туохт. Олус чуумпур, тыаһа-ууһа суох буол. ☉ Замирать, затихать
Ордук чуумпу ньимилийэр Бу түүн, бу бытаан мүнүүтэҕэ. И. Эртюков

туохт. Чуумпу соҕус буол. ☉ Становиться тише, затихать
[Муора] Чугуулаһар дьиҥ улуутук, Чуумпутуйар дьиҥ нарыннык. Р. Баҕатаайыскай
Хараҥаран, чуумпутуйан испитэ. М. Горькай (тылб.)

1) сжиматься, стягиваться; суживаться; туос иһит итииттэн үмүрүйэр берестяная посуда от горячей воды сжимается; 2) стягиваться, собираться (в одно место —о людях); 3) перен. убавляться, уменьшаться; иэспит-күүспүт үмүрүйдэ наши долги уменьшились; 4) перен. утихать, затихать, стихать; айдаан-куйдаан үмүрүйэн барда шум стал утихать.

несов. 1. (становиться глухим) дөй, дьүлэй буол; 2. (затихать) симэлий, сүтэн хаал (иһиллибэт буол); шум постепенно глохнет тыас улам симэлийэр; 3. (потухать) умулун; самовар глохнет сылабаар уота умул-ланэрэр; 4. (о моторе) умулун; мотор глохнет мотуор умуллар; 5. (дичать) оһо үүн, дьүдьэй; сад глохнет без ухода көрүүтэ суох сад дьүдьэйэр.

туохт., кэпс.
1. Иһиҥ ыалдьан сыптарый. ☉ Страдать от поноса, расстройства желудка
Туох буоллуҥ, Арассыыйа маатыска?! Касторката ис, дьөлгөрүй, Эмтэн искин! В. Маяковскай (тылб.)
2. Аас, мүлүрүй, тохтоо (ыарыы туһунан). ☉ Проходить, миновать, прекращаться, затихать (о боли, болезни)
Ыарыыҥ дьөлгөрүйдэ дуо? ПЭК СЯЯ

туохт. Уурайан астан бар, аҕыйаа, мөлтөө, сэдэхсий. ☉ Затихать, идти на убыль (напр., о дожде). Тыал сэллээбит. Ардах сэллээтэ
□ Айдаан арыычча сэллиирин кытта Хабырыыс туран, Сахаар диэки ыйан баран эттэ. Амма Аччыгыйа
Ытыс тыаһа сэллээн эрдэҕинэ Сэмэнчик эмиэ кэҕис гынна. Н. Якутскай
Өр-өтөр буолбата, омуннаахтык курулаппыт дохсун ардах бастаан сэллээн, сыыйа тохтоон хаалла. «ХС»

I
туохт.
1. Тыаһаамаууһаама, ах бар, ньим бар. ☉ Затихать, успокаиваться
Сүүрэр атахтаах үксэ түүн чэччилиир, көтөр кынаттаах элбэҕэ күнүс көрүлүүр буолан, тыа хаһан да толору чуумпуран турбат. Амма Аччыгыйа
[Макаар оҕонньор кэпсээнин] олус чуумпуран Оҕо аймах иһиллиир. Баал Хабырыыс
Туруорбах балаҕан бэрт бүтэҥитик чуумпуран турар. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Намыраа, уоскуй (уу ньуурун этэргэ). ☉ Затихать, становиться ровным, спокойным (о водной глади)
Бүгүн күн ырааһырбыта, муора чуумпурбута сүрдээх. П. Филиппов
Киэҥ Лена иэнэ хараара-көҕөрө чуумпурбут. Н. Павлов
Өрүс да, чуумпуран, холкутуйбута сүр. И. Находкин
3. көсп. Түптээх, сынньалаҥ, холку буол (дьон олоҕун этэргэ). ☉ Становиться спокойным, размеренным, мирным (о жизни)
Охсуһуу сыллара ааһан Олох чуумпурбутун санатан, Улуу Ленаҕа долгуттар Утуйаары уу түгэҕэр Умсан хааллылар. Т. Сметанин
II
аат. Саа уоһун ыраастыырга уонна самааскалыырга аналлаах уһун синньигэс тэрил. ☉ Ружейный шомпол
[Убайа] инитигэр ох, чуумпур, кыргыс, булт сэбин оҥорон бэлэмниир. Саха сэһ. I
Олорбохтуу түстүм, чуумпурбар эриллэ сылдьар саам самааскатын эргиппэхтээтим. Суорун Омоллоон
Саабын сотобун чуумпурунан, Уот аттыгар сынньанабын Кус, сордоҥ үөлэн баран. И. Гоголев

1) теряться, пропадать, исчезать; бостуук ата сүппүт у пастуха потерялся конь; сураҕа суох сүт = пропасть без вести; имниин сүт = пропасть, исчезнуть бесследно; кини үтүө аата сүтүө суоҕа его доброе имя не забудется (букв. не исчезнет); былыргы өтөх онно сүппэт поел. следы заброшенного жилья не исчезают совсем; 2) перен. потухать, гаснуть; киэһээҥи им сүттэ погасла вечерняя заря; халлааҥҥа сулустар сүттүлэр на небе погасли звёзды; 3) перен. утихать, затихать; оҕолор аймалҕаннара сүттэ детский гомон утих.

туохт.
1. Тиэтэйимэ, хол кугар түс, нус-хас буол. ☉ Не торопиться, не спешить
Эһиги наҕылыйан чэй дээҥ, кэпсэтиҥ. Амма Аччыгыйа
Дьэ мин бардым. Эһиги, наҕылыйар буоллаххытына, хаалыҥ. С. Ефремов
Ки ни [Маайа] бытааннык, барытын наҕылыйан, кичэйэн үлэлиэн баҕарар. А. Сыромятникова. Утар. тиэтэй
2. нор. поэз. Тыала-кууһа суох нус бааччы буол, чуумпур. ☉ Стихать, затихать, становиться спокойным (о природе)
Сир-дойду …… наҕылыйбыт, налыйбыт. Амма Аччыгыйа
Наҕылыйда сир-дойду. Эккэ-хааҥҥа иҥэр гына Сөрүүнүнэн салгыйда. Чэчир-72

туохт. Им-дьим бар, чуумпур. ☉ Затихать, угомониться
Оҕолор остуолга утарыта олорон дьылыйан уруоктарын үөрэтэллэр. Н. Габышев
Сарсыарда, күөх бочур ойууру кырыйа Тыаһа суох дьылыйан иһэбин. Сииктээх көп лабааны арыйа-арыйа Сөрүүн тыа иһигэр киирэбин. Дьуон Дьаҥылы
Оҕолор тоҕо эрэ дьылыйдылар, тугу эрэ гыналлар быһыылаах. СГФ СКТ
△ Биллибэт-көстүбэт гына сас, биир сиргэ бүк. ☉ Притаиться, затаиться, стать незаметным
Аянитов, ибир да гыммакка, тыаһа суох тыын быһаҕаһынан тыынан, дьылыйан сытта. Софр. Данилов
Кыым хотоолго тыаһа суох дьылыйа сыттаҕына, эмискэ иннигэр адьас чугас икки хара күлүк бэрис гынар. С. Никифоров
Бу сүтүктээһин уонна көрдөбүл кэмигэр Ыстапаан хоммут балаҕаныгар дьылыйан олорбута. И. Никифоров