Якутские буквы:

Якутский → Русский

илдьиркэй

изорванный, изодранный, превращенный в лохмотья; илдьиркэй таҥас изорванная одежда.

Якутский → Якутский

илдьиркэй

  1. даҕ. Уһуннук кэтииттэн, туттууттан тырыттыбыт (үксүгэр таҥас туһунан). Изорванный, изодранный, превращенный в лохмотья (обычно об одежде)
    Ийэлэрэ Микиитэ илдьиркэй таҥаһын абырахтыы олорор. Амма Аччыгыйа
    Илдьиркэй таҥаһын иһиттэн былларыттыбыт быччыҥнара тииритэ тэбэн тахсыбыттар. Софр. Данилов
    «Сэгэриэм, үүппүт суох дии, бүгүн ынахпыт ыаппата... Уолбут», - диэтэ, илдьиркэй нэк сонун тэллэҕинэн оҕотун суулуу сатыы-сатыы. Күндэ
  2. аат суолт.
  3. Туох эмэ (үксүгэр таҥас) тырыттыбыт, быһытталаммыт лоскуйдара, быстаҕастара (үксүн тард. ф-гар турар). Лохмотья, тряпье (обычно в притяжат
    ф.). Онтон өйдөөн көрбүтэ, тииттэр төргүү мутуктарыгар эргэ кыл илим илдьиркэйдэрэ аргыый эйэҥнэһэ тураллар эбит. Амма Аччыгыйа
    Дьүдьэйэн өлүөх уолу, хата, Сөдүөччүйэ эмээхсин аһынан, көрөн-харайан, эргэ таҥаһыттан, нэк суорҕан илдьиркэйиттэн таҥас тигэн, дьон атаҕастыырыттан көмүскэһэн, уон алтатыгар тиэрдибитэ. Н. Якутскай
  4. эргэр. Улахан алдьархай, иэдээн. Тяжелое событие, беда, пагуба (гибель, сильный вред)
    Дьиэлээхтэр илдьиркэйдэрэ иллэрээ күҥҥэ диэри илбэспит, аймаммыттара бүгүҥҥэ диэри холбоспут. Саха фольк. Илдьиркэй буолла, түбэстим. ПЭК СЯЯ
    Иэдээникпин-куудааныкпын, Иһиликпин-таһылыкпын... Илдьиркэйим да эбит - Төннөн иһэр диэхтээннэр, Төрдүс сирэй түгэҕэр, Кэтэххэ киллэрэннэр Кэбилээн кэбиспиттэрэ... П. Ойуунускай
    Иитэ (иинэ) суох (биллибэт) илдьиркэй, аана (аата) суох (биллибэт) алдьархай көр аан I
    Мин иитэ суох илдьиркэйгэ бардым, аана суох алдьархайга бардым, балтыбын Айталы Куону көстө көтүттүм. Саха фольк. Иккиһин тиллэн, Иинэ биллибэт илдьиркэйи, Аана биллибэт алдьархайы Арыйбытынан туруоҕа. П. Ойуунускай
    Ааттаах Арассыйа эбэ хотунум Аата суох Алдьархай акылааттаммыт, Иитэ суох Илдьиркэй эҥэрдэммит. С. Зверев
    Мин иинэ суох илдьиркэйгэ киирдим, аана суох алдьархайга бардым. Ньургун Боотур

Еще переводы:

тряпьё

тряпьё (Русский → Якутский)

с. собир. илдьиркэй таҥас, өрбөх.

отрепье

отрепье (Русский → Якутский)

с. собир., отрепья мн. разг. элээмэ, илдьиркэй.

обтрёпанный

обтрёпанный (Русский → Якутский)

I. прич. от обтрепать; 2. прил. илбиркэй, илдьиркэй.

тииритэ

тииритэ (Якутский → Якутский)

тиирэ диэнтэн хат.- күүһүр
[Уол] илдьиркэй таҥаһын иһиттэн былларыттыбыт быччыҥнара тииритэ тэбэн тахсыбыттара. Софр. Данилов

илдьиккэй

илдьиккэй (Якутский → Якутский)

көр илдьиркэй 2.2
Ийэ сиртэн тэлэһийэр Илдьиккэйэ бэрдиттэн, Икки атахтаах этинэн Иитиллэ сатаатылар... Өксөкүлээх Өлөксөй
Илдьиккэй бөҕө Иэдэтиэн иннигэр Тимир тириибин кэтэн, Тииһиктэнэ симсэр эбиппин! Өксөкүлээх Өлөксөй

обонятельный

обонятельный (Русский → Якутский)

прил. сыты билэр, сытыргыыр. обонять несов. что сыты бил, сытырҕаа. оборачиваемостью, эргиир, эргиир оҥоруу; ускорить оборачиваемость вагонов вагоннар эргиирдэрин түргэтэт. оборачиваться ) несов. см. обернуть(ся). оборванец м. тыытылба (илдьиркэй таҥастаах киһи).

акылааттан

акылааттан (Якутский → Якутский)

акылааттаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Дьадаҥы киһи Добуун алааска акылааттаммыт, Дулҕалаах үрэххэ ходуһаламмыт, Долуой туһата суох Дуомугар эрэ дойдуламмыт. Эрилик Эристиин
Ааттаах Арассыыйа эбэ хотунум, Аата суох Алдьархай акылааттаммыт, Иитэ суох Илдьиркэй эҥээрдэммит. С. Зверев

илдьирээҥки

илдьирээҥки (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Илдьиркэй, тырыттыбыт уонна кирдээх таҥас. Изорванная, превращенная в лохмотья (грязная) одежда
[Наара суох (нэк сонун устан, үөттүрэҕинэн таһыйар):] Илдьирээҥки, тырыттааҥкы! Мэ, бу баар! Кэһэй! Эн миигин буулааҥҥын саллар сааһым тухары абааһы эрэ көрүллэбин. И. Гоголев

тартаччы

тартаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыра да сымнаҕаһа, имигэһэ суох буола (хат). Совсем, насквозь (ссохнуть, просохнуть)
[Бэринээччилэр] үгүстэрэ кыһыҥҥы илдьиркэй таҥастарынан сылдьаллар, тартаччы хаппыт этэрбэстэрин оһун онньоччу үктээн таһаарбыттар. Амма Аччыгыйа
Тартаччы хаппыт этэрбэстэрэ үктэннэҕинэ тоһургууллар. Ф. Захаров

эйэҥнэс

эйэҥнэс (Якутский → Якутский)

эйэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Онтон өйдөөн көрбүтэ, тииттэр төргүү мутуктарыгар эргэ кыл илим илдьиркэйдэрэ аргыый эйэҥнэһэ тураллар эбит. Амма Аччыгыйа
Дьиктиргээн тиийэн көрбүтүм, булчутум илиилэрэ, атахтара салҕалаан эйэҥнэһэллэр. БББ