прил. уларыйымтыа; изменчивая погода уларыйымтыа күн-дьыл.
Русский → Якутский
изменчивый
Еще переводы:
халбаҥ (Якутский → Русский)
изменчивый, ненадёжный; шаткий; халбаҥ киһи колеблющийся человек; халбаҥ дьыала ненадёжное дело, шаткое дело; ср. халбархай.
кубулуйумтуо (Якутский → Якутский)
даҕ. Биир туруктан атын турукка уларыйымтыа. ☉ Изменчивый, переменчивый
Тэллэйдэр үүнэр сирдэрин буоруттан, тулалыыр үүнээйилэриттэн, күнтэн-дьылтан тутулуктанан өҥнөрө-дьүһүннэрэ, тас көрүҥнэрэ кубулуйумтуолар. Г. Угаров
уларыйымтыа (Якутский → Якутский)
даҕ. Уларыйа турар, кэбэҕэстик уларыйар. ☉ Легко изменяющийся, изменчивый, непостоянный
Кини уларыйымтыа майгылаах, арыт бу курдук үөрэн өрүкүйэр, арыт санаа самныытын нөҥүө уһугар түһэр. Н. Лугинов
Бүрээт тылыгар тыл бүтүүтүгэр «н» дорҕоон ардыгар уларыйымтыа, түөрэккэй буолар. Багдарыын Сүлбэ
Дьокуускай килиимэтэ тыйыс уонна уларыйымтыа. ИОВ ЯК
Күн-дьыл сүрдээх уларыйымтыа. МНА ФГ
устаҥнас (Якутский → Якутский)
I
устаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Хаһан эрэ кийииттэр күн оройугар диэри утуйан туран баран, оргууй устаҥнаһан тахсан күөс быстыҥа иккилии ыаҕайаны үргээн киирэллэрэ. Н. Лугинов
Халлаан улаҕата биллибэт киэҥ далайыгар, сааскы көмүөл муустара күөрэҥнэһэллэрин курдук, лоскуй-лоскуй маҥан былыттар аа-дьуо устаҥнаһаллар. А. Бэрияк
Ууга, кырдьык да, үс олус улахан туус маҥан кубалар түһэн холкутук устаҥнаһа сылдьаллар. Н. Габышев
II
даҕ.
1. Устаҥныы, долгулдьуйа хамсыыр (хол., лабаа). ☉ Колыхающийся, качающийся (напр., о ветвях)
Мас охтон барчаланар, онуоха кута-маар үүнээйилээх устаҥнас күөх лабаата дьигиҥнии, долгуҥнуу түһэр. А. Фадеев (тылб.)
2. көсп. Биир сүнньэ суох, уларыйа сылдьар (хол., олох). ☉ Изменчивый, непостоянный (напр., о жизни)
Оо, устаҥнас, туманнаах кэрэ олох күлүгэ, чараас күлүгүн тумана. В. Гаврильева
кубулҕаттаах (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Үөннээхкүрдьэҕэлээх, куулдьаҕалаах; албын-түөкэй. ☉ Хитрый, лукавый; лживый, коварный
Харытыана эрэйдээх кубулҕаттаах кулаак бииһин ууһа кини этинэнхаанынан, кини чиэһинэн-быраабынан эргинэн туһанаары былаан быһыммыттарын тугу билээхтиэй? П. Ойуунускай
Бу кыыс дьиэтигэр-уотугар муҥур хотун үһү. Ону ааһан хотун киэнэ саамай кубулҕаттааҕа, саамай кырыктааҕа. Софр. Данилов
2. фольк. Бэйэтин ис дьиҥин уларытар албастаах; атын буолан көстөр кыахтаах. ☉ Способный с помощью волшебства менять истинную сущность; обладающий способностью перевоплощения
Көтөр кынаттаах киэнэ Күтүр бэрдэ обургу, …… эмиэ биир туспа Куотар былыт кубулҕаттаах Күтүр буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Саха олоҥхотугар удаҕаттар кубулҕаттаах буолаллар. «Чолбон»
3. көсп. Уларыйымтыа, уларыйа турар (айылҕа, күн-дьыл туһунан). ☉ Изменчивый, непостоянный, капризный (о явлениях природы, погоде)
