дьүһ. туохт. Тула холоруктаа, эргичий; аһара күүрбүттүү хамсан. ☉ Завертеться, закрутиться; задвигаться возбуждённо
Халлааҥҥа Хаһыырара-халыптыыр Хара суору кытта Хараҥа күлүк барыта Хамсыы, халахачыйа түспүтэ. П. Тобуруокап
[Бөртөлүөт] түөрт сабарай салбахтарынан көй салгыны ытыйан күөрчэхтэнэ халахачыйар. П. Аввакумов
[Дьырыбына Дьырылыатта Кыыс бухатыыр атыгар] Хара улар курдук Халахачыйа ойон [таҕыста]. П. Ядрихинскай
ср. бур. халай ‘коситься’

дьүһ. туохт.
1. Күүскэ долгуйан, түллэҥнээн хамсаа (хол., долгун). ☉ Сильно волноваться, вздыматься (напр., о волне)
Муҥурун булларбат муус муора үллэҥниир, Мууһунан көбүөхтээн, лиҥкинии түллэҥниир. П. Ойуунускай. Ыраах сыһыы иһигэр күөх туман үллэҥнии устар. Л. Попов
Хойуу оттоох киэҥ ходуһа эмискэ үллэҥнииргэ дылы буолла. А. Сыромятникова
2. Өрө көппөҥнөөн, түллэҥнээн хамсаа. ☉ Задвигаться, зашевелиться; раздуваться (напр., о ноздрях), сотрясаться (от плача)
Ол ороҥҥо туох эрэ үллэҥнээтэ. Суорун Омоллоон
[Кыыс] уордайбытын омунугар таныылара үллэҥнээтилэр. Софр. Данилов
Эһэ, бөрө уйата буолбут, үөнэ-көйүүрэ үллэҥнээбит халыҥ ойуур баара. Т. Сметанин
Үрэх уҥуоргу тумулун сэндэ мастаах халдьаайытыгар күтүр улахан эһэ тугу эрэ гынан үллэҥниирэ. Н. Апросимов
Дьахтар ытыһынан сирэйин саба туттан, көхсө үллэҥнии олордо. М. Попов