Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьакыйыы

и. д. от дьакый = расправа.

дьакый=

прост, расправляться с кем-чем-л.

Якутский → Якутский

дьакыйыы

дьакый диэнтэн хай
аата. Ол [«Романовка» сабыытыйалара] ыраахтааҕы былааһын абааһы көрбүт, көҥүл иһин охсуһуу инники кэккэтигэр турбут үлэһит норуот хорсун уолаттарын дьакыйыы этэ. П. Филиппов. Мин билигин үтүөрэн эрэбин, онон өстөөҕү бэйэтин арҕаҕар дьакыйыыга кыттыыны ылыам. Саллааттар с.
1967. 1927-1928 сыллардаахха «ксенофонтовщина» содулларын утары охсуһабыт диэн ааттаан, саха өйдөөхтөрүн, бастыҥнарын суута-сокуона суох дьакыйыы буолбута. «Саха с.»

дьакый

туохт., кэпс.
1. Утарылаһар кыаҕа суох киһини суута-сокуона суох өлөр. Убивать кого-л., расправляться с кем-л. безоружным (без суда и следствия)
[Бэдэр Харах] тайҕаҕа бырадьаагалыы сылдьан, дьон бөҕөнү дьакыйбыта биллэр. И. Гоголев
Харабыл саллаат олбуор ааныгар лааппыга тыылыы тэбэн мунна уһуура сытарын тыаһа суох дьакыйбыттара. М. Доҕордуурап
Иккиэммит дьонун, бартыһааннарга көмөлөстүгүт диэн, дэриэбинэлэрин иһигэр дьакыйбыт этилэр. П. Чуукаар
2. Өстөөх киһигин суох оҥор. Уничтожать, убивать врага
Илин Сыыдамҥа олорор аҕыйах кыһылы кытта холбоон баран дьакыйаары Сүбэлиирэптээҕи бандьыыттар соруйан аһарбыттар үһү. Амма Аччыгыйа
Ытыалаһыы кэмигэр икки өстөөх саллаатын дьакыйдым. И. Сосин
Өстөөҕү имири эһэргэ Өргөс кылааны тутаммыт, Хааны хаанынан иэстииргэ Халыҥ халҕаһа буоламмыт, Фашиһы арҕаҕар дьакыйа Биһиги арҕаа барабыт. Сибэккилэр


Еще переводы:

расправа

расправа (Русский → Якутский)

ж. дьакыйыы, дьүүллээһин; кровавая расправа хааннаах дьакыйыы; # расправа короткая дьүүл судургу.

расправиться

расправиться (Русский → Якутский)

II сов. скем-чем дьакый, дьүүллээ.

бастаанньалааччы

бастаанньалааччы (Якутский → Якутский)

аат. Бастаанньа кыттыылааҕа. Участник восстания, повстанец
Мин аан бастааҥҥыттан бастаанньалааччылар ортолоругар революционнай миитиннэри тэрийдим, сэбилэниилээх охсуһууга ыҥырдым. П. Филиппов
Ыраахтааҕы бастаанньалааччылары кырыктаахтык дьакыйбыта. НМВ ССРСИ
Сенат бастаанньалааччылар аармыйалара хайдах курдук суостаах күүс буоларын өйдөөбүтэ. КВА МГ

дьакыйыс

дьакыйыс (Якутский → Якутский)

дьакый диэнтэн холб. туһ. Андылыыраптары дьакыйсыбыт бандьыыттарга Хара Ыстапаан сылдьыспыт быһыылаах дэһэллэр. Айталын
Эн этиҥ дии: Ийэ сиргин кытта Эрэйи, үөрүүнү тэҥҥэ үллэстибит, Адьырҕа фашизмы Арҕаҕар тиийэ дьакыйсыбыт. В. Гольдеров

дьакылын

дьакылын (Якутский → Якутский)

