взаимн. от күөтээ = запугивать, устрашать друг друга.

1) подавлять своим превосходством, запугивать, устрашать; 2) притеснять, обижать.

побуд. от салын= II страшить, устрашать; запугивать; кини миигин салыннарда он меня запугал.

туохт. Тугунан эмэ сабырыйа баһый, куттаа, наһаа дьулат. ☉ Подавлять кого-л. чем-л. (напр., своим превосходством), запугивать, устрашать
Көҥүл-босхо күөтээбиккит, Күнү-ыйы күөнтээбиккит, Күн бүгүҥҥүлээх, Аҥаардас сарсыҥҥылаах эрэ буолуоҕа. Саха нар. ыр. II
Оҕотун сыспытын курдук, аны Ньукууһаны бэйэтин сынньаары күөтээн олороҕун дуу? Амма Аччыгыйа
Ырааҕы көрөр-билэр үрүҥ ыраахтааҕы — Күн-судаар күөтээн олорор дииллэр. Болот Боотур

туохт. Кими-тугу эмэ куттаан, мөҕөн саҥар, абааһы көрөн суоһур, чугаһаппаттыы тутун. ☉ Угрожать, запугивать; проявлять враждебность, не подпускать к себе
[Баалкы Баһылай:] Ол эрээри олус нохоолоомо эрэ. Кулуба буоллаххына биирдэ суоһурҕаар. Л. Габышев
Сайын Ой-Бэскэ уйаламмыт хотой кыыл кыра көтөрдөргө суоһурҕаан, таҥалайын чаҥырҕатта. Дьүөгэ Ааныстыырап
Бу Күүкэй тыатын күндү кыыла — үөр бүүчээн баһылыга сүүлүргээн, кыраларыгар суоһургуур. И. Никифоров

I
туохт.
1. Туох эмэ туһугар киһиттэн кэлин өс ситиһиэх, кэһэлтэ оҥоруох буолан суоһурҕан. ☉ Угрожать кому-л. чем-л., запугивать кого-л., грозить местью кому-л. «Бэйи, үрүҥнэр кэллиннэр
Ити кыһыл өрбөхтөргүтүн тырыта тыыталыырым буолуо!» — диэн Соппуруон баай иһигэр саана санаабыта. Н. Якутскай
Сир сирэйиттэн суох гыныах буолан сааналлара. Софр. Данилов
«Хайаан даҕаны сиһиҥ үөһүн ибили үктүөм», — диэн сааммыта. М. Доҕордуурап
2. көсп., кэпс. Тугу эмэ хайаан да оҥорор санаалана-санаалана, толорбокко уһатан ис. ☉ Вынашивать какой-л. план, замысел, намереваться сделать что-л. Уоскуйан дьэ саллааттар Сүүстэ сааммыт сирдэригэр Илии баттаан дьэргэттилэр Рейхстаг эркинигэр. С. Тарасов
Ол [дэриэбинэ] туһунан эһиэхэ кэпсиэх буолан сааммытым, өй-сүрэх ыарыыта оҥостуммутум ыраатта эрээри тоҕо эрэ уталыйан иһэрэ. «ХС»
ср. др.-тюрк. йан, тат. янау, монг. занах ‘грозить, угрожать’
II
саай диэнтэн бэй. туһ. Сонун ыйаары оронун үрдүнэн тоһоҕо саанна
♦ Тиискин саан көр саай
Көнньүөрэн олорон Көмүрүө уҥуоҕунан Тиистэрин сааммыттар, Тибиирэ олорбуттар. П. Ойуунускай

