илдьирит диэнтэн хай
аата. Кинигэлэри кэниспиэктээһин, сэминээрдэргэ илдьиритии - олортон бириэмэ, күүс оппот этэ. Далан
Фитомелиорация диэн сир ньуурун тупсарын, үүнэн турар мастартан, талахтартан ыраастааһын, дулҕалары илдьиритии, оллурадры-боллурдары тэҥнээһин, сир кырсын маҥнайгы таҥастааһын. ПАК НТ

1. илдьирий диэнтэн дьаһ. туһ. Иккис ыстааммын илдьириттим... Н. Габышев
2. Туох эмэ бөдөҥү, бүтүнү бытарыт, кыралаа. ☉ Крошить, размельчать что-л. крупное
   Тыраахтар диискэнэн уонна тараах холбонон икки суолунан буорун илдьириттэ. М. Доҕордуурап
   Сухой паекпутун илдьиритэн сиэх буолбуппут ханна баар? И. Никифоров
3. Тугу эмэ сыры-сымнаҕас, илдьирийэ сылдьар буолуор диэри буһар. ☉ Разваривать, переваривать (обычно о продуктах)
   Күөскэ кутан ууга [бурдугу] өр илдьиритэн баран, таһааран сииллэр. Саха фольк. «Чэй, чэй», - диэхтиигит даа чэйбит эһиннэ, ити быыбакканы илдьириппитим, ону таһааран бэйэҕит да куттан иһиҥ ээ. А. Софронов
   Эйиэхэ куйаха илдьиритэн сиэтиэм, онтуҥ уҥуоххар туһалыаҕа. Л. Попов
4. көсп. Олохтоохтук сыныктаа, бары өттүнэн үчүгэйдик толкуйдаан көр. ☉ Тщательно, основательно продумать, проанализировать что-л., рассматривать какой-л. вопрос, тему и т. д. со всех сторон, подробно
   Бу боппуруоһу [күрүөйэхтэри хайдах тутуталыыр туһунан] бэйэ иһигэр хас биирдиибит үчүгэйдик илдьиритэн көрөрө наада. Л. Попов
   Өссө дьүөгэтин билиҥҥи «романын» бэйэтигэр илдьиритэн өйдүөн наада. Н. Лугинов
   Бу киэһээҥҥи баартыйа, хомсомуол ячейкаларын актыыптарын мунньаҕар бары боппуруостары бэркэ илдьиритэн кэпсэттилэр. Бэс Дьарааһын

побуд. от илдьирий = 1) приводить в негодность; превращать в лохмотья; уол атаҕын таҥаһын илдьириппит мальчик износил обувь; 2) крошить, размельчать; разваривать; ыарыһахха хааһыны илдьирит = разварить кашу для больного; 3) перен. тщательно прорабатывать, анализировать, рассматривать; бу боппуруоһу илдьиритиэххэ наада необходимо тщательно рассмотреть этот вопрос.