те. п. от некого киминэн да, ким да (суох); сегодня его некем заменить бүгүн кинини киминэн да солбуйар кыах суох.

сов. что 1. (что-л. износившееся) сэлбий; саҥарт; обновить мебель миэбэли сэлбий; 2. перен. (восстановить) саҥарт; обновить свой знания бэйэҥ билиигин саҥарт; 3. (заменить что-л. негодное) саҥарт, саҥардан биэр; обновить методы работы үлэ ньымаларын саҥарт.

I 1) замещать, заменять кого-л.; сэбиэдиссэйи солбуй= замещать заведующего; суох киһини солбуй= заменять отсутствующего; 2) заменять, сменять, переменять кого-что-л.; массыына чааһын солбуй= заменить части машины; аттары солбуй= сменить лошадей.
II соединять, связывать (напр. концы верёвки).

сов. 1. что подо что тоһуй; 2. что (придвинуть) туруор, өйөннөр; подставить лестницу к окну кирилиэһи түннүккэ өйөннөр; 3. кого-что (заменить) уларытан туруор, солбуй; подставить цифры в формуле формула^а сыыппаралары уларытан туруор; # подставить ножку кому-л. атаххын тоһуйан биэр, атахтаа, мэһэйдээ.

сов., вытеснять несов. 1. кого-что (тесня удалить) ыган таһаар, үтүрүйэн таһаар; вытеснить кого-л. из толпы кими эмэ дьон быыһыттан ыган таһааран кэбис; 2. что (заменить собою) үтэйэн таһаар, солбуй; новая техника вытесняет старую саҥа техника эргэни үтэйэн таһааран иһэр.

туохт. Суох киһинэн атыттар итээбэттэрин курдук кинини солбуй, кини оҥоруохтааҕын оҥор (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Заменить кого-л. так, чтобы другие не чувствовали его отсутствия (обычно употр. в отриц. ф.)
Кини бырааттарыгар ийэлээх аҕаларын суохтаппат, кинилэри эрэллээх солбуйааччы быһыытынан көстөр. Г. Нынныров
Сэриигэ барбыт эр дьону суохтаппакка оҕо-дьахтар түмсүүлээхтик айа-тута олорбуттара. И. Егоров
«Үчүгэй ийэ куһаҕан аҕаны суохтаппат» диэн өс хоһооно этэринии, кини былааһа дьиэҕэ муҥутуур улахан. Н. Босиков

туохт.
1. Ким-туох эмэ оннугар буол, баар буол; ким-туох эмэ кэнниттэн кэл. ☉ Быть, появиться взамен кого-чего-л., заменять кого-что-л.
Түүннэри-күннэри солбуйаннар Ааһан истилэр хонуктар. Дьуон Дьаҥылы
Олоххо, холобур, туох да суох Уу, салгын иккини солбуйуох. «ХС»
Күөх сайыны солбуйан күүтүүлээх көмүс күһүн тиийэн кэллэ. ПНЕ СТ
2. Ким эмэ эбээһинэһин толорон кини оннугар быстах үлэлээ, кини үлэтин толор. ☉ Временно исполнять чьи-л. обязанности, замещать кого-л.
Катерина Павловна …… бүгүн ыалдьыбыт бырааһы солбуйан, поликлиникаҕа ыарыһахтары көрдө. Н. Лугинов
Биир атыылааччы уоппускатыгар баран турар — ону солбуйуоҕа. Софр. Данилов
Тима үөрэххэ киирээри гыммытын холкуоһун салайааччылара, солбуйар киһини булбаккалар, көҥүллээбэтэхтэрэ. КНЗ ТС
◊ Солбуйар аат тыл үөр. — этиигэ аат тыл, даҕааһын уонна ахсаан аат суолтатын сүгэр, бэйэтэ тустаах суолтата суох саҥа чааһа. ☉ Местоимение
Солбуйар аат туһаан араарыллан паузаланар эрэ түгэнигэр тириэнэн араарыллар. СТ С
Тардыылаах түһүктээһини солбуйар аакка киллэрэн, сыһыарыылаах солбуйар ааттар түһүктэниилэрэ диэн ааттаан суруйар. ВИП СТПС. Солбуйа тарт — тугу эмэ баайаргар быа икки төбөтүн түмүктүү баайбакка эрэ эрийэ тут, бобо тарт. ☉ Крепко стянуть, закрутить верёвку, не связывая концы в узел
Элэйэн-элэйэн киил буолбут муос сүгэни ойуун кыаһааныгар солбуйа баайан (тарт) кэбистилэр. П. Ойуунускай
Сеня …… курунан солбуйа тардан ылла да …… санныгар быраҕаат, хаама турда. Амма Аччыгыйа
ср. монг. солбих ‘скрещивать, ставить крест-накрест’, тув. солуур ‘заменить, менять’