дьакый диэнтэн атын
туһ. «Кинилэр ыыталларын көһүтэн олордохпутуна, бэйэбит да дьакыллар инибит», - атыыһыт үөһэ тыынар. Н. Якутскай
Мин Иркутскайга хаалбытым. Манна эсердэр уонна меньшевиктэр өссө да ситэри дьакылла иликтэрэ. СБТТ

сытыылан

сытыылан (Якутский → Якутский)

сытыылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Хотуурдарын сытыыланар кэмнэригэр Хабырылла эмиэ саҥата суох турбата. Амма Аччыгыйа
Хотуур сытыылана таарыйа сынньанан, ымдаан истилэр. М. Доҕордуурап
Одер өрүскэ кэллибит, өһөгөйдөөх өстөөхпүтүн бэйэтин арҕаҕар Берлиҥҥэ дьакыйаары, өргөс кылааммыт сытыыланан иһэр. В. Протодьяконов

буорсаа

буорсаа (Якутский → Якутский)

туохт., булт., харыс т.
1. Улахан бөдөҥ кыылы (хол., эһэни, тайаҕы) бултаа, өлөр. Убивать на охоте крупного зверя (напр., медведя, лося)
Хаста лөкөй аарыматын Кэнтигэр охторбутун, Хагдаҥ эһэ адьырҕатын Арҕаҕар буорсаабытын. С. Данилов
2. көсп. Дьаһай, дьакый, өлөрөн кэбис (киһини өлөрүү туһунан). Убить, прикончить, пристукнуть (человека).

дьакыйталаа

дьакыйталаа (Якутский → Якутский)

дьакый диэнтэн төхт
көрүҥ. [Бандьыыттар] сэбиэскэй былаас диэки санаалаахтары дьакыйталаабыттара. И. Аргунов
Саамай ордук Сабардаан баай Саанар, өстөнөр үһү наар: «Ити үөдэн бэдиктэри Дьакыйталыахха!» - диир кини. И. Эртюков
Аркашка ойоҕо Макар бөтүүктэри кинилэр дьиэлэрин таһыгар дьакыйталаабытыттан сүрдээҕин соһуйда. М. Шолохов (тылб.)

эрэпириэссийэ

эрэпириэссийэ (Якутский → Якутский)

аат. Судаарыстыба, былаас дьарыйар-дьакыйар миэрэлэри туттуута. Карательная мера государства против своих граждан, репрессия
Ордук 1938 сыллаахха Дьокуускай куоракка эрэпириэссийэ олус сүрдэммитэ. Төһө саха эрэпириэссийэ кэмигэр сырдык тыына быстыбыта билигин чопчу биллибэт. ВУА БС
К. Туралысов «Саха сиригэр Сталинскай эрэпириэссийэ сиэртибэлэригэр достуойунай өйдөбүнньүгү» диэн ыстатыйатын улаханнык долгуйа аахтым. Г. Борисов

дьүһүлээ

дьүһүлээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Баҕарбат эбэтэр сатаабат буолан, куһаҕаннык оҥор, кэбилээ. Делать что-л. плохо, скверно (намеренно или от неумения)
Бу оҥорон дьүһүлээбитин көрүҥ эрэ! Дьиэтин хомуйан дьүһүлээтэ.  Тугу да оонньуулаах оҥорбото баар ээ, Маайа! Кэл эрэ, бу дьүһүлээн тикпиккин көр эрэ. А. Софронов
2. көсп. Кэһэт, дьакый (сөбүлээбэт киһигэр туох эмэ куһаҕаны оҥор: өлөр, кырбаа о. д. а.). Разделываться, расправляться с кем-л. (напр., избить, убить) на почве неприязни
Бэйэ, бэйэ, мин эйигин дьүһүлүөм! Хайа майгыттан биэбитин ол курдук дьүһүлээбиттэрий? ПЭК СЯЯ
Кииригиэм, бииргэ үөскээбит үөлээннэҕиэм, оҕолорум тапталлаах аҕалара, ханнык хара сидьиҥнэр бу дьүһүҥҥүн дьүһүлээтилэр?! С. Ефремов. Тэҥн. дьаабылаа