1. көт I диэнтэн дьаһ. туһ. Тыал ордук күүһүрбүт. Бөһүөлэк ыалын дьиэтин үрдүн хаарын көтүтэн күдээритэр. Н. Якутскай
   Кэлбит кус-хаас көччөхтөрүн көтүтэн айаҥҥа хомуммуттара ыраатта. П. Филиппов
2. Бурдугу отуттан, сыыһыттан ыраастаа. ☉ Веять (зерно)
   Мааһа сыспыт бурдугун сүөкээн көтүтэр, онтон сыыһын итигэстиир. Күндэ
   Оҕонньор кылаатыттан уон түүтэҕи сүгэн аҕалбытын куоластаан, хатаран, кэлиилээн, көтүтэн бэлэмнээбитэ. Болот Боотур
   «Бачча киэһэ хайдах бурдуктарын көтүтэр бэйэлэрэй?» — диэн испэр дьиктиргээбитим. Н. Якутскай
3. Ап-хомуһун күүһүнэн атын сиртэн тугу эмэ ыл, аҕал (биллэрбэккэ). ☉ Силой волшебства с расстояния похитить, умыкнуть что-л. (незаметно для окружающих)
   Аптаах дьон көтүтэн ылбыт табахтарыттан тарпаттар, астарыттан аһаабаттар. Оччоҕо хомуһуннара суох буолар. Далан
   Ким сарыытын, ким табатын тириитин, ким этэрбэһин көтүппүтүн [кэпсээнин] айдаана буолан эрэр эбит. А. Софронов
   [Дуня:] Оо, кыахтааҕым буоллар, сибилигин ол бандьыыттар хаайыыларыттан Мэхээспин быыһаан, көтүтэн аҕалыам этэ. С. Ефремов
   △ кэпс. Сүтэр, мэлит, былдьат (көрдөрбүтүнэн эбэтэр тута). ☉ Терять кого-что-л., лишаться кого-чего-л. (обычно явно, на глазах)
   Балтыбын Айталы Куону көстө көтүттүм, тумаҥҥа муннум, хаарга хаамтым, сииккэ сиэллим. Ньургун Боотур
   [Лоокуут:] Күҥҥэ тэҥнээх күндү чыычаахпын, Көрбүтүнэн туран көтүттүм, Күүппэтэх өттүбэр түбэстим! Суорун Омоллоон
4. -а сыһыат туохтууру кытта хайааһын түргэнник, эрчимнээхтик буоларын көрдөрөр. ☉ В сочетании с деепричастиями на -а обозначает моментальность и энергичность действия
   Бэрт сотору отуу уотун тула үтэһэлээх балыктары кэчигирэтэ охсон, икки өттүн сырайбахтаан таһаара көтүттүлэр. Амма Аччыгыйа
   ♦ Көччөх гынан көтүппүт — кыра оҕо эрдэхтэн иитэн атаҕар туруорбут, киһи гыммыт. ☉ Взрастить, взлелеять кого-л. с младенческих лет, поставить на ноги, вывести в люди
   Кини миигин адьас аччыгый эрдэхпиттэн оҕолообут, көмүс-ньээкэ уйабыттан көччөх гынан көтүппүт күн сиригэр күндү киһим. А. Кривошапкин (тылб.). Кутун (кутунсүрүн) көтүт — эмискэ куттаан, соһутан эбэтэр абынан-хомуһунан киһини олус долгут, самнар. ☉ Нагонять страху на кого-л., запугивать, подавлять кого-л. с помощью шаманских заклинаний
   Оруос Баай кутун-сүрүн көтүттэххэ, Оруос Баай кутун-сүрүн өлөрдөххө — Отчутмасчыт олоҕо тупсуо этэ, Отчут-масчыт дьоло улаатыах этэ. П. Ойуунускай. Күдэҥҥэ (күдэн гынан) көтүт — сир үрдүттэн суох гын, тугу да хаалларбакка букатыннаахтык эс, сүтэр. ☉ Уничтожить кого-что-л. без остатка
   Ааҥнаан киирбит Адьырҕа өстөөҕү көҥүл сирбит үрдүттэн Көлбөрүтэн үүрүөҕүҥ, Күдэҥҥэ көтүтүөҕүҥ! Нор. ырыаһ. Күдэн гынан көтүттүбүт, Сиик гынан Симэлиттибит! Суорун Омоллоон
   Бөлөх өстөөх уоту аһар туочукаларын булара — олору биһиги артиллериябыт күдэҥҥэ көтүтэрэ. ИИФ УС
   Хантан эмэ кэлэн кыыспын ылан, баайбын күдэҥҥэ көтүтэн ыскайдыахтара. ҮҮА. Күллэри (күллүү, күл гынан) көтүт — суола-ииһэ, онно да суох гына эс, букатыннаахтык уонна харса суох быс, суох гын. ☉ соотв. сровнять с землей
   Күн сирин күүһэ күүстээх Көҥүл дойду аармыйата [өстөөҕү] Күл гынан көтүттэ, Көмөр курдук үлтүрүттэ. Нор. ырыаһ. [Кырыктаах омуктар Кыра ыалларын] Күллэрэстии-күллэрэстии Күн сирин Көрдөөх олоҕуттан Күллэри көтүтэн Күөрэтэлээн кээстэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Ити сидьиҥ өлүүнү эһэрбит, күллүү көтүтэрбит, түөрт баҕанатын чороторбут буоллар. Күндэ. Күн сириттэн көтүт — тыыныгар тур, суох гын, өлөр. ☉ соотв. сжить со свету
   Сааһын тухары хамначчыт оҥостон баран, аны күн сириттэн көтүттэҕэ. М. Доҕордуурап. Салгыҥҥа көтүт — тугу эрэ үлтү тэптэрэн, дэлби тэптэрэн суох оҥор, урусхаллаа. ☉ Уничтожить что-л. взрывом, взорвать
   Мин билэрбинэн, уон аҕыс тимир суол эшелонун салгыҥҥа көтүппүппүт. ССХУо. Уйулҕатын көтүт — олус долгут, ыксат, куттаа. ☉ Выбить кого-л. из колеи (пугая, заставляя сильно волноваться)
   Эһэ часкыйыыта, атыыр саҥата сир-дойду уйулҕатын көтүппүттэрэ. Суорун Омоллоон
   От-мас барыта кууһан ылыах курдук барыйан-сарыйан турара уол уйулҕатын көтүтэрэ. И. Никифоров
   «Кэбис, эрэйдээҕи, уйулҕатын көтүтүмүөх», — Соня миигин күөрэгэй көппүт сириттэн тэйитэ хаамтарда. П. Аввакумов. Уутун көтүт — ким эмэ утуйан истэҕинэ уйгуурт. ☉ Растревожить, развеять, расстроить чей-л. сон
   Хоонньугар «оһоҕос түгэҕинээҕи» кыра кыыһа — түөртээх Сэрбэкэ этэ умайан, мөхсөн, ынчыктаан уутун көтүттэ. Болот Боотур
   Дьэллик булда кини уутун көтүтэн кэбистэ. Н. Заболоцкай
   Саҥа кэлбит мороду Сааһыт уутун көтүтэн, Чуумпу түүҥҥэ айдааран Кэпсиир уолбат уйгубун. П. Тулааһынап
   ◊ Бурдук көтүтэр (массыына) — бурдугу оттон, сыыстан ыраастыыр массыына. ☉ Веялка
   Суон эриэхэбэй мас анныгар бурдук көтүтэр эргэ массыына хаарбаҕа баар. Н. Якутскай
   Оҕонньор …… сэппэрээтэр курдук чэпчэкитик үлэлиир эмиэ бэйэтэ оҥорбут бурдук көтүтэрин көрдөртөөбүтэ. Б. Лунин (тылб.)