ньамай диэн курдук
Табаларгын бандьыыттарга биэрээри ньамаллан тураҕын дуу? Л. Попов
Кыһыл муруннаах, дарбаччы испит сирэйдээх, уулааҕынан дьэлтэччи көрбүт харахтаах кырдьаҕас дьахтар кинини одуулаһан ньамаллан олордо. Кэпсээннэр

аат., миф. Былыргы саха итэҕэлинэн: сылгы сүөһүнү үөскэтэр, араҥаччылыыр Үөһээ дойдуга олохтоох айыы, таҥара. ☉ По представлениям древних якутов: божество-небожитель, считающийся создателем и покровителем конного скота
Мин эйиэхэ аналлаах ат сылгы буолан Уоттаах Дьөһөгөйтөн айыллыбытым. Ньургун Боотур
Тэһиин быстыаҕынан Чиччигинэс иҥиирдээх, Көнтөс быстыаҕынан Күлүмэх күүстээх Күн Дьөһөгөй оҕото Дьэлтэччи көрөн …… турар эбит. П. Ойуунускай
Айыы бухатыырын миинэр миҥэтэ, көлүнэр көлөтө, дьөһөгөй тойон анаан айбыт ат сылгыта …… аалыы көмүс сиэлэ арыллан айаннаан хабылыннаран иһэр. Амма Аччыгыйа

даҕ.
1. Дохсун, наһаа түргэн. ☉ Бурный, стремительный, молниеносный
[Ини-биилэр] сырыыга-айаҥҥа тэҥҥэ туруннахтарына, улахана урутуур уонна оту-маһы күлүгүн да көрдөрүө суох күлүмэх көтүүнэн мэҥитэр. С. Федотов
[Хараҥаччылар] эттэрэхааннара күлүмэх көтүүгэ баҕарбыт курдук, кынаттарын кэдэччи туттан ытыллыбыт охтуу сыыйыллаллар. В. Сыромятников
△ Күүрээннээх, эрчимнээх. ☉ Напряженный, без продыху
Манна Ананий Золотовскай, Эһээ Егордуун тыын ылбат күлүмэх үлэҕэ сылдьаллар. М. Доҕордуурап
Күлүмэх үлэ үөһүгэр сыл хонук курдук ааспыта. «ХС»
2. Уһулуччу, ураты. ☉ Исключительный, необычайный
[Ата] Тэһиин быстыаҕынан Чиччигинэс иҥиирдээх, Көнтөс быстыаҕынан Күлүмэх күүстээх Күн Дьөһөгөй оҕото, Дьэлтэччи көрөн турар эбит. П. Ойуунускай
Күлүмэх күүскэ эбии сымса буолуу масчыт-отчут, булчут-алчыт киһиэхэ саамай наадалаах хаачыстыба. ЧМА ЭТНББ
3. Бэрээдэгэ суох, боччума суох. ☉ Неорганизованный, безалаберный
Хаҕыс тыллаах-өстөөх, арыгы айдаан аргыстаах күлүмэх, дьалхаан олохтоох дьону кытта …… үлэлиэхпин баҕарбатаҕым. Тумарча. Революционнай санаалаах ыччат кистэлэҥ мунньахтарыгар күлүмэх мөккүөрдэр буолаллара. «Ленин с.»
4. көсп. Наһаа күүстээх, киһи тулуйбат (хол., ыарыыны этэргэ). ☉ Очень сильный, невыносимый (о боли)
Харахтарбын симэн күлүмэх ыарыыттан туймааран сытабын. «ХС»
ср. др.-тюрк. күлүг ‘непостоянный, преходящий’