта дьиэ эргиннээҕи сындырга-мындырга сүбэлэһэрдээх этим», — диэтэ кини, сүр баттаппыт көрүҥүнэн. Р. Баҕатаайыскай
    «Салайар үлэҕэ араас сындыр-мындыр элбэх …… » итинтэн сиэттэрэн оҕонньор сэҥээриилээҕи даҕаны, сэҥээриллиэ да суоҕу элбэҕи эттэ. В. Яковлев
  2. даҕ. суолт. Кыра, бытархай, буолар буолбат. Незначительный, малозначащий
    Салайар тэрилтэлэр, Сындырмындыр үлэҕэ сыҕарытан кэбиһэллэр. Р. Баҕатаайыскай
    Куорат күннээҕи сындыр-мындыр олоҕо …… дьаалытынан баран испитэ. Дж. Рид (тылб.)
дьа алы

дьа алы (Якутский → Якутский)

эб. Сөҕүүнү, дьулайыыны, ытыктабылы көрдөрөр предмет бэлиэтин күүһүрдэн биэрэр эбиискэ. Выражает восторженно-почтительное отношение к высказываемому, усиливает признак предмета
Бөрүкү дьаалы дьахтар туһаайда миигин, оҕолоор! Саха фольк. Орто дойду баһылыга буолбут Оруос баай обургу дьаалыны Умсары уурдум, тиэрэ тэптим. П. Ойуунускай
Улуу дьаалы сыһыылар, уһун мындаа үрэхтэр [аастылар]. С. Зверев
Туох буолан кини дьаалы эмискэ айыы санаата киирдэҕэй. Н. Якутскай

тиэйиллээхтээ

тиэйиллээхтээ (Якутский → Якутский)

тиэйилин диэнтэн атаах. Тимир сыарҕа дьаалыга Тиэйиллээхтээн иһэбин, Тэһийиминэ ыллыыбын. Эллэй

суодьас гын

суодьас гын (Якутский → Якутский)

суодьай диэнтэн көстө түһүү. [Эмэгэт] арҕаа диэки аадьас гынна, Соҕуруу диэки суодьас гынна. П. Ойуунускай
Халыан саҥнаах Хахсаат Буурай Улуу-дьаалы …… Суодьас гынан Сототунан оонньоото. П. Ядрихинскай

аарас

аарас (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэни кытта ыкса бодорус. Тесно общаться с кем-л.
Аарастахха абырыыр Айыы Намыһын удаҕан …… Уйуллаан Куо, Улуу дьаалы, Утуйбут да буолларгын уһугун, Ыраах да буолларгын чугаһаа! П. Ядрихинскай

иэдээнигим-куудааныгым

иэдээнигим-куудааныгым (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Саха олоҥхотугар абааһы кыыһын ырыатын киирии тыллара. Запев бесовской девы в якутском эпосе олонхо
Иэдээникпин-куудааныкпын... Иһиликпин-таһылыкпын... П. Ойуунускай
Иэдээнигим-куудааныгым... Иһилигим-таһылыгым... Аар-дьаалы!!! Аарт-татай!!! Эрилик Эристиин

күбүөрүнэ

күбүөрүнэ (Якутский → Якутский)

аат. Ыраахтааҕылаах Россияҕа үйэттэн ССРС-ка оройуоннааһыны ыытыахха диэри сүрүн административнай-территориальнай үллэһик. Губерния
Улуу дьаалы сөмөлүөт …… Күбүөрүнэ көхсүн Күөс быстыҥа күпсүйэн бүтэрэр эбит. Саха фольк. [Сэрииттэн] Кириэппэс бөҕө иҥнэһиннэ, Куорат бөҕө кураанахтанна, Күбүөрүнэ бөҕө күл-көмөр буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй

лөглөтөлөө

лөглөтөлөө (Якутский → Якутский)

лөглөт диэнтэн төхт. көрүҥ. [Куралай Кустук] туундара дьаалыга …… үөр табаларын бултаан, үс сүүс наарталарга тиэйэн лөглөтөлөөн айан бөҕөттөн алларыйан утуйан уһугуннаҕына, олус чэбдигирэн ойон тура эккириир эбит. Д. Апросимов

часкыйбахтаа

часкыйбахтаа (Якутский → Якутский)

часкый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ходоҕой бастыҥа Хотун дьаалы Дьаһайан-хайаан Часкыйбахтыы олордоҕо. П. Ойуунускай
Сотору соҕус буолаат, ыт өлөрүнэн часкыйбахтаата. Амма Аччыгыйа
Ньургустай часкыйбахтаат, Нуурас гына уҥан түстэ. И. Чаҕылҕан