побуд. от дьөгдьөрүй = прогонять, выгонять; выводить насильно; дьиэттэн дьөгдьөрүтэн таһаарда он его прогнал из дома.

дьөгдьөрүй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Сиэгэн] итиннэ хоспоҕу буруйдуу санаабыта, хоспоҕу ыһан кэбиһээри үүтээн диэки дьөгдьөрүҥнээбитэ. И. Гоголев

дьөгдьөрүй диэнтэн көстө түһүү. Тэҥнэһиэхтэрэ дуо, Ньукуус аҕатыныын куукунаҕа дьөгдьөрүс гынан хааллылар. Суорун Омоллоон
Лөгөнтөй бардьыгынаан тоҕута барбытыгар эмээхсин таһырдьа дьөгдьөрүс гынан хаалбыт. Р. Кулаковскай
Ыт [иччитэ этэрин] иһиттиэмистибэтиэм диэххэ айылаах таһырдьа дьөгдьөрүс гыммыта. И. Федосеев

сыһыан холб. Этиллэр хайааһын, хайааччы төһө да сөбүлээбэтин иһин, кыһалҕаттан, мөккүһэр, утары этэр кыаҕа суох буолан, оҥоһулларын бэлиэтиир. ☉ Выражает вынужденный характер совершения высказываемого действия (куда деваться)
Тэҥнэһиэхпит дуо, аһаан-сиэн, сынньанан баран, кыра үтэ ылынан, суос-сатыы ол ыалга бардыбыт. Далан
Тойоно ыҥыртарбытын кэннэ тэҥнэһиэ дуо, Сылгыһыт Сүөдэр, куттанан кирик-хорук туттан, тойонун аах дьиэтигэр барда. Н. Якутскай
Миичэкэ кууллаах комбикорму тиэйэн аҕалан баран, тэҥнэһиэ дуо, аны бэйэтэ ампаарга таһан дьөгдьөрүй да дьөгдьөрүй буолла. В. Протодьяконов

дьөгдьөрүй диэнтэн дьаһ
туһ. Икки кыыс ыстанан кэлэн, оҕонньору өйөөн дьөгдьөрүтэн илдьэн олордон кэбиһэн бараннар, икки өттүттэн өҥөйөн турдулар. Амма Аччыгыйа
Дьон аһынан харайбытын маҥаас кунаннарыгар тиэйэн дьиэлэригэр дьөгдьөрүтэллэр. Ф. Софронов
Оччоҕо ким эмэ: «Бу ыт сылааска убанан, дьүүкэрээри гынна ээ», - диирэ, ол кэннэ сабырҕаҕыттан харбаан ылан, орон анныттан ньылбы тардан таһаарара да, аан диэки дьөгдьөрүтэрэ. И. Федосеев

дьөгдьөрүй диэнтэн холб. туһ. Ол эрээри көрү көрүөх баҕа тулуппата
Куска үөмэр сааһыттардыы дьөгдьөрүстүлэр, суон тиит кэтэҕэр саһан турдулар. И. Гоголев
Сорохтор [кымырдаҕастар] сымыыттарын ытыра-ытыра куотан дьөгдьөрүспүттэрэ. И. Федосеев
Анныбар Дьааҥы хайалара Ааспыт оҕо сааспын, Нүксүччү аҕай сүгэн Дьөгдьөрүһэн иһэллэр. В. Лебедев (тылб.)

чохой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Тумса чороҥноон, кэтэҕэ чохоҥноон, Тоҥсоҕой чоргуйда маннык хоһоонноон. Болот Боотур
Тураах атаһа чонох гына-гына чохоҥноото, Кыбыстан, кыймаҥнаан хамсаата, дааҕырҕаата. Күн Дьирибинэ
[Чөкчөҥө] сэрэммит, иһиллээбит курдук чохоҥнуу олорбохтоон баран, уоскуйан, тугу эрэ көрдөөн хаампахтаан иһэн, сүүрэн дьөгдьөрүйдэ. СҮК

ыксаа диэнтэн дьаһ
туһ. Таайым күлүккэ тиэрэ түһэн сытан Катяны ыксатара. Далан
Булт кыайтарымаары, араас былаан, соҕотуопка туолумаары ыксатар. Амма Аччыгыйа
Харчы хаалаары ыксатан, үтүмэн элбэх үбү хаһан да харахтаан көрбөтөх, кулгаахтаан истибэтэх бааннарга бырыһыаҥҥа угуу саҕаланар. Н. Борисов
Үөн олус ыксатан, дьиэтигэр дьөгдьөрүйэн киирдэ. Н. Заболоцкай

сыһ. Тугу эмэ бобо, ыксары холбуу тутан (хол., кэлгий). ☉ Плотно, туго, крепко (напр., связать, свернув либо скрутив что-л. в трубочку)
Сотору соҕус буолан баран, түүрэ сууламмыт таҥаһы кыбыммыт Өкүлүүнэ киирэн кэллэ. Н. Павлов
[Лөгөнтөй] эргэ тииҥ саҕалаах, нэк истээх кылгас сонун синньигэс таҥас курунан түүрэ тардынна. П. Филиппов
Өссө аҕата тыыннааҕар ииппит ботуруоннара баарыттан хаһы даҕаны түүрэ харбаат, таһырдьа ыстанна. «ХС»
♦ Түөрт атаҕын түүрэ үктээбит — олус ырбыт, дьүдьэйбит (сүөһү туһунан этэргэ). ☉ Быть сильно истощённым, худым (о скотине)
[Томуйах] Түөрт атаҕын Түүрэ үктээбитинэн Түннүгү аннынан дьөгдьөрүйдэ, Тэмтэрийэ-тэмтэрийэ Тэлгэһэни иһинэн дээдэрийдэ. С. Васильев
Титиик ортотугар биһиги икки борооскуларбыт эрэйдээхтэр, моой-моойдоругар төбөлөрүн туора уурсан, түөрт атахтарын түүрэ үктээн, тоҥон өлөөрү тураллар эбит. Е. Макаров
Ынах сүөһү тиэргэнтэн тэйбэккэ, күлүк сири булан, түөрт атаҕын түүрэ үктээн, токуллан туран си буолуохтааҕар кэбиммитэ буолар. ТМ ДК