Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьаҥсал

даҕ., фольк. Күүстээх, иччилээх (тыл, саҥа); ыарахан, нүһэр (тыас). ☉ Веский, внушительный (о речи, словах); тяжелый, грохочущий (о шуме). Ойуун икки эмньик тыйдары өлөр өлүүгэ тэбэр дьаҥсал тойуга …… дьулаан-суоһар этэ. Далан
Дьаҥсал этиҥ дарбаанын тардан Сата билигин да күүрэ турар. Күннүк Уурастыырап
Ол уордаах Улуу Суорун тойон Ыар дьаҥсал тылларын, эргэ туос тордуйалыы, Сиргэ-буорга тэпсэр Сэттээх-сэмэлээх буолуо. И. Гоголев

Еще переводы:

д ьа ҥс а ат

д ьа ҥс а ат (Якутский → Якутский)

көр дьаҥсал
Тоҕус хартыгастаах Добун маҥан халлаан Тоһуу дугуй былыттарыгар Дуолан дьаҥсаат этиҥнэр Тоҕута-хайыта бардылар. Күннүк Уурастыырап
Эмискэ таҥара сырдыгар Хара тыын хараҕа сааппыта, Үөрүүнү көрсөрүн оннугар Ыар дьаҥсаат дьаҕырҕан саалынна. М. Лермонтов (тылб.)

дьаҥсыар

дьаҥсыар (Якутский → Якутский)

I
көр дьаҥсал
Эмискэ мин санаабар Дьапталҕа буор түгэҕиттэн Дьаҥсыар саҥа дуораһыйар: «Тыыннаах киһиэ, оргууй үктэн, Эн дьон куурбут дьардьаматын Үлтү тэпсэн хаамаҕын». И. Гоголев
Өрөһөлөнөн түһэҥҥин Үнүр уордаах да этиҥ, Абараммын ол иһин Дьаҥсыар тылы эппитим. С. Руфов
II
ньаныар

маҥалай

маҥалай (Якутский → Якутский)

  1. көр маҕалай. [Дьаакып:] Дьэ билигин ити нууччаны туохпутунан аһатан маҥалайын толоробут? А. Софронов
    Туһахха иҥнэн Тоҥон өлбүт Бэлэм куобаҕы Мэҥиэстэн баран, Маҥалайын өссө толороору [хара суор] Халаахтаан иһэн Хаппыт мэҥиэ сытарын Харахтыы оҕуста. Р. Баҕатаайыскай
    [Моҕой] үөнүгэр-курдьаҕатыгар туолбатах Маҥалайын толороору, Мааны көтөр, [хотой] Маа бэйэлээх …… хаарыаннаах оҕолорун Күн сырдыгыттан матарбыт. В. Миронов
  2. к ө сп. Туох-эмэ олус элбэҕ и ки ллэрэр киэлитэ (үксүгэр улахан өрүс, муора туһунан). ☉ Огромное вместилище чего-л. (обычно о морях, больших реках)
    Өрүс уорааннара бүтэйэллэрэ чугаһаабыт. Уораан хайдах бөлүөҕэн эрэр уутун дьал хааннаах сүүрүк обургу бокуойа суох эҕирийэн ыла турар, ханна эрэ киэҥ маҥалайын диэки утааран иһэр. В. Чиряев
    Дьэ уһун тыллаах, киэҥ маҥалайдаах эрэйдээх — ити муораҥ. С. Федотов
    ♦ Буор маҥалай көр буор
    Мөлүйүөнүнэн дьону кырган кэбиһэр Сатана санаалаахтар бааллар, Мөлүйүөнүнэн дьон сүмэтин эмэр Буор маҥалайдар бааллар. П. Тобуруокап
    [ Кулаковскай айымньыларыгар] капитализм барыныбары, киһини-сүөһүнү аһыныгаһа суох ыйыста, хадьырыйа турар, хаһан да санаата хаммат, астыммат буор маҥалай курдук көрдөрүллэр. АЕЕ ӨӨ. Маҥалайа туолбат (хаммат) сөбүлээб. — туох да баайга-дуолга, аска-үөлгэ сөп буолбат, баҕата хаммат (ымсыы киһи туһунан). ☉ Ненасытный, жадный до денег, богатства
    Туос иһиттээххэ топпот, мас иһиттээххэ маҥалайа туолбат. Саха фольк. Били Дьаҥсал Дьаакып этэринии, ходуһа сиригэр м а ҥ а л а й а хамматах, үрдүк таҥара айыытыттан куттамматах арай Аадаҥ көстүбүтэ. Күннүк Уурастыырап. Баайгар маҥалайыҥ хаммакка, бу дьон барахсаттары буор босхо хамначчыт гынан бараҥҥын, аны бултаабыт бултарын тутан ылбыт ыт суобастаах ыккын буолбат дуо? Р. Кулаковска й