туохт. Элбэхтик үҥүс, дьыалалас. ☉ Постоянно жаловаться, подавать жалобу на кого-л., сутяжничать
Үөр сүөһүгэ биир кэйиик баарын кэриэтэ, нэһилиэккэ үҥсэр-харсар, тура-тура дьыалалаһар кыдьыктаах биир эмэ киһи баар буолааччы. А. Данилов
Сахалар олус айманан, үҥсэн-харсан барбыттарыгар, дьаамнары көс нууччаларга туттарбыттара. Ойуку
Оробуочайдар усулуобуйаларын тупсарар иһин үҥсэр-харсар. П. Филиппов

сыһыан холб. Тугу эмэ сөбүлээбэккэ абааһы көрөн, сэмэлээн этэри көрдөрөр. ☉ Выражает резкое неодобрение, осуждение чего-л. (какого дьявола, какого же чёрта, да ну его)
Туох абааһытын баран, маны да ылыам суоҕа. Туох абааһытын баран, дьыалалаһан хааллыгыт? «ХС»
Ол, туох абааһытын баран, Лариса бачча күрүлүүр күнүс Витька-мотуруоһу кытары арыгы иһэ олороро буолуой! В. Яковлев

туохт. Оҥоһуллубуту, этиллибити ирдэһэргэ, дьыалалаһарга туоһу туттар сыаллаах баар дьоҥҥо иһитиннэр, көрдөр. ☉ Заявлять о случившемся публично (с тем, чтобы в случае подачи иска слушавшие засвидетельствовали случившееся)
Уйбаан биирдэ Дьаакыбы сирэйгэ биэрэн кэбистэ. Дьаакып, дьэбэлэйдээн баран, мүрэбиэйгэ дьыала түһэрбит. А. Софронов
Нүһэр Дархан, эн төбөт уолуҥ Мин соҕотох уолбун сирэйгэ оҕуста! Бар дьон иннигэр дьэбэлэйдиибин. И. Гоголев
Истиҥ эрэ, ити киһи тоҕо уоруйахтыырый? - Никифоров кинээс дьэбэлэйдээтэ. М. Доҕордуурап
△ Чахчы оннук диэн эт, бигэргэт ☉ Подтвердить сказанное кем-л.
Бастыҥ тириилээх кырсалар Раучуа кытыытыгар бааллар! - илиҥҥи чукча иннин биэрэр санаата суох. - Том көмөлөһөөччүлэрэ да дьэбэлэйдиэхтэрэ. С. Курилов (тылб.)