несов. что, в разн. знач. зондалаа, зонд көмөтүнэн чинчий (ыарыыны, сири); зондировать почву 1) почваны зондалаа; 2) перен. түөргүлээн көр, ыйыталас.

зонд (.мед. киһи ис органнарын чин-чийэргэ иһирдьэ киллэриллэр инструмент; 2. тех. сири тобулан чинчийэр прибор; 3. метеор, метеорология дааннайдарын суруйар прибордаах салгын шара).

аат. Маска (тииккэ, бэскэ) биир сиринэн лабаалара олус хойуутук үүнүүлэрэ. ☉ Ветки в виде очень густого пучка (на лиственнице, сосне), ведьмино помело
Онтон өйдөөн көрдөххө, чугас соҕус биир оруктаах тиит турар эбит. Суорун Омоллоон
Орук титирик ордууга …… көтөн түспүтүм. «ХС»
♦ Орук оҕото — 1) итэҕ. оруктан түспүт үөнү сиэн дьахтар оҕолонуон сөп диэн саха итэҕэлигэр олоҕурбут үгэс (оннук төрөөбүт диир оҕолорун орук оҕото дииллэр). ☉ По якутскому поверью: дитя, рождённое от женщины, которая проглотила насекомое, упавшее с особо густого пучка ветвей дерева
Оттон умсатөннө түстэхпинэ, [оҕум] Күрүҥ маһын курдук Кубарыйа кууран баран, Ортотунан булгу ыстанан, Орук оҕотун курдук Симэһиннээх хаанынан Сиккирэччи ытыаҕа. П. Ойуунускай
Өссө сахаларга орук оҕото диэн баар. «ХС». 2) көсп. мөлтөх доруобуйалаах оҕо. ☉ Хилый ребёнок. Орук оҕото эрэйдээх
◊ Орук тымыра — быттыкка баар хорук тымыр. ☉ Паховая артерия. Кырдьаҕас киһи атаҕын тымыра ханан бүөлэммитин быһаарарга орук тымырынан зонд киллэрэн чинчийэллэр
ср. монг. аруҕ ‘плетёная корзина’