сов. 1. (в колокол) собуоннаа; 2. (зазвенеть) тыаһаа; 3. (по телефону) звоноктаа; я позвоню вам завтра мин эйиэхэ сарсын звоноктуом.

биирдэм тыас туохт. Туохха эмэ охсуллан, таарыллан чуордук тыаһаан ыл (хол., чуорааны этэргэ). ☉ Издать однократный звон, звякнуть, зазвенеть (напр., о колокольчике, натянутой струне). Куолакал соҕотохто лыҥ гынан баран тохтоон хаалла. Сүгэбин маска иэдэһинэн охсубуппар лыҥ гынаат, икки аҥыы барда

туохт. Эмискэ кулгааҕыҥ чуҥкунаан ыл. ☉ Зазвенеть в ушах
[Хачыгыр] кулгааҕын тыаһа чуҥ гына түстэ уонна сир үрдэ хаан буолан тараахтанан көһүннэ. Эрилик Эристиин
Көөстөөн хаҥас кулгааҕа чуҥ гына түстэ, дөйөн умса түһэн иһэн, ыҥыырын инники хоҥсуоччутуттан тутуһан хаалла. Уустаах Избеков
Ытыалаһа-ытыалаһа биэрэккэ чугаһаан иһэн эмискэ чуҥ гынан хааллым. Уҥа хараҕым көмүскэтигэр буулдьа кэлэн түспүт. «ЭК»
ср. др.-тюрк. чуҥ, кит. чжун, чуҥ ‘колокол’

туохт.
1. Дүҥүрү охсо-охсо хамсанан, ойуоккалаан, кутуран ойууннуур туому толор (ойууну, удаҕаны этэргэ). ☉ В состоянии экстаза, транса осуществлять ритуальное общение с духами, камлать (о шаманах и шаманках). Ойуун кыыран, сэрэйбит курдук, Ньукууһа кутун-сүрүн куоҕас көтүтэн илдьэн өлүү уутугар тимирдибит диэтэ. Амма Аччыгыйа. Ойуун алҕаан, кыыран илгистэн киирэн барда. Күндэ
Былыр ойууттар кыырдаллар эрэ үөһэ дойдуга тиийэллэр, аҕабыттар ыллааталлар эрэ ырайга тахсаллара. М. Доҕордуурап
Алыһардаах удаҕан Бөлөнүүскэй дьиэтигэр мин аҕам оҕонньор баарына кыырбыта үһү. Н. Павлов
2. көсп. Тугу эмэ улаханнык тыаһатууһат, лиҥкинэт-лаҥкынат, талҕалат (хол., иһити-хомуоһу, туттар тимир сэбисэбиргэли). ☉ Громко стучать, греметь чем-л. [Суруксут] ботуоҥкатын иһэ кулур-халыр бөҕө кыырда, чэрэниилэтин иһитэ өрө-таҥнары эргийбэхтээтэ. Суорун Омоллоон
Дуодар Хара уус …… Кыһата-тууспана Кытыаста оонньоото, Кыстыга-балтата Кыыран иһилиннэ. С. Васильев
Сонно тута быһахкыптыый тыаһа тулатыгар өрө кыыран барда. А. Сыромятникова
△ Эмискэ хатан тыаһы таһаар, тырылыы түс (хол., төлөпүөн, чуораан). ☉ Внезапно зазвенеть, зазвонить (напр., о телефоне)
Төлөпүөн тыаһа эмиэ өрө кыыра түстэ. М. Доҕордуурап
Түүҥҥү чуумпуну уолута, Төлөпүөн тыаһа өрө кыырар. Ф. Софронов
♦ Кыһыл тылынан кыырар — туох да дуоннааҕы, туһалааҕы оҥорбокко эрэ кураанах тылынан айдаарар, чобуорхайар. ☉ Заниматься пустой болтовней, молоть языком
Кини бэйэтэ кыһыл тылларынан кыырар дьоннору абааһы көрөр. НВ БК
Янис төрөөбүт-үөскээбит сиригэр төрүт уус-аймах суох сирэ, наар түөкүттэр, күөх көппөлөр, ороспуонньуктар уонна кыһыл тылларынан эрэ кыырбыт дьон дугуйдаммыттар дииллэрэ. «ХС»
ср. алт. кыйгыр ‘кричать, звать; громко читать’