Кураан, тымныы дьайыҥнаах кубулҕаттаах айылҕалаах Сахам сирэ. В. Гольдеров
Кубулҕаттаах да буоллаҕа хоту дойдум халлаана! Сарсыарда чуумпуран улуутуйбута ааһа охсон, тыалыран, силбиэтэнэн турдаҕа. «ХС»
♦ Аҕыс уон (аҕыс) ааһар албастаах, тоҕус уон (тоҕус) куотар кубулҕаттаах көр аҕыс I
[Үрүҥ Уолан:] Үс үллэр кирбии дойду Үөмэн тиийбэт үтүөлэрэ, Тоҕус уон тоҕус Куотар Кубулҕаттаахтара, Аҕыс уон аҕыс Ааһар былыт албастаахтара, …… Дэри-дэхси истэн туруҥ эрэ! П. Ойуунускай
Бу туох албан ааппар, Дьоһун солобор Аҕыс уон аҕыс Ааһар былыт албастаахтара, Тоҕус уон тоҕус Куотар былыт кубулҕаттаахтара Үөһээ дойдуттан Түһүрүйэн түстэхтэрэй. П. Ядрихинскай
[Өстөөх] акаары буолбатах, саһыллааҕар киитэрэй, аҕыс араас ааһар албастаах, тоҕус араас куотар кубулҕаттаах. ССС
◊ Кубулҕаттаах кулун тутар — кулун тутар ыйга күн-дьыл уларыйымтыатын хоһуйар уларыйбат эпиитэт. ☉ Распространенный эпитет, живописующий изменчивость, непостоянство погоды в марте
Кубулҕаттаах кулун тутар Куугуначчы, сирилэччи сиксиннэ. С. Васильев
Кубулҕаттаах кулун тутар ый Хаары тибэн ытый да ытый. Баал Хабырыыс
хаппырыыс (Якутский → Якутский)
- аат.
- Талымастааһын, санааны өрө баран эгэлгэлэнии. ☉ Прихоть, причуда, каприз, блажь
Оччолорго кэнэн, кэлии уолчаан сытыы-хотуу кыыс хас биирдии хаппырыыһын барытын толоро сатыыра. У. Ойуур. Аҕата, боростуой оробуочай киһи, кыыһын бары хаппырыыһын толорор туһугар иккилии-үстүү үлэҕэ тэҥинэн үлэлиирэ. НАК СК. Таксига төлөбүр үрдээһинэ биһиги хаппырыыспыт буолбатах, кыһалҕаттан оҥоһуллар. «Саха с.» - кэпс. Соһуччу, күүтүллүбэтэх суол (хол., эмискэ тиэхиньикэ туран хаалыыта). ☉ Неисправность, перебои в работе какого-л. технического средства по неизвестной причине
[Толик:] Ат барахсан, хата, ордук диибин. Хаһан санаатыҥ да — миинэ түс, тэптээ-эр! Оттон массыына бодьууһа, хаппырыыһа, алдьанара эҥин. Л. Габышев. Бастаан утаа тиэхиньикэ хаппырыыһа бигэ тылы хотуох курдук буолбута, аҕыйах эриэйсэ кэнниттэн бырысыап алдьанан, сүөкээбэт буолбута. Н. Седалищев - даҕ. суолт.
- Баҕата тута туоларыгар үөрэнэн хаалбыт, атаах, кыҥкый (хол., оҕо туһунан). ☉ Капризный, избалованный (о ребёнке)
Саргы атаах, хаппырыыс дииллэрэ. Н. Лугинов
Ордук дьиэ иһинээҕи чугас дьоммун хаппырыыс майгыбынан эрэйдээн эрэбин. «Күрүлгэн». Катя хаппырыыс, киҥнээх майгытын кытта Лев туруору, ордуос быһыыта сөп түбэһиспэтэ. «ХС» - кэпс. Элбэх көрүүлээх-истиилээх үлэлээх, наһаа бириинчик (хол., тиэхиньикэ туһунан); эмискэ соһуччу уларыйар (хол., айылҕа көстүүтэ). ☉ Ненадёжный в использовании, капризный (о технике); изменчивый, переменчивый (о явлениях природы, погоде)
Ньурбаҕа КДП-4 мааркалаах от охсор хотуур баарын үгүстэр улахан хаппырыыс сэбинэн ааҕаллара уонна боруобалаан көрө-көрө быраҕан иһэллэрэ. ПНТ СС
Хас сайын ахсын хаппырыыс халлаан спортсменнар оонньуулларын атахтыыр, быйыл эмиэ оннук буолла. ЮГ КХЭДьС